Soru

Zorluk: ZorBölümlere Ayırma ve Örgüt Yapıları

Küresel çapta faaliyet gösteren bir endüstriyel makine üreticisi, giderek hantallaşan yapısını esnekleştirmek amacıyla köklü bir yeniden yapılanmaya gitmiştir. Bu yeni yapıda işletmenin parça üretimi, montaj, pazarlama ve lojistik gibi temel faaliyet birimleri, ana şirketin çatısı altında kalmakla birlikte birbirinden bağımsız birer kâr merkezi haline getirilmiştir. En dikkat çekici değişiklik ise, bu birimlerin birbirlerine sundukları mal ve hizmetlerde piyasa fiyatlama mekanizmasını kullanmaya başlamasıdır. Örneğin; montaj birimi, ihtiyaç duyduğu parçaları şirket içindeki üretim biriminden almak zorunda değildir; eğer dışarıdaki bağımsız bir tedarikçi daha uygun fiyat veya kalite sunuyorsa alımını doğrudan dış piyasadan yapabilmektedir. Aynı şekilde, üretim birimi de kapasitesinin bir kısmını şirket dışındaki başka firmalara serbestçe satabilmektedir.

Buna göre, parçada özellikleri açıklanan çağdaş örgüt yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dahili (iç) şebeke örgütüCevap
  2. B
    Dengeli şebeke örgütü
  3. C
    Dinamik şebeke örgütü
  4. D
    Bağımsız bölümlü (divizyonel) örgüt
  5. E
    Matris örgüt

Cevap

Dahili (iç) şebeke örgütü
Dahili (iç) şebeke örgütünün en belirgin ayırt edici özelliği, bir işletmenin bünyesindeki farklı birimlerin birbirleriyle olan mal ve hizmet değişimlerinde serbest piyasa kurallarını (transfer fiyatlaması ve rekabet şartlarını) uygulamasıdır. Vakada, montaj ve üretim birimlerinin ana firma sınırları içinde kalmasına rağmen, istedikleri takdirde dışarıdan alım yapabilmeleri ve dışarıya satış yapabilmeleri bu piyasa disiplinini tam olarak tanımlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki örgütün temel sınırlarını tespit etme
Faaliyet birimleri (üretim, montaj vb.) aynı ana şirketin çatısı altında yer almaktadır.
Şebeke örgüt türlerini ayırmak için birimlerin yasal ve yapısal olarak aynı şirkete ait olup olmadığını belirlemek gerekir.
2
Birimler arası ilişkinin doğasını analiz etme
Birimler birbirlerine hizmet veya mal sunarken emir-komuta zinciri veya zorunlulukla değil, serbest piyasa fiyatlandırma mekanizması ile hareket etmektedir (dışarıdan alım/satım serbestisi).
Yapının divizyonel veya hiyerarşik bir sistemden farkını ortaya koyan en önemli özellik bu piyasa disiplinidir.
3
Belirlenen özellikleri kuramsal yapılarla eşleştirme
Aynı mülkiyet altındaki birimlerin piyasa mekanizmasıyla birbirine bağlanması 'Dahili (İç) Şebeke' yapısının temel tanımıdır.
Dengeli ve dinamik şebekelerde tamamen bağımsız farklı firmalar arası sözleşmeler söz konusuyken, dahili şebeke tek firma içinde piyasa yaratır.

Anahtar Kavram

Dahili Şebeke (Internal Network) Örgüt Yapısı
Bu soruyu puanla