Bir işletme, ürettiği endüstriyel ürüne yönelik pazar talebinin önümüzdeki beş yıl içinde istikrarlı bir şekilde artacağını öngörmektedir. Pazar payını rakiplerine kaptırmamak ve talep sıçramalarında yok satma (stoksuzluk) maliyetlerinden kaçınmak amacıyla işletme yönetimi, talep henüz tam olarak gerçekleşmeden yeni bir üretim tesisi kurarak kapasitesini tek seferde büyük oranda artırma kararı almıştır. Bu kararın sonucunda tesis, başlangıçta atıl kapasiteyle çalışacak ve işletme yüksek sabit maliyetlere katlanacaktır.
Buna göre, işletmenin uyguladığı uzun dönemli kapasite planlama stratejisi ve bu stratejinin sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Öncü (lider) kapasite stratejisi uygulanmıştır; tesise yapılan büyük yatırım sabit maliyetleri artırdığından, başabaş noktası üretim miktarı başlangıçta yüksek olacaktır.Cevap
- BÖncü (lider) kapasite stratejisi uygulanmıştır; yeni yatırımla oluşan toplam sabit maliyetler doğrudan birim satış fiyatına bölündüğü için başabaş noktası miktarı düşecektir.
- CTalebi izleme (chase) stratejisi uygulanmıştır; talep arttıkça üretim miktarı da artırılarak tesisin teorik kapasitesi esnek bir şekilde genişletilecektir.
- DGecikmeli (takipçi) kapasite stratejisi uygulanmıştır; beklenmeyen arıza ve duruşların hesaba katılmadığı pratik kapasite seviyesinde çalışılarak yok satma riski önlenecektir.
- ESabit üretim (level) stratejisi uygulanmıştır; artan talebi karşılamak üzere iş gücü seviyesi sürekli değiştirilerek normal kapasite sınırları aşılacaktır.
Cevap
Doğru yanıt, işletmenin öncü strateji uyguladığını ve bu nedenle başlangıçta yüksek sabit maliyetlerden ötürü başabaş noktası miktarının yüksek olacağını belirten ifadedir.
İşletmenin pazar payını korumak için talep gerçekleşmeden önce kapasiteyi tek seferde büyük oranda artırması 'Öncü (Lider) Kapasite Stratejisi'nin tanımıdır. Bu hamle, tesisin başlangıçta atıl kapasiteyle çalışmasına neden olur ve büyük bir tesis kurulumu olduğu için toplam sabit maliyetleri büyük ölçüde artırır. Başabaş noktası analizinde, artan toplam sabit maliyetler kâra geçiş (başabaş) noktasını doğrudan yukarı çeker. İşletmenin kâr edebilmesi için daha fazla miktarda ürün satması gerekir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Öncü (Lider) Kapasite Stratejisi ve Başabaş Analizi