Pazar Bölümlendirme, Hedefleme ve Konumlandırma

104 soru

Soru 101Soru

Endüstriyel otomasyon sistemleri geliştiren 'OtoDinamik A.Ş.', kuruluşunun ilk yıllarında geliştirdiği standart bir kontrol panelini, pazardaki tüm alıcıların ihtiyaçlarının büyük ölçüde benzer olduğu varsayımıyla, tek bir pazarlama karması (ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurma) kullanarak tüm imalat sektörüne sunmuştur. Ancak ilerleyen dönemlerde pazarın giderek heterojenleştiğini ve farklı endüstrilerin beklentilerinin keskin biçimde ayrıştığını gözlemlemiştir. İşletme, sahip olduğu üstün mühendislik yeteneğine rağmen finansal kaynaklarının ve üretim kapasitesinin son derece kısıtlı olması sebebiyle, pazarın tamamına veya birden fazla bölümüne hitap etmekten vazgeçmiş; yalnızca 'aşırı yüksek sıcaklık ve basınç altında çalışan petrokimya tesisleri'nin ihtiyaçlarına uygun özel bir kontrol paneli üreterek tüm pazarlama çabasını ve bütçesini sadece bu spesifik alt pazara tahsis etme kararı almıştır.

Buna göre, OtoDinamik A.Ş.'nin başlangıçta benimsediği ve güncel durumda geçiş yaptığı hedef pazar seçim stratejileri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Farklılaştırılmamış Pazarlama – Yoğunlaştırılmış Pazarlama

Cevap

İşletmenin uyguladığı stratejiler sırasıyla Farklılaştırılmamış Pazarlama ve Yoğunlaştırılmış Pazarlama'dır.
Senaryonun ilk kısmında işletmenin tek bir pazarlama karması ile tüm pazara aynı ürünü sunması 'Farklılaştırılmamış (Tüm Pazar) Pazarlama' stratejisini yansıtır. İkinci kısımda ise işletmenin kısıtlı kaynakları sebebiyle pazarın geneline hitap etmekten vazgeçip yalnızca tek bir alt pazar dilimine (petrokimya tesisleri) özel üretim yapması ve tüm eforunu buraya kaydırması 'Yoğunlaştırılmış (Odaklanmış/Niş) Pazarlama' stratejisinin kesin bir göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki birinci aşama stratejisini analiz et.
Tüm pazara tek bir pazarlama karması ile (standart ürün, aynı fiyat vb.) hitap edildiği tespit edilmiştir.
Pazarın homojen varsayılması ve bölümlendirme yapılmadan kitleye seslenilmesi 'Farklılaştırılmamış (Kitle) Pazarlama' stratejisinin temel özelliğidir.
2
Senaryodaki ikinci aşama stratejisini analiz et.
İşletmenin kaynak kısıtları nedeniyle pazarın tamamından vazgeçip sadece tek bir dar alt bölüme (petrokimya tesisleri) odaklandığı tespit edilmiştir.
Sınırlı kaynaklarla, pazarın içindeki spesifik ve tek bir bölüme tüm pazarlama çabalarının yönlendirilmesi 'Yoğunlaştırılmış (Odaklanmış/Niş) Pazarlama' stratejisini tanımlar.
3
Elde edilen bulguları soru kökünde istenen sırayla eşleştir.
Sıralama; Farklılaştırılmamış Pazarlama – Yoğunlaştırılmış Pazarlama şeklinde olmalıdır.
Zaman çizelgesine göre başlangıçtaki kitle pazarlaması, yerini tek bölüme odaklanmaya bırakmıştır.

Anahtar Kavram

Hedef Pazar Seçim Stratejileri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 102Soru

Giyilebilir sağlık teknolojileri alanında faaliyet gösteren ve sınırlı finansal kaynaklara sahip olan 'Vitalİz' adlı işletme, pazara giriş stratejisini belirlemek için pazar bölümlerini analiz etmiştir. Yapılan analiz sonucunda; genel akıllı saat pazarında büyük teknoloji firmalarının kıyasıya rekabet ettiği, profesyonel sporculara yönelik pazarın ise yüksek Ar-Ge maliyeti gerektirdiği görülmüştür. İşletme, bu pazarlara girmek yerine yalnızca 'kronik kalp rahatsızlığı olan ve düzenli EKG takibi yapması gereken yaşlı hastalar' pazarına odaklanma kararı almıştır. İşletme; tüm üretim, tutundurma ve dağıtım çabalarını yalnızca bu spesifik grubun ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılamak üzere tasarlamıştır.

Buna göre, 'Vitalİz' işletmesinin uyguladığı hedef pazar seçim stratejisi ve bu stratejinin barındırdığı en temel risk aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yoğunlaştırılmış Pazarlama – Seçilen tek pazar bölümündeki talebin daralması veya güçlü rakiplerin bu alana yönelmesi durumunda işletmenin varlığının ciddi risk altına girmesi.

Cevap

Yoğunlaştırılmış Pazarlama ve bu stratejiye ait 'tek pazar bölümündeki talebin daralması durumunda risk altına girme' eşleştirmesi doğru cevaptır.
Senaryoda işletme, kısıtlı kaynakları nedeniyle pazarın tamamına veya birkaç farklı bölümüne hitap etmek yerine tek bir spesifik pazar bölümüne (kronik kalp hastaları) odaklanmıştır. Bu yaklaşım 'Yoğunlaştırılmış Pazarlama' stratejisidir. Bu stratejinin en büyük zayıflığı, işletmenin tüm geleceğini tek bir pazar bölümüne bağlamasıdır; o bölümde talep daralırsa veya güçlü rakipler pazara dahil olursa işletme tüm gelirini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki işletmenin pazar analizini ve seçtiği hedef kitleyi belirleme.
İşletmenin tüm pazar veya birden fazla pazar bölümü yerine sadece 'kronik kalp rahatsızlığı olan yaşlı hastalar' pazarına odaklandığı tespit edilmiştir.
Sınırlı kaynakların tek bir spesifik alana yönlendirilmesi ve tüm pazarlama karmasının sadece bu gruba göre tasarlanması Yoğunlaştırılmış Pazarlama stratejisidir.
2
Belirlenen stratejinin temel riskini değerlendirme.
Yoğunlaştırılmış pazarlamanın en büyük riski, hedeflenen tek pazar bölümündeki talebin azalması veya pazara güçlü rakiplerin girmesi durumunda alternatif bir gelir kaynağının olmamasıdır.
'Bütün yumurtaları aynı sepete koymak' olarak bilinen bu durum, işletmenin finansal varlığını doğrudan riske atar.

Anahtar Kavram

Hedef Pazar Seçim Stratejileri ve Riskleri
Soru 103Soru

Bulut tabanlı kurumsal kaynak planlama (ERP) yazılımları geliştiren bir teknoloji şirketi, hedef pazarını işletmelerin "inovasyona açıklık" ve "örgütsel değişime direnç" düzeylerine göre bölümlendirmeye karar vermiştir. Yapılan pilot çalışmalarda, yenilikçi kültüre sahip işletmelerin yazılıma çok daha olumlu tepki verdiği ve bu grubun şirketin büyüme hedeflerini karşılayacak hacimde olduğu görülmüştür. Ayrıca şirket, söz konusu segmente yönelik özelleştirilmiş bir entegrasyon programı tasarlayacak ve uygulayacak kurumsal kaynaklara da sahiptir. Ancak pazar araştırma departmanı, hedef pazardaki on binlerce işletme arasından hangilerinin "yenilikçi", hangilerinin "değişime dirençli" olduğunu önceden tespit edebilecek, bu segmentin sınırlarını net olarak çizebilecek ve pazar payını somut verilerle ortaya koyabilecek objektif bir metrik veya demografik gösterge bulamamıştır. Elde yeterli veri olmaması nedeniyle bu stratejiden vazgeçilmiştir.

Buna göre, parçada anlatılan başarısızlık durumu etkili bir pazar bölümlendirmenin taşıması gereken aşağıdaki koşullardan hangisinin sağlanamamasından kaynaklanmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ölçülebilirlik

Cevap

Başarısızlığın temel nedeni, tespit edilen segmentin büyüklüğünün ve sınırlarının somut verilerle hesaplanamaması, yani 'Ölçülebilirlik' koşulunun sağlanamamasıdır.
Doğru yanıt olan 'Ölçülebilirlik', bir pazar bölümünün büyüklüğünün, satın alma gücünün ve profil özelliklerinin istatistiksel, demografik veya somut başka metriklerle belirlenebilme derecesini ifade eder. Senaryoda, segmentin var olduğu bilinmesine ve kârlı olduğu öngörülmesine rağmen, işletmelerin hangi kategoride olduğunu gösterecek 'objektif bir metrik bulunamaması' nedeniyle bölümlendirme başarısız olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki pazar bölümlendirme koşullarının analiz edilmesi
Büyüklük (hacimli olması), Farklılaştırılabilirlik (farklı tepki vermeleri) ve Harekete Geçirilebilirlik (şirketin uygulama kaynağına sahip olması) koşullarının sağlandığı görülür.
Sorunun kök nedenini bulmak için sağlanan ve sağlanmayan koşulları birbirinden ayırmak gerekir.
2
Stratejinin rafa kaldırılmasına neden olan eksikliğin tespit edilmesi
Hangi işletmenin hangi gruba girdiğini gösteren objektif bir metrik veya somut veri bulunamaması sorunun merkezidir.
Pazar bölümlendirmenin işe yaraması için o bölümdeki tüketicilerin/işletmelerin kimler olduğunun nitel ve nicel olarak ifade edilebilmesi zorunludur.
3
Bulunan eksikliğin pazarlama literatüründeki karşılığının eşleştirilmesi
Bir pazarın profilinin, sınırlarının ve hacminin verilerle ifade edilebilmesi 'Ölçülebilirlik' kavramıyla tanımlanır.
Teorik çerçevede ölçülemeyen bir pazarın kârlı veya ulaşılabilir olmasının stratejik bir anlamı yoktur.

Anahtar Kavram

Etkili Pazar Bölümlendirme Koşullarından Ölçülebilirlik
Soru 104Soru

Ulusal çapta faaliyet gösteren köklü bir sigorta şirketi, kârlılık oranlarındaki düşüşü tersine çevirmek amacıyla üst yönetim düzeyinde bir strateji revizyonuna gitmektedir. Strateji toplantısında bazı yöneticiler, operasyonel maliyetleri kısmak adına tüm hizmetlerin standartlaştırılarak tek tip poliçe paketiyle tüm ülkeye agresif bir reklam kampanyası yapılmasını savunmuştur. Pazarlama direktörü ise bu yaklaşımın uzun vadede markaya zarar vereceğini belirterek, ivedilikle 'pazar bölümlendirme' stratejisinin merkeze alınması gerektiğini vurgulamıştır.

Buna göre pazarlama direktörünün savunduğu pazar bölümlendirme stratejisinin temel kavramsal amacı aşağıdakilerden hangisinde en doğru şekilde ifade edilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Heterojen bir yapı sergileyen geniş pazarı, kendi içinde benzer talepleri olan homojen alt gruplara ayırarak, işletme kaynaklarının bu spesifik hedef kitleler üzerinde en yüksek stratejik etkiyi yaratacak şekilde tahsis edilmesini sağlamak.

Cevap

Doğru yanıt, pazarın heterojen yapısını homojen alt gruplara ayırarak işletme kaynaklarının stratejik tahsisini vurgulayan ifadedir.
Pazar bölümlendirmenin temel varlık sebebi; doğası gereği heterojen (farklı istek, ihtiyaç, alım gücü ve davranışlara sahip) olan genel pazarın, kendi içinde homojen (benzer tepkiler veren) alt pazar bölümlerine ayrılmasıdır. Bu sayede işletme, kıt olan kaynaklarını tüm pazara yayarak israf etmek yerine, en iyi hizmet edebileceği spesifik hedef kitleler üzerinde konumlandırarak stratejik verimlilik ve rekabet avantajı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen senaryodaki stratejik çatışmayı analiz et.
Yöneticiler maliyet düşürmek için standartlaştırma ve kitle pazarlamasını savunurken, pazarlama direktörü bölümlendirme önermektedir.
Çatışmanın doğasını anlamak, doğru amacı yanlış olanlardan ayırmanın ilk adımıdır.
2
Pazar bölümlendirmenin tanımını ve temel hedefini hatırla.
Bölümlendirme; ihtiyaçları, özellikleri veya davranışları farklılık gösteren (heterojen) büyük pazarın, kendi içinde benzer (homojen) tepkiler verebilecek daha küçük tüketici gruplarına ayrılması işlemidir.
Kavramsal tanım, seçenekleri değerlendirmek için gerekli teorik çerçeveyi sunar.
3
Seçeneklerde 'heterojen', 'homojen' ve 'kaynak tahsisi/verimlilik' kavramlarını ararken, tuzak niteliğindeki maliyet kısma (üretim anlayışı) ve salt ürün üstünlüğü (miyopluk) ifadelerini ele.
Maliyet tasarrufu, salt ürün geliştirme veya tek tip standart reklam ifadelerini içeren seçenekler elenir; pazarın heterojen yapısını homojen alt gruplara bölmeyi ve stratejik etkiyi hedefleyen ifade seçilir.
Bölümlendirmenin amacı işletmeyi ucuzlaştırmak değil, doğru müşteriye doğru değeri sunarak kaynakları en kârlı/etkili alana yönlendirmektir.

Anahtar Kavram

Pazar Bölümlendirme Kavramı ve Amacı
ÖncekiSayfa 6 / 6
Pazar Bölümlendirme, Hedefleme ve Konumlandırma Alıştırma Soruları — KPSS İşletme — Sayfa 6 | Examkin