Bir Sosyal Güvenlik Merkezi, vatandaşların emeklilik başvurusu formlarını doldurma süreleri üzerinde dört farklı bilgilendirme broşürünün () etkisini karşılaştırmak istemektedir. Vatandaşların eğitim düzeylerinin (İlköğretim, Lise, Üniversite) form doldurma süreleri üzerinde sistematik bir farklılık yarattığı bilinmektedir. Araştırmacı, bu farklılığı kontrol altına almak amacıyla vatandaşları eğitim düzeylerine göre üç homojen gruba (bloğa) ayırmış ve her eğitim grubundan rastgele seçilen dörder vatandaşa bu broşürleri birer kez kullandırarak form doldurma sürelerini kaydetmiştir.
Bu araştırmada kullanılan rastgele blok tasarımında, eğitim düzeyine göre gruplandırma yapılmasının (bloklamanın) temel istatistiksel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- ABroşür türlerinin etkisinden ziyade, eğitim düzeyinin form doldurma süreleri üzerindeki ana etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığını test etmek.
- BDeneydeki bağımsız değişken sayısını artırarak, eğitim düzeylerinin broşür türlerinin birer alt düzeyi (kategorisi) olup olmadığını sınamak.
- Eğitim düzeyinden kaynaklanan değişimi deneme hatasından ayrıştırıp hata varyansını küçülterek, broşürler arasındaki farkları tespit etme gücünü artırmak.Cevap
- DToplam kareler toplamını yalnızca blok ve hata kareler toplamlarına ayrıştırarak, modele ait genel kareler toplamı toplanabilirlik eşitliğini basitleştirmek.
- EVaryans analizi tablosunda hata serbestlik derecesini, toplam gözlem sayısından () yalnızca eğitim düzeyi sayısını () çıkararak hesaplamayı mümkün kılmak.