Soru

Zorluk: OrtaStok Maliyetleri (Elde Bulundurma, Sipariş, Stoksuzluk)

Bir üretim işletmesinde malzeme planlama yöneticisi, hammadde tedarik sürecinde her defasında verilen sipariş miktarını (QQ) artırma kararı almıştır. Yöneticinin temel amacı; tedarikçi ile yapılan sipariş görüşmeleri, belge düzenlemeleri, nakliye organizasyonu ve mal kabul işlemleri gibi faaliyetlerin yıl içindeki tekrarlanma sıklığını düşürerek bu operasyonlardan doğan giderleri minimize etmektir. Ancak yönetici, sipariş miktarının artırılması politikasının işletmenin katlandığı başka bir stok maliyeti kaleminde kaçınılmaz bir artışa neden olacağını bilmektedir.

Stok kontrol teorisi temel alındığında, yöneticinin aldığı bu karar sonucunda sırasıyla azalması hedeflenen ve artması beklenen maliyet kalemleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Sipariş maliyeti – Elde bulundurma maliyetiCevap
  2. B
    Elde bulundurma maliyeti – Sipariş maliyeti
  3. C
    Stoksuzluk maliyeti – Elde bulundurma maliyeti
  4. D
    Sipariş maliyeti – Stoksuzluk maliyeti
  5. E
    Elde bulundurma maliyeti – Stoksuzluk maliyeti

Cevap

Sipariş maliyeti – Elde bulundurma maliyeti
Stok kontrol modellerinde toplam değişken maliyet, sipariş verme maliyeti ve elde bulundurma maliyetinden oluşur. İşletme, tek seferde daha fazla ürün sipariş ederek (sipariş miktarını artırarak) yıl içindeki toplam sipariş sayısını düşürür; bu sayede belge düzenleme, nakliye, mal kabul gibi faaliyetleri daha az yaparak 'sipariş maliyetlerini' azaltır. Ancak sipariş miktarının artması, depoda bekleyen ortalama ürün miktarını yükselteceğinden, bu ürünlerin saklanması, sigortalanması ve sermaye bağlama giderlerinden oluşan 'elde bulundurma maliyetinin' zorunlu olarak artmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde bahsedilen ve azaltılması hedeflenen 'sözleşme görüşmeleri, gümrükleme, nakliye ve mal kabul' giderlerinin hangi stok maliyeti grubuna girdiğini belirle.
Bu faaliyetler stok yönetimi literatüründe 'Sipariş Verme Maliyeti' (Ordering Cost) olarak sınıflandırılır.
Sipariş verme maliyetleri, her yeni sipariş açıldığında katlanılan sabit operasyonel giderlerdir.
2
Sipariş miktarının (QQ) artırılmasının hangi maliyeti artıracağını analiz et.
Bir kerede verilen sipariş miktarı artarsa, depoda tutulan ortalama stok seviyesi (Q/2Q/2) yükselir. Bu durum, depo kirası, sigorta, teknolojik eskime ve sermayenin fırsat maliyeti gibi 'Elde Bulundurma Maliyeti' kalemlerini artırır.
Elde bulundurma maliyeti, ortalama stok miktarı ile doğru orantılı olarak hareket eder.
3
Sonuçları soruda istenen 'azalan - artan' sırasına göre eşleştir.
Azalan: Sipariş maliyeti, Artan: Elde bulundurma maliyeti.
Soru kökünde sırasıyla azalması hedeflenen ve artması beklenen kalemler istenmiştir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyetleri Arasındaki Ödünleşim (Trade-off) ve Maliyet Sınıflandırması
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla