Soru

Zorluk: OrtaBölümlere Ayırma ve Örgüt Yapıları

Beyaz eşya, tüketici elektroniği ve mobil iletişim cihazları olmak üzere birbirinden oldukça farklı pazar dinamiklerine sahip alanlarda faaliyet gösteren geniş ölçekli bir teknoloji işletmesi, rekabet avantajını korumak ve pazar taleplerine daha hızlı yanıt verebilmek için organizasyon yapısını değiştirme kararı almıştır. Eskiden tüm ürün grupları için şirket genelinde tek bir üretim, tek bir pazarlama ve tek bir Ar-Ge birimi hizmet verirken; yeni yapılanmada 'Beyaz Eşya', 'Tüketici Elektroniği' ve 'Mobil Cihazlar' adıyla üç büyük otonom birim kurulmuştur. Her bir birimin yöneticisine, yalnızca kendi alanına hizmet verecek alt uzmanlık ekiplerini (kendi üretim, pazarlama ve Ar-Ge kadrosunu) yönetme tam yetkisi verilmiş ve her birim bağımsız bir kâr-zarar merkezi haline getirilmiştir.

Buna göre, teknoloji işletmesinin hantallıktan kurtulmak amacıyla geçiş yaptığı örgüt yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ürün temeline göre bölümlendirmeCevap
  2. B
    Matris örgüt yapısı
  3. C
    Saf proje örgüt yapısı
  4. D
    Şebeke (Network) örgüt yapısı
  5. E
    Fonksiyonel örgüt yapısı

Cevap

İşletmenin geçiş yaptığı örgüt yapısı, organizasyonun ürün çeşitlerine göre otonom birimlere ayrıldığı ürün temeline göre bölümlendirmedir.
İşletmelerin büyüdükçe ve ürün yelpazesi genişledikçe, geleneksel fonksiyonel yapı (işlevsel bölümlendirme) hantallaşır ve esnekliğini yitirir. Vakada bahsedildiği gibi, işletmenin ürün farklılıklarını temel alarak organizasyonu otonom alt birimlere ayırması; her birimin kendi üretimi, pazarlaması ve Ar-Ge'siyle ilgilenip bağımsız bir kâr-zarar merkezi olarak çalışması literatürde 'ürün temeline göre bölümlendirme' (veya bölümsel yapı) olarak adlandırılır. Bu yapı, her ürün grubuna özel hızlı karar alınmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki mevcut durumun ve değişim ihtiyacının analiz edilmesi.
İşletmenin birden fazla ürün grubu için tek bir fonksiyonel departman (üretim, pazarlama vb.) kullanırken karar almada yavaşladığı tespit edilmiştir.
Değişimin nedenini anlamak, seçilecek yeni yapının odak noktasını belirler.
2
Yeni oluşturulan organizasyon yapısının temel özelliklerinin tespit edilmesi.
Her ürün grubu ('Beyaz Eşya', 'Tüketici Elektroniği', 'Mobil Cihazlar') için ayrı otonom birimler kurulmuş ve her birim kendi kar-zarar tablosundan sorumlu hale getirilmiştir.
Yeni yapının literatürdeki karşılığını bulmak için ayırt edici özelliklerin listelenmesi gerekir.
3
Tespit edilen özelliklerin örgüt yapıları kavramlarıyla eşleştirilmesi.
Bağımsız kâr merkezleri şeklinde organize olmuş, kendi içinde yeterli uzmanlık ekiplerine sahip ürün odaklı departmanlaşma, 'ürün temeline göre bölümlendirme' yaklaşımının kesin tanımıdır.
Teorik bilginin pratik vakaya doğru şekilde uygulanmasını sağlamak.

Anahtar Kavram

Bölümsel Örgüt Yapısı (Ürün Temeline Göre Bölümlendirme)
Bu soruyu puanla