Soru

Zorluk: Çok zorİç Çevre Analizi Teknikleri

Kamu sermayeli bir ağır sanayi işletmesinin AR-GE birimi, üretim maliyetlerini %30 oranında düşüren ve bölgesel rakiplerin hiçbirinde bulunmayan yeni bir metalurjik alaşım soğutma tekniği geliştirmiştir. İşletme yönetimi, üretim bantlarını ve personel performans sistemlerini bu yeni tekniğe tam uyumlu hâle getirerek üretim kapasitesini maksimize etmiştir. Ancak söz konusu soğutma tekniği, piyasada standart olarak satılan termal sensörlerin belirli bir dizilimiyle elde edilmiş olup; üretilen nihai ürünün yapısı incelendiğinde rakipler tarafından tersine mühendislik (reverse engineering) yöntemiyle kolaylıkla çözümlenebilmektedir.

Buna göre, VRIO çerçevesi dikkate alındığında işletmenin elde ettiği stratejik konum ve bu konumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Geçici rekabet üstünlüğü — Yeteneğin nedensel belirsizlik barındırmaması nedeniyle taklit edilme maliyetinin düşük olmasıCevap
  2. B
    Sürdürülebilir rekabet üstünlüğü — İşletmenin sahip olduğu nadir kaynağı örgütsel yapısı ve performans sistemleriyle eksiksiz desteklemesi
  3. C
    Rekabetçi eşitlik — Piyasada standart olarak bulunan sensörlerin, Porter'ın Beş Güç modeline göre tedarikçilerin pazarlık gücünü artırması
  4. D
    Kullanılamayan rekabet avantajı — Geliştirilen iç sürecin, PESTEL analizindeki teknolojik değişim hızıyla tam olarak entegre edilememesi
  5. E
    Rekabet dezavantajı — SWOT analizine göre, rakiplerin tersine mühendislik kabiliyetinin işletme için makro düzeyde bir tehdit oluşturması

Cevap

Doğru seçenek, yeteneğin nedensel belirsizlik barındırmaması nedeniyle kopyalanma maliyetinin düşük olduğunu ve bunun sonucunda geçici rekabet üstünlüğü elde edildiğini ifade eden seçenektir.
Doğru yanıt, elde edilen rekabetçi konumun 'Geçici Rekabet Üstünlüğü' olduğunu doğru bir şekilde tespit eder. VRIO analizine göre; bir kaynak değerli (maliyet düşürücü) ve nadir (rakiplerde yok) ise üstünlük sağlar. İşletme bunu kullanacak şekilde örgütlendiği için avantaj kullanıma alınmıştır. Ancak ürünün kolayca tersine mühendislikle çözülebilmesi, kaynağın kopyalanma maliyetinin düşük olduğunu (nedensel belirsizlik taşımadığını) gösterir. Taklit edilebilir kaynaklar sürdürülebilir değil, yalnızca rakipler yetişene kadar geçerli olan geçici bir rekabet üstünlüğü sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki stratejik kaynağı VRIO modelinin 'Değerli' (Valuable) ve 'Nadir' (Rare) boyutlarına göre analiz et.
Maliyetleri %30 düşürdüğü için değerli, rakiplerde bulunmadığı için nadirdir.
Kaynağın rekabetçi potansiyelini belirlemek için ilk iki koşulun sağlanıp sağlanmadığı tespit edilmelidir.
2
Kaynağın 'Taklit Edilemezlik' (Inimitable) boyutunu değerlendir.
Tersine mühendislikle kolaylıkla çözümlenebildiği (nedensel belirsizlik veya karmaşıklık olmadığı) için taklit edilemez DEĞİLDİR.
Bir rekabet üstünlüğünün sürdürülebilirliği, rakiplerin o kaynağı kopyalama maliyetinin yüksekliğine bağlıdır.
3
İşletmenin 'Örgütsel Destek' (Organization) boyutunu incele.
Üretim bantları ve personel sistemleri kaynağa tam uyumlu olduğu için örgütsel destek VARDIR.
Kaynağın potansiyelinden yararlanılıp yararlanılamadığını görmek için örgütsel altyapıya bakılmalıdır.
4
VRIO hiyerarşisinin nihai sonucunu belirle.
Değerli, nadir, örgüt tarafından desteklenen ancak kolayca taklit edilebilen kaynaklar 'Geçici Rekabet Üstünlüğü' yaratır.
Taklit edilebilen bir kaynak er ya da geç rakipler tarafından kopyalanacak ve rekabetçi eşitliğe dönülecektir; dolayısıyla elde edilen avantaj sadece geçicidir.

Anahtar Kavram

VRIO Analizi: Taklit Edilemezlik (Inimitability) ve Geçici Rekabet Üstünlüğü
Bu soruyu puanla