Soru

Zorluk: OrtaKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir perakende zincirinin yatırım direktörü, yeni açılacak mağazalar için lokasyon belirleme sürecindedir. İdeal koşullarda ülkedeki tüm potansiyel lokasyonların analiz edilmesi gerekirken; veri toplama maliyetlerinin yüksekliği, bilgi işlem kapasitesinin sınırları ve pazara giriş için kısıtlı zamanın bulunması nedeniyle yönetici, asgari kârlılık ve yaya trafiği şartlarını sağlayan ilk bölgeyi onaylamıştır.

Yönetim ve organizasyon literatürüne göre, yöneticinin bu süreçte sergilediği yaklaşım ve ulaştığı sonuç aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

  1. Kısıtlı rasyonellik modeli çerçevesinde tatminkâr kararCevap
  2. B
    Rasyonel (klasik) model çerçevesinde optimum karar
  3. C
    Kısıtlı rasyonellik modeli çerçevesinde optimum karar
  4. D
    Rasyonel (klasik) model çerçevesinde tatminkâr karar
  5. E
    Analitik model çerçevesinde sezgisel karar

Cevap

Yöneticinin yaklaşımı kısıtlı rasyonellik modeline uygun olup ulaştığı sonuç tatminkâr karardır.
Herbert Simon tarafından geliştirilen kısıtlı rasyonellik modeline göre yöneticiler; zaman, maliyet ve bilişsel yeteneklerinin sınırları (sınırlı rasyonellik) nedeniyle olası tüm alternatifleri inceleyemezler. Bu yüzden yöneticiler, maksimizasyon (optimumu bulma) yerine, belirledikleri asgari kriterleri karşılayan 'yeterince iyi' ilk alternatifi seçerek arayışı sonlandırırlar. Bu kavrama 'tatminkâr (satisficing) karar' denir. Senaryodaki yatırım direktörü de tam olarak bu davranışı sergilemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki karar ortamının kısıtlarını tespit etme
Zaman darlığı, yüksek maliyet ve bilgi işleme sınırları teşhis edilmiştir.
Karar modelini belirlemek için yöneticinin hangi koşullar altında çalıştığı anlaşılmalıdır.
2
Kısıtlı ortam koşullarına uygun modeli belirleme
Tüm alternatiflerin değerlendirilememesi durumu Herbert Simon'ın 'Kısıtlı Rasyonellik' modeli ile örtüşmektedir.
Klasik modelin varsayımlarının (tam rasyonellik) gerçek hayatta geçerli olmadığını gösterir.
3
Seçilen alternatifin niteliğini tanımlama
Asgari kârlılık ve yaya trafiği şartlarını sağlayan ilk seçeneğin onaylanması 'tatminkâr' (satisficing) karardır.
En iyiyi (optimum) aramak yerine 'yeterince iyi' olan seçildiğinde süreç tamamlanmıştır.

Anahtar Kavram

Herbert Simon'ın Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality) Modeli
Bu soruyu puanla