Soru

Zorluk: OrtaSayma Kuralları ve Kombinatorik

Kültür ve Turizm Bakanlığı, tarihi bir kazı alanında yürütülecek envanter çalışması için 55 arkeolog ve 44 sanat tarihçisi arasından 33 kişilik bir uzman heyeti görevlendirecektir.

Oluşturulacak bu heyette en az 11 sanat tarihçisinin bulunması zorunludur.

Buna göre, bu heyet kaç farklı biçimde oluşturulabilir?

  1. A
    4040
  2. 7474Cevap
  3. C
    8484
  4. D
    112112
  5. E
    444444

Cevap

Heyette en az 11 sanat tarihçisinin bulunduğu durumların sayısı 7474'tür.
Doğru sonuca ulaşmak için tüm olası seçim durumlarından istenmeyen durumu çıkarmak en güvenli yoldur. Toplam 99 kişiden oluşturulabilecek 33 kişilik grupların tamamı (93)=84\binom{9}{3} = 84'tür. İstenmeyen durum, heyette hiç sanat tarihçisi olmaması, yani tüm üyelerin 55 arkeolog arasından seçilmesidir; bu da (53)=10\binom{5}{3} = 10'dur. Tüm durumlardan istenmeyen durum çıkarıldığında (841084 - 10) doğru cevap 7474 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kısıtlama olmaksızın oluşturulabilecek tüm 33 kişilik heyetlerin sayısını hesapla.
(93)=9×8×73×2×1=84\binom{9}{3} = \frac{9 \times 8 \times 7}{3 \times 2 \times 1} = 84 farklı heyet oluşturulabilir.
Tümleyici olay yöntemini kullanabilmek için öncelikle örnek uzayın tamamının büyüklüğünü bilmemiz gerekir.
2
İstenmeyen durum olan 'hiç sanat tarihçisi içermeyen' (sadece arkeologlardan oluşan) heyetlerin sayısını hesapla.
Sadece 55 arkeolog arasından 33 kişi seçilir: (53)=5×42×1=10\binom{5}{3} = \frac{5 \times 4}{2 \times 1} = 10 heyet.
İstenen koşul 'en az 11 sanat tarihçisi' olduğundan, bunun tersi olan 'hiç sanat tarihçisi olmaması' durumu daha kolay hesaplanıp tüm durumlardan çıkarılabilir.
3
Tüm heyetlerin sayısından, istenmeyen heyetlerin sayısını çıkararak sonuca ulaş.
8410=7484 - 10 = 74 farklı heyet oluşturulabilir.
Kombinasyon problemlerinde 'en az' ifadeleri geçtiğinde tümleyen mantığı ile (Tümü - İstenmeyen) işlemi yapmak daha pratik ve hatasız bir çözümdür.

Anahtar Kavram

Kombinasyon, Seçme Kuralları ve Tümleyen (Tamamlayıcı) Olay Mantığı
Bu soruyu puanla