Soru

Zorluk: ZorÜretim ve Üretim Sistemi Kavramları

Bir havacılık donanım firmasında iki farklı üretim sistemi (Sistem 1 ve Sistem 2) kullanılmaktadır. Bu sistemlerin dönüşüm süreçlerine ve performanslarına ilişkin süreç denetim bulguları şunlardır:

* Sistem 1: Standart ekonomi sınıfı koltuk iskeletleri üretilmektedir. Üretim, işlemlerin sabit bir sıraya göre dizildiği özel amaçlı makinelerden oluşan bir hatta gerçekleşmektedir. Süreçte birim başına maliyetler en aza indirilmiş ve hammadde firesi minimuma indirilmiştir; ancak çevresel taleplerdeki ani tasarım değişikliklerine uyum sağlamada büyük zorluklar yaşanmaktadır.
* Sistem 2: Özel jetler için tamamen müşteriye özgü tasarlanmış VIP kabin mobilyaları üretilmektedir. Benzer işlevleri gören genel amaçlı tezgahlar aynı bölümlerde toplanmıştır (kesimhane, döşemehane vb.). Geçen ayki değerlendirmede, sistemin belirlenen tüm kalite standartlarına ve teslimat tarihlerine tam olarak ulaştığı, ancak bu hedeflere ulaşılırken planlanandan %35 daha fazla işçilik saati ve malzeme harcandığı tespit edilmiştir.

Buna göre, bu üretim sistemlerinin sınıflandırılması ve kavramsal analizi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sistem 1 ürüne göre yerleşimin uygulandığı kitle üretim sistemine örnektir; Sistem 2'de ise amaca ulaşma derecesini ifade eden etkinlik yüksek olmasına rağmen kaynak kullanım oranı olan verimlilik düşüktür.Cevap
  2. B
    Sistem 2'nin üretim sürecinde hedeflenen teslimat ve kalite standartlarına tam olarak ulaşılmış olması, sistemin verimliliğinin çok yüksek olduğunu, etkinliğinin ise düşük kaldığını göstermektedir.
  3. C
    Sistem 1'de standart ürünlerin sabit bir üretim hattında işlenmesi ve tasarım değişikliklerine kapalı olması, bu yapının parti (kesikli) üretim sistemlerinin en belirgin özelliklerini taşıdığını kanıtlar.
  4. D
    Sistem 2, işlemlerin benzerliklerine göre gruplandırıldığı ürüne göre yerleşim mantığıyla çalışırken; Sistem 1, esneklik eksikliği nedeniyle sürece göre yerleşimin dezavantajlarını yansıtmaktadır.
  5. E
    Sistem 1'in hammadde firesini en aza indirmesi, sürecin dış çevreyle etkileşimini tamamen keserek tam kapalı bir sisteme dönüştüğünü ve geri bildirim ihtiyacını ortadan kaldırdığını gösterir.

Cevap

Doğru ifade, Sistem 1'in kitle üretimi ve ürüne göre yerleşimi temsil ettiğini; Sistem 2'nin ise yüksek etkinliğe (hedeflere ulaşma) karşın düşük verimliliğe (fazla kaynak tüketimi) sahip olduğunu belirten seçenektir.
Doğru yanıt olan ifadede yapılan tespitler tamamen bilimsel tanımlarla uyuşmaktadır. Sistem 1, yüksek hacimli standart üretimi ardışık iş istasyonlarında yaptığı için 'Kitle Üretimi' ve 'Ürüne Göre Yerleşim' kategorisindedir. Sistem 2 ise hedeflenen sonuçlara ulaşarak görevini başarıyla tamamlamış (Etkinlik=Yüksek), fakat bunu yaparken aşırı girdi tüketerek kaynak israfına yol açmıştır (Verimlilik=Düşük).

Adım Adım Çözüm

1
Sistem 1'in üretim tipini ve yerleşim düzenini analiz et.
Standart ürün, özel amaçlı makineler, ardışık sabit hat ve düşük esneklik tespit edildi.
Bu özellikler 'Kitle (Seri) Üretim' sistemini ve 'Ürüne Göre (Akış Tipi)' yerleşimi tanımlar.
2
Sistem 2'nin üretim tipini ve yerleşim düzenini analiz et.
Müşteriye özgü (VIP) ürün, genel amaçlı makinelerin işlevsel gruplandırılması tespit edildi.
Bu özellikler 'Siparişe Göre Üretim' sistemini ve 'Sürece Göre (Atölye Tipi)' yerleşimi tanımlar.
3
Sistem 2'nin performansını etkinlik ve verimlilik kavramları açısından değerlendir.
Kalite ve teslimat hedeflerine ulaşılmış (Etkinlik Yüksek), ancak %35 daha fazla kaynak/girdi harcanmış (Verimlilik Düşük).
Etkinlik amaca ulaşma derecesidir; verimlilik ise aynı çıktıyı elde etmek için kullanılan kaynak (çıktı/girdi) oranıdır.

Anahtar Kavram

Üretim Sistemleri (Kitle vs. Siparişe Göre) ve Performans Ölçütleri (Verimlilik vs. Etkinlik)
Bu soruyu puanla