Soru

Zorluk: ZorStoksuzluğa İzin Veren ESM Modelleri

Bir üretim işletmesi, stok maliyetlerini analiz ettiğinde birim başına yıllık elde bulundurma maliyetinin (hh), birim başına yıllık stoksuzluk maliyetinin (pp) 33 katı olduğunu (h=3ph = 3p) tespit etmiştir. İşletme, toplam stok maliyetlerini minimize etmek amacıyla temel (klasik) Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modelinden "stoksuzluğa izin veren ESM modeline" geçiş yapmaya karar vermiştir.

Buna göre, yeni modele geçilmesiyle birlikte optimum sipariş miktarındaki (QQ^*) oransal değişim ve her sipariş döngüsünde ulaşılacak maksimum stoksuzluk miktarının (SmaxS_{max}) yeni sipariş miktarına oranı sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? (Talebin ve diğer maliyet unsurlarının sabit kaldığı varsayılmaktadır.)

  1. Sipariş miktarı %100\%100 artar; SmaxS_{max} oranı %75\%75'tir.Cevap
  2. B
    Sipariş miktarı %100\%100 artar; SmaxS_{max} oranı %25\%25'tir.
  3. C
    Sipariş miktarı %300\%300 artar; SmaxS_{max} oranı %75\%75'tir.
  4. D
    Sipariş miktarı %300\%300 artar; SmaxS_{max} oranı %25\%25'tir.
  5. E
    Sipariş miktarı değişmez; SmaxS_{max} oranı %75\%75'tir.

Cevap

Sipariş miktarının %100\%100 artması ve maksimum stoksuzluk oranının %75\%75 olmasıdır.
Temel ESM modelinden stoksuzluğa izin veren modele geçişte yeni sipariş miktarı, temel miktarın (h+p)/p\sqrt{(h+p)/p} katıdır. Soruda h=3ph=3p verildiği için bu çarpan (3p+p)/p=4=2\sqrt{(3p+p)/p} = \sqrt{4} = 2 olur. Sipariş miktarının 2 katına çıkması, %100\%100 artması anlamına gelir. Her döngüde oluşacak maksimum stoksuzluk miktarının (SmaxS_{max}) sipariş miktarına (QQ) oranı ise h/(h+p)h/(h+p) formülü ile bulunur. Değerler yerine konduğunda 3p/(3p+p)=3/4=%753p/(3p+p) = 3/4 = \%75 sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klasik ESM ile stoksuzluğa izin veren ESM formüllerini karşılaştırma
Stoksuzluğa izin veren ESM formülü: Qyeni=Qeski×h+ppQ_yeni = Q_{eski} \times \sqrt{\frac{h+p}{p}} şeklindedir.
Maliyetlerin birbirine oranını kullanarak yeni sipariş miktarının eskisinin kaç katı olacağını bulmak için.
2
Sipariş miktarındaki değişimi hesaplama
Verilen h=3ph = 3p eşitliğini yerine koyduğumuzda: 3p+pp=4pp=4=2\sqrt{\frac{3p+p}{p}} = \sqrt{\frac{4p}{p}} = \sqrt{4} = 2. Yeni sipariş miktarı eskisinin 2 katıdır. Bu da miktar olarak %100\%100 artış demektir.
Formülde karekök işlemi uygulanarak oransal artış tam olarak belirlenmelidir.
3
Maksimum stoksuzluk (SmaxS_{max}) oranını hesaplama
Formül: Smax=Qyeni×hh+pS_{max} = Q_{yeni} \times \frac{h}{h+p}. Değerleri koyduğumuzda: Smax=Qyeni×3p3p+p=Qyeni×34S_{max} = Q_{yeni} \times \frac{3p}{3p+p} = Q_{yeni} \times \frac{3}{4}. Oran 34=0,75\frac{3}{4} = 0,75 yani %75\%75'tir.
Maksimum stoksuzluk miktarı formülünde pay kısmına elde bulundurma maliyeti (hh) gelmelidir.

Anahtar Kavram

Stoksuzluğa İzin Veren ESM Modeli Optimizasyon Formülleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla