Examkin

Soru

Zorluk: ZorYöneltme (Yürütme) Fonksiyonu

Bir kamu kurumu bölge müdürü olan Aslı Hanım, kurumun yeni dijital altyapısına geçiş sürecinde astlarını hedeflere yönlendirme (yöneltme) görevini üstlenmiştir. Aslı Hanım, kendi iç dünyasında bu yeni sistemin gereksiz olduğuna ve işleri karmaşıklaştıracağına inanmasına rağmen bu düşüncesini personeliyle paylaşmamış; ancak tüm personelin yeniliğe karşı dirençli ve değişime kapalı olduğu kanısına varmıştır.

Yöneltme sürecinde Aslı Hanım, yıllardır kurumda çalışan astlarının "sadece başka bir kurumda aynı kıdemi ve mali imkânları bulamayacakları için" burada çalışmaya devam ettiklerini varsaymıştır. Bu doğrultuda personeli motive edip harekete geçirmek amacıyla, "Yeni sisteme entegre olamayanların yıl sonu performans primlerinin tamamen kesileceği" uyarısında bulunmuştur. Oysa personelin gözünde Aslı Hanım; geçmişteki kriz dönemlerinde sergilediği güçlü vizyonu, etkili hitabet yeteneği ve ilham verici kişiliğiyle büyük bir hayranlık uyandıran bir liderdir ve personel sırf ona duydukları güven nedeniyle yeniliklere açık olabilmektedir.

Buna göre, Aslı Hanım'ın yöneltme fonksiyonunu icra ederken sergilediği yaklaşımla ilgili aşağıdaki kavramsal analizlerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Aslı Hanım, astlarının kuruma 'devamlılık bağlılığı' duyduğunu varsayarak yöneltme sürecinde 'zorlayıcı güç' kullanmış; personelin tutumunu yorumlarken 'yansıtma' hatasına düşmüş ve sahip olduğu 'karizmatik (özdeşleşme) gücü'nü göz ardı etmiştir.Cevap
  2. B
    Personelin kuruma 'duygusal bağlılık' ile bağlandığını düşünen Aslı Hanım, yöneltme işlevini 'yasal güç' kullanarak yerine getirmeye çalışmış ve personeli değerlendirirken 'hale etkisi' yanılgısına düşmüştür.
  3. C
    Yöneltme sürecinde Mintzberg'in 'bilgi sağlama' rolünü üstlenen Aslı Hanım, astlarının 'normatif bağlılık' hissettiğini varsayarak 'ödüllendirme gücünü' kullanmış ve süreçte 'stereotipleme' hatasına yönelmiştir.
  4. D
    Aslı Hanım, sahip olduğu 'uzmanlık gücünü' ön plana çıkarıp astlarının 'duygusal bağlılığını' artırmayı hedeflemiş; ancak kendi düşüncelerini genele atfederek 'seçici algı' yanılgısı ile süreci hatalı yönetmiştir.
  5. E
    Mintzberg'in 'karar verme' rollerinden girişimci rolünü sergileyen Aslı Hanım, personelin 'normatif bağlılık' nedeniyle kurumda kaldığını düşünmüş ve süreci yalnızca 'yasal güç' ile yöneterek 'zıtlık etkisi' yanılgısına düşmüştür.

Cevap

Aslı Hanım'ın sergilediği yaklaşımda; astlarının devamlılık bağlılığı içinde olduğunu düşünerek zorlayıcı güç kullandığı, tutumlarını yorumlarken yansıtma hatası yaptığı ve aslında sahip olduğu karizmatik gücünü göz ardı ettiği analizini içeren seçenek doğrudur.
Vakadaki yöneticinin; astlarının başka alternatifleri olmadığı ve kıdem haklarını kaybetmemek için çalıştıklarını varsayması 'devamlılık bağlılığı' kavramıyla; onları motive etmek için primleri kesme uyarısı yapması French ve Raven'ın güç kaynaklarından 'zorlayıcı güç' ile; gizli yenilik karşıtı kendi düşüncesini tüm çalışanlara mâl etmesi algı hatalarından 'yansıtma' ile ve sahip olduğu ilham verici, hayranlık uyandıran liderlik vasfı 'karizmatik (özdeşleşme) güç' ile eşleşmektedir. Bu nedenle Aslı Hanım'ın sergilediği yaklaşımı doğru analiz eden seçenek budur.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlılık türünü analiz etme
Personelin kıdem ve mali imkânları kaybetme korkusuyla kurumda kalması, 'devamlılık bağlılığı' (continuance commitment) kavramına karşılık gelir.
Duygusal bağlılık sevgiye, normatif bağlılık vefa/borçluluk duygusuna dayanırken; maliyet ve yatırım kaybı korkusu devamlılık bağlılığıdır.
2
Kullanılan güç kaynağını tespit etme
Performans primlerinin kesileceği uyarısı bir cezalandırma eylemidir ve 'zorlayıcı güç' (coercive power) kullanımıdır.
Ödüllendirme gücü pozitif bir teşvikken, elde edilecek hakların geri alınması tehdidi korkuya dayalı zorlayıcı güçtür.
3
Algı hatasını (yanılgıyı) belirleme
Yöneticinin kendi iç dünyasındaki yenilik karşıtlığı hissini doğrudan personeline atfetmesi 'yansıtma' (projection) hatasıdır.
Kişinin kendisinde olan ancak kabullenemediği veya dile getirmediği bir özelliği başkalarında görme eğilimine yansıtma denir.
4
Göz ardı edilen asıl liderlik/güç kaynağını bulma
Personelin ona duyduğu hayranlık, hitabet ve ilham verici kişilik özellikleri 'karizmatik/özdeşleşme gücü' (referent power) kapsamındadır.
Bireylerin lidere hayranlık duyarak onun gibi olmak istemesi ve ona güvenmesi yasal veya uzmanlık gücünden değil, karizmatik güçten kaynaklanır.

Anahtar Kavram

Yöneltme (Yürütme) Sürecinde Liderlik Güç Kaynakları, Örgütsel Bağlılık Türleri ve Algısal Yanılgılar
Bu soruyu puanla

Konular

Yöneltme (Yürütme) Fonksiyonu

Bu konudan daha fazla soru