Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Bir kamu kurumunda daire başkanı olarak görev yapan yönetici, departmanının karşılaştığı kronik bir sorunu çözmek amacıyla sistematik bir karar süreci başlatmıştır. Yönetici, karar verme sürecinin aşamalarına uygun biçimde sırasıyla; sorunu tanımlamış, karar kriterlerini belirleyerek ağırlıklandırmış ve olası alternatifleri geliştirmiştir. Ne var ki, alternatiflerin değerlendirilmesi aşamasında zaman darlığı, bilgi eksikliği ve insan zihninin bilişsel sınırları devreye girmiş; yönetici tüm alternatifleri maksimize edecek en iyi seçeneği bulmak yerine, kurumun asgari beklentilerini karşılayan ve yeterli gördüğü ilk alternatifi seçerek süreci tamamlamıştır.

Bu senaryoda yöneticinin alternatifleri değerlendirme ve seçim aşamasında sergilediği yaklaşım, Herbert Simon'ın karar verme kuramına göre hangi modelle ve hangi karar türüyle ifade edilir?

  1. Kısıtlı rasyonellik modeli – Tatminkâr kararCevap
  2. B
    Klasik (rasyonel) model – Optimum karar
  3. C
    Kısıtlı rasyonellik modeli – Optimum karar
  4. D
    Klasik (rasyonel) model – Tatminkâr karar
  5. E
    Sezgisel karar modeli – Programlanmış karar

Cevap

Kısıtlı rasyonellik modeli – Tatminkâr karar
Herbert Simon'ın 'Kısıtlı Rasyonellik (Yönetsel) Modeli', yöneticilerin tam bilgiye sahip olamayacağı, zaman ve bilişsel kapasitelerinin sınırlı olduğu gerçeğine dayanır. Bu nedenle karar vericiler, tüm alternatifleri sonuna kadar değerlendirip maksimize edici (optimum) karara ulaşmak yerine, kabul edilebilir asgari standartları sağlayan 'tatminkâr (satisficing)' kararı seçerek süreci sonlandırırlar. Vakadaki yöneticinin eksik bilgi ve zaman kısıtları altında ilk yeterli seçeneği kabul etmesi tam olarak bu modeli tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki karar verme aşamalarının incelenmesi
Yöneticinin sorunu tanımlama, kriterleri belirleme ve alternatif geliştirme aşamalarını teorik sıralamaya uygun bir şekilde yürüttüğü tespit edildi.
Karar sürecinin hangi noktaya kadar rasyonel adımları izlediğini ve nerede kesintiye uğradığını belirlemek için.
2
Seçim aşamasındaki kısıtlayıcı faktörlerin analiz edilmesi
Alternatiflerin değerlendirilmesi aşamasında zaman darlığı, bilgi eksikliği ve bilişsel sınırlar nedeniyle tüm seçeneklerin analiz edilemediği görüldü.
Uygulanan karar modelinin (Herbert Simon'ın modelinin) temel varsayımlarını ve klasik modelden ayrılan yönlerini tespit etmek için.
3
Ulaşılan karar türünün niteliğinin belirlenmesi
Yöneticinin süreci maksimize edici (optimum) seçenekle değil, asgari beklentileri karşılayan yeterli (tatminkâr) seçenekle sonlandırdığı anlaşıldı.
Kısıtlı rasyonellik modelinin doğal bir sonucu olan 'tatminkâr karar' kavramına ulaşarak doğru eşleştirmeyi bulmak için.

Anahtar Kavram

Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality) ve Tatminkâr (Satisficing) Karar
Bu soruyu puanla

Konular

Karar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Bu konudan daha fazla soru