Bir istatistik uzmanı, bağımlı değişken ile bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi En Küçük Kareler (EKK) yöntemi kullanarak basit doğrusal regresyon modeli ile incelemektedir. Uzmanın kurduğu modelin teorik altyapısı, EKK tahmin edicilerinin özellikleri ve Gauss-Markov varsayımlarına ilişkin hazırladığı rapordaki aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ARegresyon modelinde bağımlı değişkenin bağımsız değişken tarafından açıklanabilen sistematik kısmı deterministik bileşeni oluştururken; modele dâhil edilemeyen ve rassallık barındıran etkiler hata terimi aracılığıyla stokastik bileşen olarak ifade edilir.
- BHata terimlerinin varyansının tüm gözlemler için sabit olması ve birbirleriyle ardışık bağımlılık (otokorelasyon) barındırmaması koşulu sağlandığında, EKK tahmin edicileri tüm doğrusal ve tarafsız tahmin ediciler arasında en küçük varyansa sahip olanlardır.
- Gauss-Markov teoremine göre, tahmin edilen katsayıların 'En İyi Doğrusal Tarafsız Tahmin Edici' (BLUE) özelliğini taşıyabilmesi için hata terimlerinin kesinlikle normal dağılım göstermesi gerekmektedir.Cevap
- DModelde değişen varyans (heteroskedastisite) veya otokorelasyon sorununun bulunması, EKK tahmin edicilerinin tarafsızlık (yansızlık) özelliğini bozmaz ancak tahmin edicilerin minimum varyanslı (en iyi) olma özelliğini ortadan kaldırır.
- EEKK yönteminin temel optimizasyon mantığı, gözlemlenen bağımlı değişken değerleri ile regresyon doğrusu tarafından tahmin edilen değerler arasındaki dikey sapmaları ifade eden artıkların kareleri toplamını minimize eden katsayıların belirlenmesidir.
Cevap
Gauss-Markov teoremine göre tahmin edicilerin BLUE olabilmesi için hata terimlerinin normal dağılması gerektiği ifadesi yanlıştır; normallik hipotez testleri için gereklidir.
Soru metninde hatalı olan ifade sorulmaktadır. Doğru yanıt olan ifadede hata terimlerinin normal dağılmasının BLUE için şart olduğu iddia edilmiştir. Oysa Gauss-Markov teoremine göre EKK tahmin edicilerinin en iyi, doğrusal ve tarafsız (BLUE) olabilmesi için hata terimlerinin beklenen değerinin sıfır olması, varyansının sabit olması ve otokorelasyon bulunmaması yeterlidir. Hata terimlerinin normal dağılıma uyması, BLUE özelliği için değil; katsayıların istatistiksel olarak anlamlılığının sınanması ( ve testleri) ve istatistiksel güven aralıklarının oluşturulabilmesi için gerekli bir varsayımdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gauss-Markov Teoremi ve Regresyon Varsayımları