Bir kamu kurumunun insan kaynakları birimi, kuruma yeni başlayan personelin başlangıç maaşlarını (, bin TL) incelemek amacıyla bir regresyon modeli kurmuştur. Modelde bağımsız değişken olarak personelin önceki iş deneyimi süresi (, yıl) ve eğitim durumu kullanılmıştır.
Eğitim durumu "Lise", "Lisans" ve "Yüksek Lisans" olmak üzere üç kategoriden oluşmaktadır. Model tahmininde "Lise" mezunları temel (referans) kategori olarak alınmış ve diğer kategoriler için aşağıdaki kukla değişkenler tanımlanmıştır:
- (Personel Lisans mezunu ise), (Diğer durumlarda)
- (Personel Yüksek Lisans mezunu ise), (Diğer durumlarda)
En küçük kareler (EKK) yöntemiyle tahmin edilen regresyon denklemi aşağıda verilmiştir:
Buna göre, tahmin edilen modelle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ALise mezunu bir personelin beklenen başlangıç maaşını hesaplarken modelde ve alındığı için, bu personelin maaşı iş deneyiminden () bağımsızdır.
- Bİş deneyimleri aynı olan iki personelden yüksek lisans mezunu olanın beklenen başlangıç maaşı, lisans mezunu olana göre ortalama 18 bin TL daha yüksektir.
- İş deneyimleri aynı olan iki personelden yüksek lisans mezunu olanın beklenen başlangıç maaşı, lise mezunu olana göre ortalama 18 bin TL daha yüksektir.Cevap
- DModeldeki 10 katsayısı, lisans mezunu personelin ortalama başlangıç maaşının deneyimden bağımsız olarak 10 bin TL olduğunu ifade etmektedir.
- EEğitim durumunun tüm kategorilerini modele dahil etmek için lise mezunlarını temsil eden üçüncü bir kukla değişkeninin eklenmesi, en küçük kareler tahmincilerinin varyansını düşürür.
Cevap
İş deneyimleri aynı olan iki personelden yüksek lisans mezunu olanın beklenen başlangıç maaşının, lise mezunu olana göre ortalama 18 bin TL daha yüksek olduğu ifadesi doğrudur.
Kukla değişkenli regresyon modellerinde bir kukla değişkenin eğim katsayısı, diğer bağımsız değişkenler sabit tutulduğunda o kategorinin referans kategoriye (temel gruba) kıyasla bağımlı değişkende yarattığı ortalama farkı gösterir. Bu modelde referans kategori 'Lise'dir. Yüksek lisans mezuniyetini temsil eden değişkeninin katsayısı 18'dir. Bu durum, iş deneyimi () aynı olan personeller karşılaştırıldığında, yüksek lisans mezunlarının lise mezunlarına göre ortalama 18 bin TL daha yüksek başlangıç maaşı alacağını kesin olarak ifade eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kukla değişken katsayılarının yorumlanması ve Referans (Baz) Kategori