Soru

Zorluk: ZorSayma Kuralları ve Kombinatorik

Sağlık Bakanlığı, bir ildeki 55 adet A-sınıfı ve 44 adet B-sınıfı hastane arasından genel denetim programına alınmak üzere 22 adet A-sınıfı ve 11 adet B-sınıfı hastane seçecektir.

Belirlenen bu 33 hastanenin her birine, denetimi yürütmek üzere kurumda görevli 66 başdenetçiden biri atanacaktır. Her hastaneye tam olarak bir başdenetçi atanacak ve hiçbir başdenetçi birden fazla hastanede görevlendirilmeyecektir.

Buna göre, hastanelerin seçimi ve başdenetçilerin atanması işlemi toplam kaç farklı şekilde gerçekleştirilebilir?

  1. A
    800800
  2. B
    16801680
  3. 48004800Cevap
  4. D
    96009600
  5. E
    1008010080

Cevap

Doğru yanıt 48004800'dür.
İşlem, mantıksal olarak iki bağımsız faza ayrılır: Birinci fazda sadece hastanelerin belirlenmesi (kombinasyon) gerçekleştirilir. 55 A-sınıfından 22'si (52)=10\binom{5}{2} = 10, 44 B-sınıfından 11'i (41)=4\binom{4}{1} = 4 farklı şekilde seçilir ve toplam 4040 farklı hastane grubu oluşturulur. İkinci fazda, belirlenen bu farklı ve kimliği belli 33 hastaneye 66 denetçinin atanması işlemi (permütasyon) yapılır. Her denetçinin gideceği yer belli bir sıra belirttiğinden P(6,3)=6×5×4=120P(6,3) = 6 \times 5 \times 4 = 120 farklı atama yapılabilir. Temel sayma ilkesi gereği 40×120=480040 \times 120 = 4800 toplam durum bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
A-sınıfı ve B-sınıfı hastanelerin seçilebileceği farklı durum sayısını hesaplamak.
A-sınıfı için: (52)=10\binom{5}{2} = 10. B-sınıfı için: (41)=4\binom{4}{1} = 4. Birlikte seçilme durumu: 10×4=4010 \times 4 = 40.
Hastanelerin denetim listesine alınmasında sıralama (hangi hastanenin 1. veya 2. seçildiği) önemli olmadığından kombinasyon kullanılır. İki işlem birlikte gerçekleştiği için sonuçlar çarpılır.
2
Seçilmiş olan 33 hastaneye görevlendirilecek başdenetçilerin atanma durum sayısını hesaplamak.
P(6,3)=6!(63)!=6×5×4=120P(6,3) = \frac{6!}{(6-3)!} = 6 \times 5 \times 4 = 120.
Hastaneler birbirinden farklı (örneğin X Hastanesi, Y Hastanesi) kurumlar olduğu için, Ali'nin X'e, Ayşe'nin Y'ye atanması ile tam tersi durum birbirinden farklı atamalardır. Bu yüzden sadece seçme değil, sıralama işlemi de içerdiğinden permütasyon kullanılır.
3
Hastane seçimi ve denetçi atanması işlemlerini birleştirerek toplam durumu bulmak.
40×120=480040 \times 120 = 4800.
Saymanın temel ilkesi (çarpma kuralı) gereğince, ardışık ve bağımsız olarak gerçekleşen bu iki ana adımın durum sayıları birbiriyle çarpılır.

Anahtar Kavram

Kombinasyon (Seçme) ve Permütasyon (Sıralama/Atama) İlkelerinin Birlikte Kullanımı
Bu soruyu puanla