Şirket Satın Almaları

4 soru

Soru 1Soru

A ve B şirketleri birleşme kararı almıştır. Birleşme öncesinde A şirketinin piyasa değeri 400400 Milyon TL, B şirketinin piyasa değeri ise 150150 Milyon TL'dir. İki şirket birleştikten sonra faaliyetlerini tek çatı altında sürdürecek ve oluşacak yeni yapının (A+B) piyasa değerinin 620620 Milyon TL olacağı öngörülmektedir.

Bu şirket satın alma ve birleşme işlemi bağlamında ortaya çıkan "sinerji" kavramı ve değeri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sinerji değeri 7070 Milyon TL'dir ve bu durum, bütünü oluşturan parçaların toplamından daha büyük bir değer yaratılmasını ifade eden "2+2=5" kuralı ile açıklanır.

Cevap

Sinerji değeri, birleşme sonrası oluşan yeni şirket değeri ile birleşme öncesi şirketlerin ayrı ayrı değerlerinin toplamı arasındaki farktır. Bu nedenle Sinerji = 620 - (400 + 150) = 70 Milyon TL'dir ve finansal literatürde '2+2=5' kuralı ile ifade edilir.
Şirket birleşmelerinde sinerji, birleşen şirketlerin birlikte yarattıkları değerin, ayrı ayrı faaliyet gösterdiklerinde yaratacakları değerlerin toplamından büyük olması durumudur. Finansal yönetim literatüründe bu durum bütünselliğin parçalardan büyük olmasını ifade eden '2+2=5' kuralı ile sembolize edilir. Sinerji değeri, birleşme sonrası değer (620620 Milyon TL) eksi birleşme öncesi değerler toplamı (400+150=550400 + 150 = 550 Milyon TL) formülü ile 7070 Milyon TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Birleşme öncesi şirketlerin toplam piyasa değerini hesaplamak.
400400 Milyon TL + 150150 Milyon TL = 550550 Milyon TL
Sinerji etkisini bulabilmek için öncelikle şirketlerin birleşmeden önceki bağımsız durumdaki toplam değerlerinin bilinmesi gerekir.
2
Sinerji değerini hesaplamak.
620620 Milyon TL - 550550 Milyon TL = 7070 Milyon TL
Sinerji, birleşme sonrası oluşan yeni değerin, birleşme öncesi toplam değerden ne kadar fazla olduğunu gösteren ekstra değerdir.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yapmak.
Sinerji etkisi, bütünü oluşturan parçaların toplamından daha büyük bir değer yaratılması durumu olan "2+2=5" kuralı ile açıklanır.
Şirket satın almaları ve birleşmelerinde sinerjinin temel teorik tanımı bütünselliğin getirdiği bu ek faydadır.

Anahtar Kavram

Sinerji Etkisi ve Hesaplanması
Soru 2Soru

Alfa A.Ş.'nin profesyonel yöneticileri, hissedar değerini maksimize etmek yerine yönettikleri toplam varlık büyüklüğünü artırarak kendi iş güvencelerini, maaşlarını ve prestijlerini sağlamlaştırmak amacıyla ('imparatorluk kurma' güdüsüyle), ana faaliyet alanlarıyla tamamen ilgisiz ve düşük kârlı Beta A.Ş.'yi satın almıştır. Satın alma işlemi sonrasında yapılan piyasa değerlemesinde, birleşen yeni yapının değerinin, iki şirketin birleşmeden önceki bağımsız değerleri toplamından daha düşük olduğu (bütünün, parçaların toplamından küçük olduğu veya 2+2<42+2 < 4 durumu) saptanmıştır.

Bu senaryoda yöneticilerin kendi çıkarlarını öncelemesi durumu ve satın alma sonucunda ortaya çıkan değer azalışı, finansal yönetim literatüründe sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileriyle ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Temsil (Vekâlet) Sorunu – Negatif Sinerji

Cevap

Doğru seçenek, yöneticilerin kendi çıkarlarını öncelemesini 'Temsil (Vekâlet) Sorunu' ve ortaya çıkan değer kaybını 'Negatif Sinerji' olarak tanımlayan seçenektir.
Modern finans teorisine göre, hissedarlar (asıllar) adına karar alan yöneticilerin (vekillerin), şirket değerini artırmak yerine kendi güç, prestij ve gelirlerini artırmak amacıyla şirketi gereksiz yere büyütmeleri (imparatorluk kurma) tipik bir Temsil (Vekâlet) Sorunudur. İkinci kısımda ise; iki şirketin birleşmesi sonucunda ortaya çıkan yeni yapının değerinin, birleşme öncesi toplam değerden az olması (2+2<42+2 < 4 etkisi), beklenen sinerjinin gerçekleşmediğini ve tam aksine bir 'Negatif Sinerji' yaratıldığını kesin olarak ifade eder. Bu nedenle doğru eşleştirme bu iki kavramı içerir.

Adım Adım Çözüm

1
Yöneticilerin karar alma motivasyonunu analiz etme.
Yöneticilerin hissedar değeri yerine kendi maaş ve prestijlerini ('imparatorluk kurma' güdüsü) maksimize etmeye çalışması tespit edilmiştir.
Yöneticiler (vekiller) ile hissedarlar (asıllar) arasındaki bu çıkar çatışması finans literatüründe doğrudan 'Temsil (Vekâlet) Sorunu' olarak tanımlanır.
2
Satın alma işleminin finansal sonucunu değerlendirme.
Birleşen şirketin değerinin, iki bağımsız şirketin değerleri toplamından düşük olduğu (2+2<42+2 < 4) görülmüştür.
Şirket birleşmelerinde beklenen olumlu etki (bütünün parçalardan büyük olması) 'Sinerji'dir. Değerin toplamdan daha az hale gelmesi ise 'Negatif Sinerji' kavramıyla açıklanır.
3
Bulunan iki temel kavramı birleştirerek doğru eşleştirmeyi yapma.
Sırasıyla Temsil (Vekâlet) Sorunu ve Negatif Sinerji kavramlarına ulaşılır.
Soru kökündeki iki aşamalı durum sırasıyla bu kavramlara karşılık gelmektedir.

Anahtar Kavram

Temsil (Vekâlet) Sorunu ve Şirket Satın Almalarında Sinerji Etkisi
Soru 3Soru

Şirket satın almalarında temel ekonomik amaç, satın alan ve satın alınan firmaların bir araya gelmesiyle ek bir değer yaratılmasıdır.

Buna göre, bir şirket satın almasında pozitif sinerji yaratıldığından söz edilebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birleşme sonrası oluşan yeni şirketin toplam piyasa değerinin, birleşen şirketlerin ayrı ayrı piyasa değerleri toplamından daha büyük olması

Cevap

Birleşme sonrası oluşan yeni şirketin toplam piyasa değerinin, birleşen şirketlerin ayrı ayrı piyasa değerleri toplamından daha büyük olması
Pozitif sinerji, literatürde genellikle '2+2=52+2=5' etkisi olarak bilinir. Bir şirket satın almasında pozitif sinerjiden bahsedilebilmesi için, birleşme sonrası oluşan yeni entegre şirketin toplam piyasa değerinin, birleşen firmaların ayrı ayrı faaliyet gösterdikleri durumdaki piyasa değerleri toplamından daha fazla olması gerekir. Bu ek değer; maliyet tasarrufları, gelir artışları, vergi avantajları veya finansal optimizasyon yoluyla sağlanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Şirket satın almalarında 'sinerji' kavramının tanımını hatırlamak
Sinerji, bütünü oluşturan parçaların toplamından daha büyük bir değer yaratılması durumudur.
Soruda pozitif sinerjinin gerçekleşme şartı doğrudan tanımlama düzeyinde sorulmaktadır.
2
Seçenekleri sinerji tanımına göre değerlendirmek
Sadece birleşme sonrası değerin, birleşme öncesi değerler toplamından büyük olduğunu belirten ifade doğru kabul edilir.
Diğer seçenekler ya sinerjinin sıfır olduğu durumu göstermekte ya da temsil sorunu, faaliyet kaldıracı gibi tamamen farklı kavramları açıklamaktadır.

Anahtar Kavram

Şirket Birleşmelerinde Sinerji Etkisi
Soru 4Soru

Gama A.Ş., faaliyet alanını genişletmek amacıyla Delta A.Ş.'yi satın almayı planlamaktadır. Satın alma öncesinde Gama A.Ş.'nin piyasa değeri 800800 Milyon TL, Delta A.Ş.'nin piyasa değeri ise 250250 Milyon TL'dir. Bağımsız denetim kuruluşlarının hazırladığı rapora göre, bu iki şirketin birleşmesi durumunda oluşacak maliyet tasarrufları ve artan pazar gücü sayesinde yeni yapının toplam piyasa değerinin 1.2001.200 Milyon TL olması beklenmektedir. Gama A.Ş. yönetimi, bu satın alma işlemi için Delta A.Ş. hissedarlarına toplam 320320 Milyon TL nakit ödeme yapmayı teklif etmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu satın alma işlemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birleşmenin yaratacağı sinerji 150150 Milyon TL olup, satın alma işleminin Gama A.Ş.'ye sağlayacağı net fayda (NBD) 8080 Milyon TL'dir.

Cevap

Birleşmenin yaratacağı sinerji 150150 Milyon TL olup, satın alma işleminin Gama A.Ş.'ye sağlayacağı net fayda (NBD) 8080 Milyon TL'dir.
Satın alma işlemlerinin finansal analizinde değer yaratımı üç aşamada incelenir. İlk olarak, yaratılan toplam sinerji bulunur: Birleşik Değer - (Alıcı Değeri + Hedef Değer) = 1.200(800+250)=1501.200 - (800 + 250) = 150 Milyon TL. İkinci olarak, hedef şirkete ödenen fazladan tutar olan satın alma primi bulunur: Ödenen Nakit - Hedef Şirket Değeri = 320250=70320 - 250 = 70 Milyon TL. Son olarak, işlemi gerçekleştiren şirketin elde ettiği net fayda (NBD) hesaplanır: Sinerji - Satın Alma Primi = 15070=80150 - 70 = 80 Milyon TL. Alıcı firma 8080 Milyon TL'lik pozitif bir NBD yarattığı için doğru seçenek bu matematiksel gerçeği ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birleşmenin yaratacağı toplam sinerjiyi hesapla.
Sinerji = 1.200(800+250)=1501.200 - (800 + 250) = 150 Milyon TL
Sinerji, birleşmiş firmanın beklenen değerinin, birleşme öncesi bağımsız firmaların piyasa değerleri toplamını aşan kısmıdır.
2
Hedef firmaya (Delta A.Ş.) ödenen satın alma primini belirle.
Prim = 320250=70320 - 250 = 70 Milyon TL
Satın alma primi, hedef firmanın hissedarlarına mevcut piyasa değerinin üzerinde ödenen fazladan nakit tutarıdır.
3
Satın alan firma (Gama A.Ş.) için Net Bugünkü Değeri (NBD) hesapla.
NBD = Sinerji - Prim = 15070=80150 - 70 = 80 Milyon TL
Satın alma işleminin alıcı firma hissedarlarına yarattığı net değer (NBD), elde edilen toplam sinerjiden hedef firmaya ödenen primin çıkarılmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Şirket satın almalarında sinerji, satın alma primi ve alıcı firma net bugünkü değerinin (NBD) analizi
Şirket Satın Almaları Alıştırma Soruları — KPSS İşletme | Examkin