Finansal Tablolar Analizi Alıştırma Soruları — KPSS İşletme — Sayfa 3

Soru 41Soru →

Sermaye piyasasında işlem gören bir sanayi işletmesinin döneme ait finansal verileri incelendiğinde; aktif devir hızının $1,5$ , özkaynak çarpanının $2,0$ ve aktif kârlılığının (ROA) $\%12$ olduğu tespit edilmiştir.

İşletme yönetimi, gelecek dönemde satış hacmini (aktif devir hızını) ve sermaye yapısını (özkaynak çarpanını) sabit tutarken, sıkı maliyet kontrol politikaları uygulayarak net kâr marjını $2$ puan (yüzde $2$ ) artırmayı planlamaktadır.

Buna göre, işletmenin planladığı hedeflere ulaşması durumunda yeni özkaynak kârlılığı (ROE) yüzde kaç olacaktır?

%15

%22,5

%26

%28

%30

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %30

Cevap

İşletmenin hedeflerine ulaşması durumunda yeni özkaynak kârlılığı (ROE) %30 olacaktır.

DuPont Analiz Sistemine göre Özkaynak Kârlılığı (ROE); Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanının çarpımına eşittir. Mevcut aktif kârlılığı

\%12

ve aktif devir hızı

1,5

olduğundan, işletmenin başlangıçtaki net kâr marjı

\%12 / 1,5 = \%8

'dir. Yönetimin planı doğrultusunda net kâr marjı

2

puan artarak

\%10

'a çıkacaktır. Yeni ROE, bu üç bileşenin (

\text{Yeni Kâr Marjı} \times \text{Sabit Aktif Devir Hızı} \times \text{Sabit Özkaynak Çarpanı}

) çarpımı olan

\%10 \times 1,5 \times 2,0 = \%30

olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Mevcut Net Kâr Marjının bulunması.

ROA = Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı formülünden;

\%12 = \text{Net Kâr Marjı} \times 1,5

denklemi kurularak mevcut Net Kâr Marjı

\%8

olarak bulunur.

Soruda hedeflenen değişimin net kâr marjı üzerinden yapıldığı belirtildiği için öncelikle eski kâr marjı tespit edilmelidir.

2

Yeni (hedeflenen) Net Kâr Marjının hesaplanması.

Mevcut marj

\%8

iken

2

puanlık artış hedeflendiği için yeni Net Kâr Marjı:

\%8 + \%2 = \%10

olur.

Yönetimin aldığı karar gereği marjdaki oransal artış tespit edilmelidir.

3

Genişletilmiş DuPont formülü ile yeni Özkaynak Kârlılığının (ROE) hesaplanması.

ROE = Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı × Özkaynak Çarpanı formülü uygulanır.

\text{Yeni ROE} = \%10 \times 1,5 \times 2,0 = \%30

olarak hesaplanır.

DuPont sisteminde bir firmanın özkaynak kârlılığı; kârlılık, faaliyet etkinliği ve finansal kaldıracın ortak bir sonucudur.

Anahtar Kavram

DuPont sisteminde Özkaynak Kârlılığının (ROE), Net Kâr Marjı, Aktif Devir Hızı ve Özkaynak Çarpanı bileşenlerine ayrıştırılarak hesaplanması.

Soru 42Soru →

Sektörel bir analiz raporunda, Alfa Lojistik A.Ş.'nin dönen varlık ve kısa vadeli borç yapısına ilişkin şu veriler paylaşılmıştır:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Hazır Değerler	$100.000$
Menkul Kıymetler	$50.000$
Ticari Alacaklar	$200.000$
Stoklar	$150.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$250.000$

İşletme, likidite pozisyonunu yeniden düzenlemek amacıyla sahip olduğu hazır değerlerin $50.000$ TL'lik kısmını kullanarak vadesi gelen kısa vadeli bir ticari borcunu ödemiştir.

Bu işlemin ardından işletmenin asit-test (hızlı) oranı aşağıdakilerden hangisi olur?

1,20

1,40

1,50

2,00

2,25

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,50

Cevap

İşlem sonrasında işletmenin asit-test (hızlı) oranı 1,50 değerine ulaşır.

Doğru hesaplama için öncelikle borç ödemesinin etkileri bilançoya yansıtılmalıdır.

50.000

TL'lik ödeme yapıldığında Hazır Değerler (ve dolayısıyla Dönen Varlıklar)

450.000

TL'ye, Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar ise

200.000

TL'ye geriler. Asit-test oranı formülü

\frac{\text{Dönen Varlıklar} - \text{Stoklar}}{\text{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar}}

şeklindedir. Stok tutarı olan

150.000

TL'de bir değişiklik olmamıştır. Yeni veriler formülde yerine konulduğunda

\frac{450.000 - 150.000}{200.000} = 1,50

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlem öncesi dönen varlık toplamının hesaplanması

Dönen Varlıklar =

100.000 + 50.000 + 200.000 + 150.000 = 500.000

TL

Asit-test oranını bulabilmek için öncelikle dönen varlıkların toplam büyüklüğünü belirlememiz gerekir.

2

Ödeme işleminin bilanço kalemlerine etkisinin belirlenmesi

Yeni Dönen Varlıklar =

500.000 - 50.000 = 450.000

TL. Yeni Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar =

250.000 - 50.000 = 200.000

TL.

Nakit ile yapılan borç ödemesi, bilançonun aktifindeki hazır değerleri azalttığı gibi pasifindeki kısa vadeli borçları da aynı miktarda azaltır.

3

Yeni asit-test oranının formüle uygulanması

Asit-Test Oranı =

(450.000 - 150.000) / 200.000 = 300.000 / 200.000 = 1,50

Asit-test oranı, dönen varlıklardan daha az likit olan stokların çıkarılması ve kalan tutarın kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Likidite Oranları ve Finansal İşlemlerin Bilançoya Etkisi

Soru 43Soru →

Aşağıdaki tabloda, tekstil ürünleri imalatı yapan bir işletmenin 2026 yılı hesap dönemine ait bazı bilanço kalemleri verilmiştir:

Bilanço Kalemi	Tutar (TL)
Hazır Değerler	50.000
Menkul Kıymetler	30.000
Ticari Alacaklar	160.000
Stoklar	120.000
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	200.000

İşletme, dönem sonunda vadesi gelen $40.000$ TL tutarındaki satıcı borcunu bankadaki vadesiz mevduat hesabından ödemiştir.

Buna göre, söz konusu ödeme işlemi gerçekleştirildikten sonra işletmenin Asit-Test (Likit) Oranı kaç olmuştur?

0,25

1,20

1,25

1,50

2,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,25

Cevap

İşlem sonrası asit-test oranı

1,25

olmuştur.

Asit-test (likit) oranı, dönen varlıklardan stokların çıkarılmasıyla bulunan değerin kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle hesaplanır. Ödeme öncesi asit-test payı

240.000

TL, kısa vadeli yabancı kaynaklar ise

200.000

TL'dir. Bankadan yapılan

40.000

TL'lik ödeme, hem hazır değerleri hem de kısa vadeli yabancı kaynakları aynı tutarda azaltır. Bu nedenle yeni asit-test payı

200.000

TL, yeni kısa vadeli borçlar ise

160.000

TL olur. Yeni oran

200.000 / 160.000 = 1,25

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

İşlem öncesi asit-test payının hesaplanması.

Hazır Değerler (

50.000

) + Menkul Kıymetler (

30.000

) + Ticari Alacaklar (

160.000

) =

240.000

TL

Stoklar (

120.000

TL) paraya çevrilme süresi uzun olduğu için asit-test oranında dönen varlıklar toplamından çıkarılır veya hiç hesaba katılmaz.

2

Borç ödeme işleminin bilanço kalemlerine etkisinin belirlenmesi.

Hazır Değerler

40.000

TL azalarak

10.000

TL'ye düşer. Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

40.000

TL azalarak

160.000

TL'ye düşer.

Banka mevduatından (hazır değerlerden) yapılan ödeme ile hem işletmenin varlıkları hem de borçları aynı tutarda azalır.

3

Yeni asit-test oranının hesaplanması.

Yeni Asit-Test Payı (

240.000 - 40.000 = 200.000

) / Yeni KVYK (

200.000 - 40.000 = 160.000

) =

1,25

Güncel değerler oran formülünde yerine konularak nihai likidite durumu tespit edilir.

Anahtar Kavram

İşletmelerin stoklarını satmak zorunda kalmadan kısa vadeli borçlarını ödeyebilme gücü ve nakit çıkışı gerektiren işlemlerin likidite rasyolarına olan sayısal etkisi.

Soru 44Soru →

Gıda perakendeciliği alanında faaliyet gösteren bir işletmenin belirli bir tarihteki bazı bilanço kalemleri (Bin TL) aşağıda verilmiştir:

Bilanço Kalemi	Tutar
Hazır Değerler	$150$
Ticari Alacaklar	$250$
Stoklar	$320$
Diğer Dönen Varlıklar	$80$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$400$

İşletme, bu tablonun hazırlandığı tarihten hemen sonra tedarikçilerinden vadeli (kredili) olarak $100$ Bin TL tutarında ticari mal satın almıştır.

Buna göre, söz konusu satın alma işleminin ardından işletmenin asit-test (likidite) oranı kaç olur? (Diğer tüm kalemlerin sabit kaldığı varsayılacaktır.)

0,76

0,96

1,16

1,20

1,80

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $0,96$

Cevap

Satın alma işleminin ardından işletmenin asit-test oranı

0,96

olarak gerçekleşir.

Asit-test oranı, dönen varlıklardan stokların çıkarılmasıyla elde edilen likit varlıkların, kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle bulunur. İşletme

100

Bin TL'lik malı vadeli aldığında, stokları ve dönen varlıkları

100

Bin TL artarken, aynı zamanda satıcılara olan borçları dolayısıyla KVYK da

100

Bin TL artar. İşlem öncesi Likit Varlıklar (

800 - 320 = 480

) işlem sonrasında da aynı kalır çünkü yeni stoklar paydan düşülür (

900 - 420 = 480

). Ancak payda kısmındaki KVYK

400

'den

500

'e çıkmıştır. Dolayısıyla yeni oran

\frac{480}{500} = 0,96

olur.

Adım Adım Çözüm

1

İşlem öncesi dönen varlıkların ve likit varlıkların toplamını belirleme

Dönen Varlıklar =

150 + 250 + 320 + 80 = 800

Bin TL. Likit Varlıklar (Stoklar Hariç DV) =

800 - 320 = 480

Bin TL.

Asit-test oranı hesaplamasında pay kısmını oluşturan net likit varlık tutarını tespit etmek.

2

Vadeli mal alım işleminin mali tablolara etkisini analiz etme

Stoklar

100

Bin TL artarak

420

Bin TL'ye, Dönen Varlıklar

900

Bin TL'ye ve Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

100

Bin TL artarak

500

Bin TL'ye çıkar.

Kredili alım işlemi hem dönen varlıkları (stokları) hem de kısa vadeli borçları eş anlı olarak artırır.

3

İşlem sonrası yeni likit varlık tutarını hesaplama

Yeni Likit Varlıklar = Yeni DV (

900

) - Yeni Stoklar (

420

) =

480

Bin TL.

Stok alımı nakit çıkışı yaratmadığı için işletmenin asit-test oranına temel teşkil eden likit (hızlı) varlık tutarı değişmez.

4

Yeni asit-test oranını formüle uygulama

\text{Asit-Test Oranı} = \frac{480}{500} = 0,96

Yeni likit varlık toplamının, işlem sonrası artan yeni kısa vadeli yabancı kaynak toplamına bölünmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Asit-Test Oranı Hesaplaması ve İşlemlerin Likiditeye Etkisi

Soru 45Soru →

Bir yapı malzemeleri üreticisinin belirli bir tarih itibarıyla bazı bilanço kalemleri (Bin TL) aşağıda verilmiştir:

Bilanço Kalemi	Tutar
Dönen Varlıklar	$600$
Stoklar	$200$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$300$

İşletme, izleyen gün vadesi gelen $100$ Bin TL tutarındaki ticari borcunu bankadaki vadesiz mevduat hesabından tek seferde ödemiştir.

Buna göre, söz konusu ödeme işleminin ardından işletmenin asit-test oranı kaç olmuştur?

1,00

1,33

1,50

2,00

2,50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1,50$

Cevap

İşletmenin bankadan yaptığı borç ödemesi sonrasında hem dönen varlıkları hem de kısa vadeli yabancı kaynakları eşit miktarda azalarak yeni asit-test oranı

1,50

olarak gerçekleşmiştir.

Ticari borcun bankadaki nakit ile ödenmesi işlemi, işletmenin Dönen Varlıklarını ve Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklarını aynı anda

100

Bin TL azaltır. Bu işlemin ardından işletmenin güncel Dönen Varlıkları

500

Bin TL, Kısa Vadeli Yabancı Kaynakları ise

200

Bin TL olmuştur. Asit-test oranı, dönen varlıklardan stokların çıkarılıp kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle bulunur. Güncel değerler formüle yerleştirildiğinde;

(500 - 200) / 200 = 1,50

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Başlangıç verilerinden yola çıkarak ödeme işleminin bilanço kalemlerine olan etkisini belirle.

Nakit ödeme yapıldığı için Dönen Varlıklar

100

Bin TL azalarak

500

Bin TL'ye, ticari borç ödendiği için Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

100

Bin TL azalarak

200

Bin TL'ye düşmüştür. Stoklarda ise herhangi bir değişim olmamıştır (

200

Bin TL).

Çift taraflı kayıt ilkesi gereği, nakit ile satıcı borcunun ödenmesi bilançonun hem aktif hem de pasif tarafında eşit düzeyde azalış yaratır.

2

Ödeme işlemi sonrasındaki güncel değerleri kullanarak asit-test oranını formül üzerinden hesapla.

Asit-Test Oranı =

(\text{Dönen Varlıklar} - \text{Stoklar}) / \text{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar}

Asit-Test Oranı =

(500 - 200) / 200 = 300 / 200 = 1,50

Asit-test (likidite) oranı, dönen varlıklardan nakde dönüşümü en yavaş olan stoklar çıkarıldıktan sonra kalan likit değerlerin, işletmenin kısa vadeli borçlarını karşılama gücünü gösterir.

Anahtar Kavram

Likidite Oranları ve Bilanço İşlemlerinin Etkisi

Soru 46Soru →

Aşağıdaki tabloda, bir perakende işletmesinin belirli bir tarihteki bazı bilanço kalemleri (Bin TL) verilmiştir:

Bilanço Kalemi	Tutar
Hazır Değerler	200
Menkul Kıymetler	100
Ticari Alacaklar	300
Stoklar	400
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	500

İşletme, stoklarının $\%25$ 'ini maliyet bedeli üzerinden peşin (nakit) olarak satmıştır.

Buna göre, bu işlem sonrasında işletmenin asit-test (likidite) oranı kaç olur?

1,20

1,40

1,50

1,60

2,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1,40

Cevap

İşlem sonrasında işletmenin asit-test oranı 1,40 olarak gerçekleşir.

Asit-test oranı, dönen varlıklardan stokların çıkarılmasıyla bulunan değerin kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünmesiyle hesaplanır. Stokların peşin olarak satılması, toplam dönen varlık tutarını değiştirmez ancak stok tutarını azaltır. İşlem öncesi

(1.000 - 400) / 500 = 1,20

olan oran, işlem sonrasında stokların

300

'e düşmesiyle

(1.000 - 300) / 500 = 1,40

seviyesine yükselmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

İşlem öncesi dönen varlıklar toplamını hesapla.

Dönen Varlıklar =

200 + 100 + 300 + 400 = 1.000

Bin TL.

Dönen varlıkların toplamını bularak likidite analizinin temelini oluşturmak.

2

Stok satış işleminin dönen varlık kalemleri üzerindeki etkisini belirle.

Stokların

\%25

'i (

400 \times 0,25 = 100

Bin TL) satılmıştır. Bu durumda Stoklar kalemi

100

Bin TL azalırken, Hazır Değerler kalemi

100

Bin TL artar.

Varlık yapısındaki değişimin asit-test oranının formülündeki ilgili bileşenlere etkisini doğru yansıtmak.

3

İşlem sonrası yeni tutarları tespit et.

Yeni Stoklar =

400 - 100 = 300

Bin TL. Dönen varlıkların toplamı (

1.000

Bin TL) değişmemiştir.

Stokların maliyet bedeliyle peşin satılması, sadece dönen varlık kalemleri arasında bir yer değiştirmedir (aktif karakterli işlem).

4

Yeni verilerle asit-test oranını hesapla.

Asit-Test Oranı =

(Dönen Varlıklar - Stoklar) / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar = (1.000 - 300) / 500 = 700 / 500 = 1,40

.

Daha az likit olan stokların daha likit olan nakde dönüşmesi, işletmenin ani borç ödeme gücünü yansıtan asit-test oranını iyileştirir.

Anahtar Kavram

Asit-Test Oranı ve Varlık Yapısındaki Değişimlerin Likiditeye Etkisi

Soru 47Soru →

Bir denizcilik işletmesinin finansal tabloları üzerinde yapılan analiz sonucunda kaldıraç oranı (yabancı kaynak oranı) $\%60$ olarak hesaplanmıştır. İşletmenin kısa vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamı içindeki payı ise $\%20$ 'dir.

İşletmenin özkaynaklar toplamı $2.400.000 \text{ TL}$ olduğuna göre, uzun vadeli yabancı kaynakları kaç TL'dir?

1.200.000

1.440.000

2.400.000

3.600.000

6.000.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2.400.000$

Cevap

İşletmenin uzun vadeli yabancı kaynakları 2.400.000 TL'dir.

Kaldıraç oranı toplam yabancı kaynakların aktif içindeki payını (

\text{\%}60

) gösterir. Bu durumda özkaynakların payı

\text{\%}40

'tır.

2.400.000 \text{ TL}

özkaynak,

6.000.000 \text{ TL}

aktif toplamına karşılık gelir. Toplam yabancı kaynaklar

3.600.000 \text{ TL}

'dir. KVYK aktifin

\text{\%}20

'si (

1.200.000 \text{ TL}

) olduğundan, aradaki fark olan

2.400.000 \text{ TL}

uzun vadeli yabancı kaynakları verir.

Adım Adım Çözüm

1

Kaldıraç oranından yararlanarak özkaynakların aktif toplamı içindeki yüzdesini bulma.

Özkaynak Oranı =

1 - 0,60 = 0,40

(

\text{\%}40

)

Bir bilançoda varlıklar ya yabancı kaynakla (borç) ya da özkaynakla finanse edilir. Kaldıraç oranı toplam borcun aktif içindeki payını (

\text{\%}60

) ifade ettiğinden, kalan kısım özkaynaklara aittir.

2

Özkaynak tutarını kullanarak aktif toplamını hesaplama.

Aktif Toplamı =

\frac{2.400.000}{0,40} = 6.000.000 \text{ TL}

Aktif toplamının

\text{\%}40

'ı

2.400.000 \text{ TL}

'ye eşit olduğu için, bütünü bulmak amacıyla tutar orana bölünür.

3

Aktif toplamı üzerinden Toplam Yabancı Kaynak (TYK) ve Kısa Vadeli Yabancı Kaynak (KVYK) tutarlarını belirleme.

TYK =

6.000.000 \times 0,60 = 3.600.000 \text{ TL}

ve KVYK =

6.000.000 \times 0,20 = 1.200.000 \text{ TL}

Kaldıraç oranı (

\text{\%}60

) ve kısa vadeli yabancı kaynakların aktife oranı (

\text{\%}20

) kullanılarak bilançonun pasif kalemleri parasal büyüklük olarak ifade edilir.

4

Toplam yabancı kaynaklardan kısa vadeli olanları çıkararak Uzun Vadeli Yabancı Kaynakları (UVYK) bulma.

UVYK =

3.600.000 - 1.200.000 = 2.400.000 \text{ TL}

Toplam yabancı kaynaklar kısa ve uzun vadeli borçların toplamından oluşur. İstenen değere ulaşmak için kısa vadeli kısım elimine edilir.

Anahtar Kavram

Finansal Yapı Oranları Arasındaki İlişkilerin (Kaldıraç, Özkaynak, KVYK, UVYK) Analitik Olarak Çözümlenmesi

Soru 48Soru →

BİST'te işlem gören bir endüstri işletmesinin hisse senetlerine ilişkin bazı piyasa performansı göstergeleri şu şekildedir:

* Fiyat/Kazanç (F/K) Oranı: $8$
* Piyasa Değeri / Defter Değeri (PD/DD) Oranı: $2$
* Hisse Başına Defter Değeri: $25 \text{ TL}$

İşletme, ilgili dönemde elde ettiği net kârın $\%40$ 'ını nakit temettü olarak dağıtma kararı almıştır.

Buna göre, işletmenin hisse senetlerinin "temettü verimi" yüzde kaçtır?

20

10

5

12,5

25

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5

Cevap

Doğru cevap, temettü veriminin %5 olduğunu belirten seçenektir.

Temettü verimi, Hisse Başına Temettü'nün Hisse Senedi Piyasa Fiyatına bölünmesiyle bulunur. Adım adım hesaplarsak:
1. Piyasa Fiyatı =

PD/DD \times \text{Hisse Başına Defter Değeri} = 2 \times 25 = 50 \text{ TL}

2. Hisse Başına Kâr (HBK) =

\text{Piyasa Fiyatı} / (F/K) = 50 / 8 = 6,25 \text{ TL}

3. Hisse Başına Temettü =

HBK \times \text{Temettü Dağıtım Oranı} = 6,25 \times 0,40 = 2,50 \text{ TL}

4. Temettü Verimi =

2,50 / 50 = 0,05

yani

\%5

'tir.

Not: Bu soru alternatif olarak sadece oranlar kullanılarak kısaca "Temettü Verimi =

\text{Temettü Dağıtım Oranı} / (F/K) = 0,40 / 8 = 0,05

" şeklinde de çözülebilir.

Adım Adım Çözüm

1

Hisse senedinin piyasa fiyatını hesaplamak

Piyasa Fiyatı =

50 \text{ TL}

PD/DD oranından yararlanarak piyasa fiyatına ulaşılmalıdır. (

2 = Piyasa Fiyatı / 25 \text{ TL}

)

2

Hisse Başına Kâr (HBK) tutarını hesaplamak

HBK =

6,25 \text{ TL}

F/K oranını ve piyasa fiyatını kullanarak hisse başına düşen kâr bulunmalıdır. (

8 = 50 \text{ TL} / HBK

)

3

Hisse Başına Temettü (HBT) tutarını hesaplamak

HBT =

2,50 \text{ TL}

İşletmenin kâr dağıtım politikası gereği, elde edilen HBK'nın %40'ı temettü olarak hesaplanmalıdır. (

6,25 \text{ TL} \times 0,40

)

4

Temettü Verimini hesaplamak

Temettü Verimi =

\%5

Yatırımcının hisse fiyatı üzerinden elde ettiği nakit getiri oranını bulmak için HBT piyasa fiyatına bölünmelidir. (

2,50 \text{ TL} / 50 \text{ TL} = 0,05

)

Anahtar Kavram

Piyasa Performansı Oranları Arasındaki İlişkiler (F/K, PD/DD ve Temettü Verimi)

Soru 49Soru →

Güneş enerjisi panelleri üreten bir teknoloji şirketinin dönem sonu itibarıyla finansal kayıtlarında yer alan bazı hesap bakiyeleri aşağıda verilmiştir:

Hesap Kalemi	Tutar (Bin TL)
Hazır Değerler	150
Menkul Kıymetler	50
Ticari Alacaklar	200
Stoklar	300
Ticari Borçlar	250
Kısa Vadeli Banka Kredileri	250

Şirket, bilanço tarihinin hemen ertesi günü vadesi gelen $100$ Bin TL tutarındaki banka kredisini nakden ödeyerek kapatmıştır. Başkaca bir finansal hareket olmadığı varsayıldığında, bu ödeme işleminin ardından şirketin asit-test (hızlı likidite) oranı kaç olmuştur?

1,50

1,40

1,00

0,80

0,75

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,75

Cevap

İşlemin ardından şirketin asit-test oranı 0,75 olmuştur.

Asit-test (hızlı likidite) oranı hesaplanırken dönen varlıklardan stoklar çıkarılır ve kalan tutar kısa vadeli yabancı kaynaklara bölünür. İşlem sonrası şirketin hazır değerleri nakit çıkışından dolayı

150 - 100 = 50

Bin TL'ye, kısa vadeli borçları ise ödemeden dolayı

500 - 100 = 400

Bin TL'ye inmiştir. Menkul kıymetler (

50

Bin TL) ve ticari alacaklar (

200

Bin TL) değişmemiştir. Bu durumda yeni asit-test varlıkları toplamı

50 + 50 + 200 = 300

Bin TL olur. Yeni asit-test oranı ise

300 / 400 = 0,75

olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Başlangıçtaki Kısa Vadeli Yabancı Kaynakları (KVYK) ve Asit-Test varlıklarını belirle.

Başlangıç KVYK = Ticari Borçlar (250) + Banka Kredileri (250) = 500 Bin TL. Başlangıç Asit-Test Varlıkları = Hazır Değerler (150) + Menkul Kıymetler (50) + Ticari Alacaklar (200) = 400 Bin TL.

Ödeme öncesindeki baz finansal durumu tespit etmek gereklidir.

2

Nakit kredi ödemesinin bilanço kalemlerine etkisini hesapla.

100 Bin TL ödeme nakitten çıkacağı için Yeni Hazır Değerler = 150 - 100 = 50 Bin TL. Kredi kapatıldığı için Yeni KVYK = 500 - 100 = 400 Bin TL.

Çift taraflı kayıt ilkesi gereği, borç ödemesi hem varlıkları (nakit) hem de kaynakları (borçlar) eşit miktarda azaltır.

3

Yeni duruma göre asit-test oranını formüle et ve hesapla.

Yeni Asit-Test Varlıkları = 50 (Nakit) + 50 (Menkul) + 200 (Alacak) = 300 Bin TL. Yeni Asit-Test Oranı = 300 / 400 = 0,75.

Asit-test oranı, stokların likiditesinin düşük olduğu varsayımıyla, (Dönen Varlıklar - Stoklar) / KVYK şeklinde hesaplanır.

Anahtar Kavram

İşlemlerin Likidite Oranlarına Etkisi

Soru 50Soru →

Bir enerji altyapı işletmesinin finansal verileri incelendiğinde aşağıdaki bilgilere ulaşılmıştır:

* Dönen Varlıklar: $4.000.000 \text{ TL}$
* Duran Varlıklar: $6.000.000 \text{ TL}$
* Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar: $1.000.000 \text{ TL}$
* Cari Oran: $2,0$

Buna göre, bu işletmenin finansal yapısını gösteren kaldıraç oranı (yabancı kaynak oranı) yüzde kaçtır?

%10

%20

%30

%50

%70

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %30

Cevap

İşletmenin kaldıraç oranı %30'dur.

Kaldıraç oranı, işletmenin toplam yabancı kaynaklarının aktif toplamına bölünmesiyle elde edilir. Soruda verilen cari oran (

2,0

) ve dönen varlıklar (

4.000.000 \text{ TL}

) kullanılarak kısa vadeli yabancı kaynaklar

2.000.000 \text{ TL}

olarak bulunur. Toplam yabancı kaynak, kısa (

2.000.000 \text{ TL}

) ve uzun vadeli (

1.000.000 \text{ TL}

) borçların toplamı olan

3.000.000 \text{ TL}

'dir. Aktif toplamı ise dönen ve duran varlıkların toplamı olan

10.000.000 \text{ TL}

'dir.

3.000.000 / 10.000.000 = 0,30

yani %30 oranına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kısa Vadeli Yabancı Kaynakları (KVYK) bulmak.

\text{KVYK} = \frac{4.000.000}{2,0} = 2.000.000 \text{ TL}

Cari oran, dönen varlıkların kısa vadeli yabancı kaynaklara bölümüdür (Cari Oran = Dönen Varlıklar / KVYK).

2

Toplam Yabancı Kaynakları (TYK) hesaplamak.

\text{TYK} = 2.000.000 + 1.000.000 = 3.000.000 \text{ TL}

İşletmenin toplam borcu, kısa ve uzun vadeli yabancı kaynakların toplamına eşittir.

3

Aktif Toplamını (Toplam Varlıkları) hesaplamak.

\text{Aktif Toplamı} = 4.000.000 + 6.000.000 = 10.000.000 \text{ TL}

Bir işletmenin toplam varlıkları, dönen ve duran varlıklarının toplamından oluşur.

4

Kaldıraç Oranını hesaplamak.

\text{Kaldıraç Oranı} = \frac{3.000.000}{10.000.000} = 0,30 = \%30

Kaldıraç oranı (yabancı kaynak oranı), işletme varlıklarının yüzde kaçının borçlarla finanse edildiğini gösterir (TYK / Aktif Toplamı).

Anahtar Kavram

Kaldıraç (Yabancı Kaynak) Oranı

Soru 51Soru →

Bir perakende şirketinin finansal performans değerlendirme toplantısında mali işler direktörü, yönetim kuruluna 2018 yılını temel (baz) yıl ( $100$ ) kabul eden bir eğilim yüzdeleri (trend) analizi sunmaktadır. Sunum dosyasında yer alan bazı konsolide veriler (Bin TL) şöyledir:

Hesap Kalemi	2018	2019	2020	2021
Satış Gelirleri	500	600	800	1.000
Pazarlama Giderleri	100	150	200	250

Buna göre, işletmenin 2021 yılı Pazarlama Giderleri eğilim yüzdesi kaçtır ve bu verinin aynı yıla ait Satış Gelirleri eğilim yüzdesi ile karşılaştırmalı analizi dikkate alındığında en uygun değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

%250 ; Pazarlama giderlerinin artış hızı, satış gelirlerinin artış hızını geride bırakmıştır.

%125 ; Pazarlama giderleri ile satış gelirleri eş anlı ve paralel bir büyüme sergilemektedir.

%25 ; Pazarlama giderleri, satış gelirlerinin altında kalarak işletmeye belirgin bir maliyet avantajı yaratmıştır.

%200 ; Pazarlama harcamalarındaki artış, satış gelirlerindeki artış ile birebir aynı ivmeyi yakalamıştır.

%40 ; Pazarlama giderlerinde yıllar itibarıyla belirgin bir oransal küçülme ve tasarruf yaşanmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %250 ; Pazarlama giderlerinin artış hızı, satış gelirlerinin artış hızını geride bırakmıştır.

Cevap

İşletmenin 2021 yılı Pazarlama Giderleri eğilim yüzdesi %250'dir ve pazarlama giderlerinin artış hızı satış gelirlerinden daha yüksektir.

Doğru yanıt, eğilim yüzdesi temel formülünün (Cari Yıl Değeri / Baz Yıl Değeri * 100) doğru uygulanarak %250 bulunduğu ve aynı dönemde satış gelirleri trendinin %200 olmasından hareketle pazarlama harcamalarının satışlardan daha hızlı arttığı sonucuna varan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1

Eğilim yüzdesi formülünü belirle.

Eğilim Yüzdesi = (Cari Yıl Tutarı / Baz Yıl Tutarı) x 100

Trend (eğilim) analizinde seçilen temel yıl 100 kabul edilerek diğer yıllardaki değişimler bu yıla oranlanır.

2

2021 yılı Pazarlama Giderleri eğilim yüzdesini hesapla.

(250 / 100) x 100 = %250

Baz yıl 2018'deki pazarlama gideri 100 Bin TL, cari yıl 2021'deki tutar ise 250 Bin TL'dir.

3

Karşılaştırma için 2021 yılı Satış Gelirleri eğilim yüzdesini hesapla.

(1.000 / 500) x 100 = %200

Pazarlama giderlerinin satışlara kıyasla nasıl bir seyir izlediğini bulmak için her iki kalemin aynı baz yıla göre trendleri kıyaslanmalıdır.

4

İki eğilim yüzdesini karşılaştırıp yorumla.

%250 > %200 olduğundan, pazarlama giderleri satış gelirlerinden daha hızlı artmıştır.

Gider artış hızının gelir artış hızını geçmesi, pazarlama faaliyetlerinin maliyet etkinliğinin azaldığını veya agresif bir pazar payı stratejisi izlendiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri (Trend) Analizinde Hesaplama ve Karşılaştırmalı Yorumlama

Soru 52Soru →

XYZ Sanayi A.Ş.'nin 2019-2022 dönemine ait bazı gelir tablosu verileri aşağıdaki gibidir:

Kalemler (Bin TL)	2019	2020	2021	2022
Net Satışlar	500	600	750	900
Satışların Maliyeti	300	390	510	660

İşletmenin 2019 yılı temel (baz) yıl ( $100$ ) kabul edilerek eğilim yüzdeleri (trend) analizi yapılmıştır.

Buna göre, işletmenin 2022 yılına ait net satışlar ile satışların maliyeti kalemlerinin eğilim yüzdeleri ve bu duruma ilişkin en uygun finansal yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Net Satışlar: %180, Satışların Maliyeti: %220; Maliyetlerin artış hızı, satış gelirlerinin artış hızından daha yüksek olduğu için brüt kâr marjı daralmaktadır.

Net Satışlar: %120, Satışların Maliyeti: %129; Önceki yıla göre maliyetlerdeki artış hızı satışlardan fazla olduğundan işletmenin brüt kârlılığı olumsuz etkilenmektedir.

Net Satışlar: %100, Satışların Maliyeti: %73; Satışların maliyeti net satışların %73'ünü oluşturduğundan maliyet yapısında verimlilik sağlanmıştır.

Net Satışlar: %180, Satışların Maliyeti: %132; Net satışların artış eğilimi maliyetlerin artış eğiliminden yüksek olduğundan brüt kâr marjı iyileşmektedir.

Net Satışlar: %56, Satışların Maliyeti: %45; İşletmenin hem net satışları hem de satışlarının maliyeti baz yıla göre reel bir düşüş eğilimi göstermektedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Net Satışlar: %180, Satışların Maliyeti: %220; Maliyetlerin artış hızı, satış gelirlerinin artış hızından daha yüksek olduğu için brüt kâr marjı daralmaktadır.

Cevap

Net Satışlar: %180, Satışların Maliyeti: %220; Maliyetlerin artış hızı, satış gelirlerinin artış hızından daha yüksek olduğu için brüt kâr marjı daralmaktadır.

Eğilim (trend) analizi hesaplamasında, analiz edilen yıla ait tutar her zaman sabit baz yıl tutarına bölünerek 100 ile çarpılır. 2022 yılı net satışlar eğilimi

(900/500) \times 100 = 180

, satışların maliyeti eğilimi ise

(660/300) \times 100 = 220

olarak hesaplanır. Endeksler 100'ün üzerinde olduğu için iki kalemde de artış olmuştur. Ancak maliyetlerin endeksi (%220), satış gelirlerinin endeksini (%180) geçtiğinden işletmenin maliyet artış hızı satış gelirlerini geride bırakmış ve doğal olarak işletmenin brüt kâr marjı daralmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Eğilim yüzdeleri analizi için kullanılacak formülü belirle.

Eğilim Yüzdesi = (İlgili Yılın Kalem Tutarı / Temel Yılın Kalem Tutarı) * 100

Zaman içindeki değişimi aynı sabit baz yıla göre ölçmek için temel yıla oranlama yapılmalıdır.

2

2022 yılı net satışlarının eğilim yüzdesini hesapla.

Net Satışlar Eğilimi =

(900 / 500) \times 100 = 180

2022 satış geliri 900 bin TL, temel yıl (2019) satış geliri 500 bin TL'dir.

3

2022 yılı satışların maliyetinin eğilim yüzdesini hesapla.

Satışların Maliyeti Eğilimi =

(660 / 300) \times 100 = 220

2022 satışların maliyeti 660 bin TL, temel yıl (2019) satışların maliyeti 300 bin TL'dir.

4

Elde edilen eğilim yüzdelerini yorumla.

Satışların Maliyeti endeksi (%220), Net Satışlar endeksinden (%180) daha yüksektir. Bu, maliyetlerin satışlara göre daha hızlı arttığını ve kârlılığın daraldığını gösterir.

Maliyetlerdeki oransal artış, satışlardaki oransal artışı aştığında brüt kâr marjı matematiksel olarak düşmek zorundadır.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri (Trend) Analizi Hesaplaması ve Yorumlanması

Soru 53Soru →

Çınar Mobilya Sanayi A.Ş.'nin $2025$ yılına ait bazı finansal verileri aşağıdaki gibidir:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	2.000.000
Dönem Net Kârı	300.000
Dönen Varlıklar	1.000.000
Duran Varlıklar	1.500.000
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	600.000
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	400.000

Buna göre, işletmenin özkaynak kârlılığı (ROE) yüzde kaçtır?

\%12

\%15

\%20

\%30

\%50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%20$

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılığı (ROE)

\%20

'dir.

Özkaynak kârlılığı (ROE), dönem net kârının toplam özkaynaklara bölünmesiyle elde edilir. Soruda özkaynaklar doğrudan verilmemiş, bilanço eşitliği yoluyla (Toplam Aktifler - Toplam Yabancı Kaynaklar) hesaplanması istenmiştir.

2.500.000

TL toplam varlıktan

1.000.000

TL toplam borç çıkarıldığında özkaynaklar

1.500.000

TL olarak bulunur. Dönem net kârı (

300.000

TL) bu değere bölündüğünde oran

\%20

çıkar.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam Varlıkları (Aktif Toplamı) bulun.

Dönen Varlıklar + Duran Varlıklar =

1.000.000 + 1.500.000 = 2.500.000 \text{ TL}

Bilançonun aktif tarafının toplamını belirlemek, pasif tarafındaki özkaynakları bulmak için temel oluşturur.

2

Toplam Yabancı Kaynakları (Borçları) hesaplayın.

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar =

600.000 + 400.000 = 1.000.000 \text{ TL}

İşletmenin dış kaynaklı borçlarının toplamını bulmak gerekir.

3

Özkaynakları hesaplayın.

Toplam Varlıklar - Toplam Yabancı Kaynaklar =

2.500.000 - 1.000.000 = 1.500.000 \text{ TL}

Temel muhasebe denklemine (Aktif = Borç + Özkaynak) göre özkaynak tutarı tespit edilmelidir.

4

Özkaynak Kârlılığını (ROE) hesaplayın.

Dönem Net Kârı / Özkaynaklar =

300.000 / 1.500.000 = 0,20 \Rightarrow \%20

Özkaynak kârlılığı, net kârın yatırılan özkaynaklara bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Özkaynak Kârlılığı (ROE) ve Bilanço Denklemi

Soru 54Soru →

Sermaye piyasalarında işlem gören bir üretim şirketinin yıl sonu bilançosu ve gelir tablosundan elde edilen bazı veriler şöyledir:

- Yıllık Net Kâr: $2.000.000 \text{ TL}$
- Özkaynak Toplamı: $4.000.000 \text{ TL}$
- İhraç Edilmiş Hisse Senedi Adedi: $1.000.000$
- Hisse Senedi Kapanış Fiyatı: $16 \text{ TL}$

Buna göre, şirketin Fiyat/Kazanç (F/K) oranı kaçtır?

8

4

2

0,5

0,125

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $8$

Cevap

Şirketin Fiyat/Kazanç (F/K) oranı

8

'dir.

İşletmenin Fiyat/Kazanç (F/K) oranını bulmak için öncelikle Hisse Başına Kâr (HBK) değerinin hesaplanması gerekir. HBK, yıllık net kârın ihraç edilmiş hisse senedi adedine bölünmesiyle elde edilir (

2.000.000 / 1.000.000 = 2 \text{ TL}

). Daha sonra hisse senedinin kapanış fiyatı bu kazanç değerine bölünerek F/K oranı bulunur (

16 / 2 = 8

).

Adım Adım Çözüm

1

Hisse Başına Kâr (HBK) tutarını hesapla.

\text{HBK} = \frac{2.000.000}{1.000.000} = 2 \text{ TL}

F/K oranını bulabilmek için öncelikle her bir hisse senedine düşen net kâr payının (kazancın) bilinmesi gerekir.

2

Fiyat/Kazanç oranını hesapla.

\text{F/K} = \frac{16}{2} = 8

Hisse senedi kapanış (piyasa) fiyatının, hisse başına kâra oranlanması piyasanın işletme kârını nasıl fiyatladığını gösterir.

Anahtar Kavram

Fiyat/Kazanç (F/K) Oranı

Soru 55Soru →

Aşağıdaki tabloda Zirve Gıda Sanayi A.Ş.'nin $2025$ yılı sonu itibarıyla hazırlanan finansal tablolarından alınan bazı veriler bulunmaktadır:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	$1.200.000$
Dönen Varlıklar	$800.000$
Duran Varlıklar	$700.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$400.000$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$200.000$
Özkaynaklar	$900.000$
Dönem Net Kârı	$180.000$

Buna göre, işletmenin özkaynak (özsermaye) kârlılığı aşağıdakilerden hangisidir?

\%12

\%15

\%20

\%30

\%45

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%20$

Cevap

İşletmenin özkaynak (özsermaye) kârlılığı

\%20

'dir.

Özkaynak kârlılığı, işletmenin dönem net kârının toplam özkaynaklara bölünmesiyle bulunur. Verilen tabloda Dönem Net Kârı

180.000

TL ve Özkaynaklar

900.000

TL'dir. İlgili formül uygulandığında

\frac{180.000}{900.000} = 0,20

(yani

\%20

) sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak kârlılığı formülünü belirle.

\text{Özkaynak Kârlılığı} = \frac{\text{Dönem Net Kârı}}{\text{Özkaynaklar}}

Bu oran, işletme sahiplerinin (ortakların) sağladığı sermaye karşılığında ne kadar net kâr elde edildiğini ölçmek için kullanılır.

2

Tablodan hesaplama için gerekli olan verileri tespit et.

Dönem Net Kârı =

180.000

TL, Özkaynaklar =

900.000

TL

Formülde kullanılacak doğru kalemlerin, dikkat dağıtıcı diğer hesap kalemleri arasından seçilmesi gerekir.

3

Değerleri formülde yerine koyarak oranı hesapla.

\frac{180.000}{900.000} = 0,20 \Rightarrow \%20

İstenen oran, net kârın özkaynaklara matematiksel olarak oranlanmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Özkaynak (Özsermaye) Kârlılığı (ROE)

Soru 56Soru →

Seramik ve yapı malzemeleri sektöründe üretim yapan Granit-Ser A.Ş.'nin 2025 yılı faaliyet dönemine ait bazı finansal tablo verileri aşağıda verilmiştir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	24.000.000
Satışların Maliyeti	18.000.000
Ortalama Ticari Alacaklar	2.400.000
Ortalama Stoklar	4.000.000
Ortalama Ticari Borçlar	3.000.000

İşletmenin ticari borç devir hızı hesaplanırken satışların maliyeti dikkate alınmaktadır.

Buna göre, işletmenin nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gündür? (Bir yıl $360$ gün olarak alınacaktır.)

51

56

68

116

176

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 56

Cevap

İşletmenin nakit döngüsü 56 gündür.

Nakit döngüsü hesaplanırken öncelikle ilgili devir hızları ve süreler doğru bazlar kullanılarak bulunur. Alacak tahsil süresi

36

gün (

360 / (24.000.000 / 2.400.000)

), stokta kalma süresi

80

gün (

360 / (18.000.000 / 4.000.000)

) ve borç ödeme süresi

60

gün (

360 / (18.000.000 / 3.000.000)

) olarak hesaplanır. Nakit döngüsü, stokta kalma süresi ile alacak tahsil süresinin toplamından borç ödeme süresinin çıkarılmasıyla (

80 + 36 - 60 = 56

) bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Alacak tahsil süresinin hesaplanması.

Alacak Devir Hızı =

24.000.000 / 2.400.000 = 10

kez. Alacak Tahsil Süresi =

360 / 10 = 36

gün.

Alacakların yılda kaç kez tahsil edildiğini ve ortalama tahsilat süresini bulmak için net satışlar ortalama ticari alacaklara bölünür.

2

Stokta kalma süresinin hesaplanması.

Stok Devir Hızı =

18.000.000 / 4.000.000 = 4,5

kez. Stokta Kalma Süresi =

360 / 4,5 = 80

gün.

Stokların yılda kaç kez yenilendiğini bulmak için satışların maliyeti ortalama stoklara bölünür.

3

Ticari borç ödeme süresinin hesaplanması.

Borç Devir Hızı =

18.000.000 / 3.000.000 = 6

kez. Borç Ödeme Süresi =

360 / 6 = 60

gün.

İşletmenin borçlarını yılda kaç kez ödediğini bulmak için ilgili maliyet ortalama ticari borçlara bölünür.

4

Nakit döngüsünün formüle edilmesi ve sonucun bulunması.

Nakit Döngüsü =

80 + 36 - 60 = 56

gün.

Nakit döngüsü, faaliyet döngüsünden (stokta kalma süresi + alacak tahsil süresi) ticari borç ödeme süresinin çıkarılmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Nakit Döngüsü ve Faaliyet Verimliliği

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 57Soru →

Tarım teknolojileri ve tohum ıslahı alanında faaliyet gösteren Agrotek A.Ş.'nin $2025$ yılı faaliyet dönemine ait bazı finansal verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$18.000.000$
Satışların Maliyeti	$12.000.000$
Ortalama Stoklar	$2.400.000$
Ortalama Ticari Alacaklar	$2.000.000$
Ortalama Ticari Borçlar	$1.500.000$

İşletmenin finansal analiz hesaplamalarında bir yıl $360$ gün olarak dikkate alınmaktadır.

Buna göre, Agrotek A.Ş.'nin nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi) kaç gündür?

43

67

87

112

157

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 67

Cevap

İşletmenin nakit döngüsü 67 gündür.

Nakit döngüsü (nakit dönüşüm süresi); stokta kalma süresi ile alacak tahsil süresinin toplamından (faaliyet döngüsü), ticari borç ödeme süresinin çıkarılmasıyla elde edilir. Verilen bilgilere göre; Stokta Kalma Süresi =

360 / (12.000.000 / 2.400.000) = 72

gündür. Alacak Tahsil Süresi =

360 / (18.000.000 / 2.000.000) = 40

gündür. Borç Ödeme Süresi =

360 / (12.000.000 / 1.500.000) = 45

gündür. Tüm bu bileşenler formülde yerine konduğunda: Nakit Döngüsü =

72 + 40 - 45 = 67

gün olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Stok devir hızını ve stokta kalma süresini hesapla.

\text{Stok Devir Hızı} = \frac{12.000.000}{2.400.000} = 5

\text{Stokta Kalma Süresi} = \frac{360}{5} = 72 \text{ gün}

Nakit döngüsünün ilk bileşeni olan hammaddenin stoka girişinden mamulün satılmasına kadar geçen süreyi bulmak için.

2

Alacak devir hızını ve alacak tahsil süresini hesapla.

\text{Alacak Devir Hızı} = \frac{18.000.000}{2.000.000} = 9

\text{Alacak Tahsil Süresi} = \frac{360}{9} = 40 \text{ gün}

Satışların tahsilatının ortalama kaç günde gerçekleştiğini belirleyerek faaliyet döngüsü süresini tamamlamak için.

3

Ticari borç devir hızını ve borç ödeme süresini hesapla.

\text{Ticari Borç Devir Hızı} = \frac{12.000.000}{1.500.000} = 8

\text{Borç Ödeme Süresi} = \frac{360}{8} = 45 \text{ gün}

İşletmenin tedarikçilerine yaptığı ödemelerin nakit çıkışını ne kadar süre ertelediğini bulmak için.

4

Nakit döngüsü formülünü uygula.

\text{Nakit Döngüsü} = 72 + 40 - 45 = 67 \text{ gün}

Faaliyet döngüsünden (stokta kalma süresi + alacak tahsil süresi) borç ödeme süresinin çıkarılmasıyla nakit dönüşüm süresine ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Faaliyet oranları kullanılarak nakit döngüsünün hesaplanması

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 58Soru →

Bir lojistik işletmesinin cari yıl sonu bilançosuna ait bazı veriler aşağıda verilmiştir:

Hesap Kalemleri	Tutar (TL)
Dönen Varlıklar	$4.000.000$
Duran Varlıklar	$6.000.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$2.500.000$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$3.500.000$
Ödenmiş Sermaye	$2.500.000$
Kâr Yedekleri	$900.000$
Geçmiş Yıllar Kârları	$600.000$

Bu verilere göre, işletmenin finansal yapısına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşletmenin kaldıraç oranı

\%40

'tır.

İşletmenin finansman oranı

\%150

'dir.

İşletmenin otofinansman oranı

\%36

'dır.

İşletmenin finansman oranı yaklaşık

\%66,6

'dır.

İşletmenin kaldıraç oranı

\%150

'dir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin finansman oranı $\%150$ 'dir.

Cevap

İşletmenin finansman oranının

\%150

olduğunu belirten ifade doğrudur.

Doğru ifade işletmenin finansman oranının

\%150

olduğunu belirten ifadedir. Finansman oranı, Toplam Yabancı Kaynakların Toplam Özkaynaklara bölünmesiyle bulunur. Verilere göre Toplam Yabancı Kaynak (

2.500.000 + 3.500.000

) =

6.000.000 \text{ TL}

'dir. Toplam Özkaynaklar ise (

2.500.000 + 900.000 + 600.000

) =

4.000.000 \text{ TL}

'dir. Formüle yerleştirildiğinde

\frac{6.000.000}{4.000.000} = 1,50

yani

\%150

sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif Toplamını (Toplam Varlıklar) hesapla.

Aktif Toplamı = Dönen Varlıklar + Duran Varlıklar =

4.000.000 + 6.000.000 = 10.000.000 \text{ TL}

Kaldıraç oranını bulabilmek için bilançonun aktif büyüklüğüne ihtiyaç vardır.

2

Toplam Yabancı Kaynakları (Borçları) hesapla.

Toplam Yabancı Kaynak = KVYK + UVYK =

2.500.000 + 3.500.000 = 6.000.000 \text{ TL}

Finansal yapı oranlarının pay kısmını oluşturmak için toplam borç yükü bulunmalıdır.

3

Özkaynaklar toplamını hesapla.

Özkaynaklar = Ödenmiş Sermaye + Kâr Yedekleri + Geçmiş Yıllar Kârları =

2.500.000 + 900.000 + 600.000 = 4.000.000 \text{ TL}

Finansman oranı hesaplamasında ve otofinansman analizinde özkaynakların toplam büyüklüğü kullanılmaktadır.

4

Seçeneklerdeki finansal oranları sırasıyla test et.

Kaldıraç Oranı =

\frac{6.000.000}{10.000.000} = \%60

. Finansman Oranı =

\frac{6.000.000}{4.000.000} = \%150

. Otofinansman Oranı =

\frac{900.000 + 600.000}{2.500.000} = \%60

.

Hangi ifadenin matematiksel ve kavramsal olarak doğru olduğunu tespit etmek için oranlar standart formülleriyle hesaplanmalıdır.

Anahtar Kavram

İşletmelerin varlıklarını finanse ederken kullandıkları yabancı kaynak (borç) ile özkaynak dengesini ölçen oranlar Finansal Yapı (Kaldıraç) Oranlarıdır.

Soru 59Soru →

Bir tarımsal sanayi işletmesinin $2025$ yılı bilançosuna ait bazı veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Hazır Değerler	$200.000$
Ticari Alacaklar	$400.000$
Stoklar	$600.000$
Duran Varlıklar Toplamı	$1.800.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$1.000.000$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$500.000$
Özkaynaklar	$1.500.000$

Bu verilere göre, işletmenin bilançosunda yer alan stokların dikey yüzdesi kaçtır?

%13,33

%20

%33,33

%40

%50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %20

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alan stokların dikey yüzdesi %20'dir.

Dikey analizde (yüzde yöntemiyle analiz), bilançodaki her bir varlık kaleminin aktif toplamı içindeki payı bulunur. Öncelikle dönen varlıklar toplamı (

200.000 + 400.000 + 600.000 = 1.200.000 \text{ TL}

) ve duran varlıklar toplamı (

1.800.000 \text{ TL}

) toplanarak aktif toplamına (

3.000.000 \text{ TL}

) ulaşılır. Stokların dikey yüzdesi, stok tutarının aktif toplamına bölünmesiyle (

600.000 / 3.000.000 = \%20

) elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif toplamını hesapla.

Dönen Varlıklar (

200.000 + 400.000 + 600.000 = 1.200.000

) + Duran Varlıklar (

1.800.000

) =

3.000.000 \text{ TL}

Bilançoda dikey analiz hesaplamalarında baz alınacak değer aktif (veya pasif) toplamıdır.

2

Stokların dikey yüzdesini hesapla.

600.000 / 3.000.000 = 0,20 \Rightarrow \%20

İlgili kalemin tutarı, aktif toplamına bölünerek o kalemin dikey yüzdesi bulunur.

Anahtar Kavram

Bilanço Dikey Analizi

Soru 60Soru →

İlaç sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin belirli bir tarihteki cari oranı $3,0$ ve asit-test (likidite) oranı $1,8$ olarak hesaplanmıştır. Bu tarihte işletmenin bilançosunda yer alan stokların toplam tutarı $360.000$ TL'dir.

İşletme, daha sonra vadesi gelen $60.000$ TL tutarındaki ticari borcunu banka hesabındaki nakit ile ödemiştir.

Buna göre, söz konusu borç ödemesi işleminden sonra işletmenin asit-test oranı kaç olmuştur?

1,60

1,80

2,00

2,25

3,50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2,00

Cevap

İşletmenin borç ödemesi sonrasında asit-test oranı 2,00 olarak hesaplanır.

Borç ödeme işlemi hem asit-test varlıklarını hem de kısa vadeli yabancı kaynakları 60.000 TL azaltmıştır. Başlangıçta asit-test oranı 1'den büyük (1,8) olduğu için, pay ve paydadan eşit miktarda azalış olması matematiksel olarak oranın değerini büyütür ve yeni oran 2,00 (480.000 / 240.000) olur.

Adım Adım Çözüm

1

Kısa vadeli yabancı kaynakları (KVYK) hesaplama

KVYK = 300.000 TL

Cari oran ile asit-test oranı arasındaki fark, doğrudan stokların KVYK'ya oranını verir.

\frac{\text{Stoklar}}{\text{KVYK}} = 3,0 - 1,8 = 1,2

. Buradan

\frac{360.000}{\text{KVYK}} = 1,2

denklemi çözüldüğünde

\text{KVYK} = 300.000

TL olarak bulunur.

2

İşlem öncesi asit-test varlıklarını bulma

Asit-Test Varlıkları = 540.000 TL

Asit-test oranı

1,8

olduğundan,

\frac{\text{Asit-Test Varlıkları}}{300.000} = 1,8

işlemi yapılarak işletmenin başlangıçtaki likit varlıkları (nakit, menkul kıymet, ticari alacaklar toplamı)

540.000

TL olarak tespit edilir.

3

Borç ödemesinin bilançoya etkisini hesaplama

Yeni Asit-Test Varlıkları = 480.000 TL, Yeni KVYK = 240.000 TL

60.000 TL'lik borç nakden ödendiğinde hem nakit (dolayısıyla asit-test varlıkları) hem de ticari borçlar (KVYK) aynı tutarda azalır. Yeni değerler:

540.000 - 60.000 = 480.000

TL ve

300.000 - 60.000 = 240.000

TL olur.

4

Yeni asit-test oranını hesaplama

Yeni Oran = 2,00

Bulunan yeni değerler formüle yerleştirilir:

\frac{480.000}{240.000} = 2,00

.

Anahtar Kavram

Asit-Test Oranının Finansal İşlemler Karşısındaki Değişimi

Finansal Tablolar Analizi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram