Soru

Zorluk: OrtaSürekli (Q) ve Periyodik (P) Gözden Geçirme Sistemleri

Bir devlet şeker fabrikasının malzeme planlama birimi, üretim sürecinde kullanılan iki farklı stok kalemi için stok kontrol sistemlerini yeniden düzenlemektedir.

I. Kalem: Arıza durumunda tüm üretimi durdurma riski olan, yurt dışından temin edilen yüksek maliyetli santrifüj motor yedek parçaları. Bu kalem için, stok seviyesi önceden belirlenmiş kritik bir noktaya düştüğünde sabit miktarda sipariş tetikleyen bir sistem tercih edilmiştir.

II. Kalem: Yerel piyasadan aylık olarak tedarik edilen, birim maliyeti düşük standart toz şeker paketleme çuvalları. Bu kalem için ise, her ayın sonunda mevcut stok sayılarak seviyeyi hedef bir maksimum miktara tamamlayacak şekilde sipariş veren bir sistem kurulmuştur.

Buna göre, I. ve II. kalemler için kurulan stok kontrol sistemlerinin özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. I. kalem için tutulması gereken emniyet stoku yalnızca tedarik süresi içindeki talep belirsizliklerini karşılarken, II. kalem için emniyet stoku hem gözden geçirme periyodu hem de tedarik süresindeki belirsizlikleri kapsamalıdır.Cevap
  2. B
    I. kalem için oluşturulan sistemde her defasında verilen sipariş miktarı talebe göre değişiklik gösterirken, II. kalem için verilen sipariş miktarı daima önceden belirlenmiş sabit bir değerdir.
  3. C
    I. kalem için uygulanan sistemde stok seviyeleri sadece belirli aralıklarla kontrol edildiğinden, işletmenin katlanacağı stok kayıt ve takip maliyetleri II. kaleme kıyasla daha düşüktür.
  4. D
    II. kalemdeki sistemde stoksuz kalma riski yalnızca siparişin verildiği an ile teslim alındığı an arasındaki sürede bulunurken, I. kalemde bu risk tüm stok devir döngüsü boyunca geçerlidir.
  5. E
    Her iki kalem de nihai ürüne doğrudan bağlı olduğundan, sistemlerin sipariş zamanlaması bağımlı talep mantığına ve Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) kurallarına göre belirlenir.

Cevap

I. kalem için tutulması gereken emniyet stoku yalnızca tedarik süresi içindeki talep belirsizliklerini karşılarken, II. kalem için emniyet stoku hem gözden geçirme periyodu hem de tedarik süresindeki belirsizlikleri kapsamalıdır.
I. kalem Sürekli (Q) sistemdir, II. kalem ise Periyodik (P) sistemdir. Q sisteminde stok her an izlendiğinden, sipariş verildiğinde mallar gelene kadar geçen süredeki (tedarik süresi) olası talep artışlarına karşı emniyet stoku bulundurulur. P sisteminde ise stoklar sadece belirli periyotlarda (örneğin ay sonu) sayıldığı için, işletme hem o periyot içindeki hem de siparişin yolda geçtiği tedarik süresindeki belirsizliklere karşı daha büyük bir emniyet stoku tutmak zorundadır. Bu nedenle emniyet stoku mantığını açıklayan bu karşılaştırma teknik olarak tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada I. ve II. kalemler için tanımlanan stok kontrol sistemlerinin türlerini belirlemek.
I. kalem için 'stok belirli bir noktaya düştüğünde sabit miktarda sipariş' tanımı Sürekli (Q) gözden geçirme sistemini; II. kalem için 'aylık kontrol ile hedef seviyeye tamamlama' tanımı Periyodik (P) gözden geçirme sistemini işaret eder.
Seçenekleri değerlendirebilmek için hangi sistemin Q, hangisinin P modeli olduğunu doğru teşhis etmek gerekir.
2
Q ve P sistemlerinin emniyet stoku ve risk dönemi farklılıklarını analiz etmek.
Q sisteminde stok sürekli izlendiği için stoksuzluk riski sadece sipariş verildiği andan teslim alınana kadar (Tedarik Süresi - L) vardır. P sisteminde ise stok periyot sonlarında izlendiği için risk, tüm Periyot (P) + Tedarik Süresi (L) boyunca devam eder.
İki sistemin birbirine karşı en belirgin teorik farklılığı, belirsizliğe karşı korunması gereken zaman aralığının büyüklüğüdür.
3
Analiz bulgularını seçeneklerle karşılaştırmak.
Emniyet stokunun I. kalem (Q) için sadece tedarik süresini, II. kalem (P) için ise periyot + tedarik süresini kapsadığını belirten ifade doğru kabul edilir.
Diğer seçeneklerde sistemlerin özellikleri birbiriyle değiştirilmiş veya yanlış maliyet/talep varsayımları yapılmıştır.

Anahtar Kavram

Sürekli (Q) ve Periyodik (P) Sistem Karşılaştırması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla