Çalışma Sermayesi Yönetimi

122 soru

Gemi inşası ve denizcilik faaliyetleri yürüten büyük ölçekli bir işletmenin finansal yapısı incelendiğinde; duran varlıklarının tamamının ve sürekli dönen varlıklarının sadece %75'inin devamlı sermaye (uzun vadeli yabancı kaynaklar ve özkaynaklar) ile finanse edildiği tespit edilmiştir. Sürekli dönen varlıkların geriye kalan %25'lik kısmı ile sipariş yoğunluğuna bağlı olarak ortaya çıkan geçici dönen varlıkların tamamı ise kısa vadeli ticari ve mali borçlarla karşılanmaktadır.

İşletme yönetimi, maruz kalınan likidite ve faiz oranı (yenileme) risklerini optimize etmek amacıyla, mevcut finansman politikasını terk ederek tam bir 'vade uyumlu (dengeli) finansman politikasına' geçme kararı almıştır. Aktif (yatırım) politikasında ve toplam varlık büyüklüğünde herhangi bir değişikliğe gidilmeyeceği varsayıldığında, bu stratejik değişikliğin uygulanma şekli ve işletmenin risk-getiri profiline beklenen etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Sürekli dönen varlıkların %25'ine karşılık gelen tutar kadar kısa vadeli borç kapatılarak yerine uzun vadeli kaynak sağlanmalıdır; bu hamle işletmenin net çalışma sermayesini artırarak likidite riskini düşürecek ancak fonlama maliyeti dezavantajı nedeniyle kârlılığı azaltacaktır.

Geçici dönen varlıkların tamamının finansmanı için kullanılan kısa vadeli borçlar uzun vadeli kaynaklarla değiştirilmelidir; bu işlem sonucunda vade uyumu sağlanacak ve hem likidite riski hem de beklenen kârlılık eş zamanlı olarak artacaktır.

Sürekli dönen varlıkların toplam aktifler içindeki payı %25 oranında azaltılarak duran varlıklara aktarılmalıdır; böylece varlıkların likidite yapısı ile kaynakların vade yapısı eşleşecek, işletmenin faaliyet riski düşerken finansman riski sabit kalacaktır.

Duran varlıkların bir kısmının finansmanında da kısa vadeli kaynak kullanımına geçilerek maliyet avantajı sağlanmalıdır; bu strateji net çalışma sermayesini daraltsa da vade uyumlu yapısı gereği işletmenin pazar değerini risksiz bir şekilde maksimize edecektir.

Sürekli dönen varlıkların %75'lik kısmı için kullanılan devamlı sermaye, kısa vadeli borçlara dönüştürülmelidir; bu sayede varlık ve kaynak vadeleri tam olarak örtüşecek, işletmenin fonlama maliyetleri artarken likidite riski minimize edilecektir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürekli dönen varlıkların %25'ine karşılık gelen tutar kadar kısa vadeli borç kapatılarak yerine uzun vadeli kaynak sağlanmalıdır; bu hamle işletmenin net çalışma sermayesini artırarak likidite riskini düşürecek ancak fonlama maliyeti dezavantajı nedeniyle kârlılığı azaltacaktır.

Cevap

Sürekli dönen varlıkların %25'ine karşılık gelen kısa vadeli borcun uzun vadeli kaynaklarla değiştirilmesi, net çalışma sermayesini artırıp likidite riskini düşüren ancak kârlılığı azaltan seçenektir.

Vade uyumlu (dengeli) finansman politikasında temel kural, varlıkların nakde dönüşme süresi ile kaynakların geri ödeme süresinin eşleşmesidir. Buna göre, geçici dönen varlıklar kısa vadeli kaynaklarla; sürekli dönen varlıklar ve duran varlıklar ise uzun vadeli kaynaklarla (devamlı sermaye) finanse edilmelidir. Şirketin mevcut agresif yapısından dengeli yapıya geçebilmesi için, sürekli dönen varlıklarını finanse eden kısa vadeli borçları (sorudaki %25'lik kısım) uzun vadeli kaynaklarla değiştirmesi zorunludur. Kısa vadeli borcun uzun vadeli borçla ikame edilmesi, vadesi gelen borcu ödeyememe (likidite) riskini azaltırken; uzun vadeli kaynakların piyasa maliyetlerinin daha yüksek olması nedeniyle faiz giderlerini artıracak ve net kârlılığı düşürecektir.

Adım Adım Çözüm

İşletmenin mevcut finansman politikasını analiz etme

Sürekli dönen varlıkların bir kısmının (%25'inin) kısa vadeli kaynaklarla finanse edilmesi, işletmenin şu an 'atılgan (agresif)' bir finansman politikası izlediğini gösterir.

Atılgan politikada kısa vadeli kaynaklar geçici dönen varlıkları aşarak sürekli dönen varlıkların ve hatta bazen duran varlıkların finansmanında kullanılır.

Hedeflenen 'vade uyumlu (dengeli)' finansman politikasının kurallarını belirleme

Dengeli politikada kural şudur: Geçici dönen varlıklar = Kısa Vadeli Kaynaklar; Sürekli Dönen Varlıklar + Duran Varlıklar = Devamlı Sermaye (Uzun Vadeli Kaynaklar).

Varlıkların nakde dönüşüm süreleri ile kaynakların geri ödeme vadelerinin birebir eşleştirilmesi hedeflenir.

Mevcut durumdan hedef duruma geçiş için yapılması gereken işlemi tespit etme

Sürekli dönen varlıkların %25'ini finanse eden kısa vadeli borçların kapatılarak bu kısmın uzun vadeli kaynaklarla (devamlı sermaye) finanse edilmesi gerekir.

Sürekli dönen varlıkların tamamının uzun vadeli kaynaklarla finanse edilmesi dengeli politikanın temel şartıdır.

Bu finansal yeniden yapılandırmanın risk ve getiri üzerindeki etkisini değerlendirme

Kısa vadeli borçların azalması Net Çalışma Sermayesini (Dönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) artırır ve likidite riskini düşürür. Ancak uzun vadeli fonlama maliyetleri (faiz vb.) daha yüksek olduğundan kârlılık azalır.

Finansman stratejilerinde risk ve getiri doğru orantılıdır. Düşük riskli fonlama yapısı her zaman görece daha düşük bir getiri (kârlılık) sunar.

Anahtar Kavram

Çalışma Sermayesi Finansman Politikaları ve Risk-Getiri İlişkisi

Soru 122Soru →

Delta İmalat A.Ş., hammadde tedarikçisiyle yaptığı anlaşmada ' $2/10$ , net $40$ ' ödeme koşulunu kabul etmiştir. Şirketin finansman yöneticisi, geçici bir nakit darboğazı sebebiyle $10$ . gün sunulan erken ödeme iskontosundan feragat ederek, ödemeyi yasal sürenin son günü olan $40$ . günde yapma kararı almıştır.

Finansal analizlerde bu tür kararların fırsat maliyeti sıklıkla basit faiz mantığıyla (nominal) yıllıklandırılır. Ancak işletmenin bu maliyeti, alternatif bir banka kredisinin maliyetiyle tam ve doğru biçimde karşılaştırabilmesi için paranın zaman değerini dikkate alan efektif yıllık maliyet (bileşik faiz) yaklaşımını kullanması zorunludur.

Bir yıl $360$ gün olarak kabul edildiğinde, işletmenin bu kararla katlandığı efektif (gerçek) yıllık finansman maliyet oranını veren matematiksel model aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

\left( 1 + \frac{0,02}{0,98} \right)^{\frac{360}{30}} - 1

\left( \frac{0,02}{0,98} \right) \times \left( \frac{360}{30} \right)

\left( 1 + \frac{0,02}{0,98} \right)^{\frac{360}{40}} - 1

\left( 1 + 0,02 \right)^{\frac{360}{30}} - 1

0,02 \times \left( \frac{360}{40} \right)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\left( 1 + \frac{0,02}{0,98} \right)^{\frac{360}{30}} - 1$

Cevap

Efektif maliyet hesaplaması paranın zaman değerini (bileşik faiz) dikkate almayı gerektirir ve vade farkı üzerinden hesaplanan dönemsel maliyetin yıllık bileşiklendirilmesini içeren formül doğru seçenektir.

Ticari kredilerde efektif (gerçek) yıllık maliyet, dönemsel fırsat maliyetinin bileşik faiz mantığıyla yıllıklandırılmasıyla bulunur. Dönemsel maliyet, iskonto oranının iskontolu fiyata bölünmesiyle (

\frac{0,02}{0,98}

) elde edilir. Bu maliyetin uygulandığı süre ise son ödeme günü ile indirimli ödeme günü arasındaki farktır (

40-10=30

gün). Bir yılda bu dönemden

\frac{360}{30}

adet bulunduğu için, bileşik faiz formülüne

(1+r)^n - 1

göre doğru yerleştirme

\left(1 + \frac{0,02}{0,98}\right)^{\frac{360}{30}} - 1

şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Dönemsel faiz (fırsat) maliyetinin belirlenmesi.

r = \frac{0,02}{1 - 0,02} = \frac{0,02}{0,98}

İskontodan vazgeçildiğinde işletme, faturanın

\%98

'ini ödeyebilecekken

\%100

'ünü ödemeyi seçer. Dolayısıyla katlanılan maliyet brüt tutar üzerinden değil, kullanılabilecek net tutar üzerinden oranlanmalıdır.

Kredinin (fonun) fiilen kullanıldığı ek sürenin bulunması.

\Delta t = 40 - 10 = 30

gün

İşletme

10

. gün ödeme yapsaydı iskontoyu alacaktı. Ödemeyi

40

. güne erteleyerek parayı yasal olarak sadece ilave

30

gün kendi bünyesinde tutmuştur.

Bir yıl içindeki devir (bileşiklenme) sayısının bulunması.

n = \frac{360}{30} = 12

dönem

Yıllık maliyete ulaşmak için

360

günlük finansal yıl, kullanılan fiili gün sayısına bölünür.

Efektif yıllık maliyet (EYM) formülünün kurulması.

EYM = \left(1 + \frac{0,02}{0,98}\right)^{\frac{360}{30}} - 1

Gerçek maliyeti bulmak için basit faiz mantığıyla çarpma işlemi yapmak yerine, her dönemin faizinin anaparaya eklendiğini varsayan bileşik faiz formülü

(1+r)^n - 1

kullanılmalıdır.

Anahtar Kavram

Ticari kredilerde erken ödeme iskontosundan vazgeçmenin nominal ve efektif maliyetleri

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 7 / 7

Çalışma Sermayesi Yönetimi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar