Bir araştırmacı, iki farklı eğitim programı (Faktör A) ve üç farklı sosyoekonomik düzeyin (Faktör B), öğrencilerin hem matematik hem de dil becerisi puanları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla iki yönlü (faktöriyel) MANOVA uygulamıştır. Bu analiz sürecinde, faktörlerin bağımlı değişkenler üzerindeki ana etkileri (main effects) değerlendirilmeden önce istatistiksel anlamlılığı mutlaka kontrol edilmesi gereken öncelikli unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- Etkileşim etkisi ()Cevap
- Bformülü ile hesaplanan etkileşim serbestlik derecesi
- CVaryans-kovaryans matrislerinin homojenliğini test eden Box's M testi
- DHata (grup içi) kareler toplamı matrisinin izi (Trace)
- EBağımlı değişkenler arasındaki kısmi korelasyon katsayıları
Cevap
İki yönlü MANOVA sonuçları yorumlanırken öncelikle etkileşim etkisinin (interaction effect) anlamlılığı incelenmelidir.
İstatistikte iki yönlü (faktöriyel) modeller incelenirken 'etkileşim etkisi' daima ana etkilerden önce değerlendirilir. Etkileşim, bir bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisinin, diğer bağımsız değişkenin düzeylerine göre farklılık gösterip göstermediğini test eder. Eğer etkileşim anlamlıysa, ana etkilerin tek başına yorumlanması genel bir sonuç vermeyeceği için analiz genellikle basit etkilere indirgenerek devam ettirilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İki Yönlü MANOVA'da test hiyerarşisi ve etkileşim önceliği
İpuçları
1
Faktöriyel bir deney tasarımında bağımsız değişkenlerin 'birleşik' hareket edip etmediğine bakılır.
Daha Fazla Pratik
Etkileşim etkisinin anlamlı çıkması durumunda hangi alt analizlerin (basit etkiler testi gibi) yapılması gerektiğini araştırın.
Tahmini Süre:45s