Soru

Zorluk: Çok zorÇok Dönemli Olasılıklı Envanter Sistemleri

Bir kamu sağlık kurumunun merkez deposunda, kritik bir tıbbi sarf malzemesi için "periyodik gözden geçirme (T,S)(T, S)" envanter sistemi uygulanmaktadır. Bu sistemde gözden geçirme periyodu (TT), klasik ekonomik sipariş miktarı (EOQ) modeli kullanılarak elde edilen optimum zaman aralığına göre belirlenmektedir. Söz konusu malzemeye ilişkin veriler aşağıdaki gibidir:

- Yıllık talep (DD): 10.00010.000 birim
- Sipariş verme maliyeti (CoC_o): 320320 TL/sipariş
- Yıllık birim elde bulundurma maliyeti (ChC_h): 1010 TL/birim-yıl
- Tedarik süresi (LL): 55 gün
- Kurum yılda 250250 gün çalışmaktadır.
- Günlük talep, ortalaması sabit ve standart sapması σd=4\sigma_d = 4 birim olan normal dağılıma uymaktadır.
- Hedeflenen çevrim hizmet düzeyi %97,72\%97,72'dir (Standart normal dağılım tablosunda Z=2Z = 2 olarak alınacaktır).

Buna göre, bu stok sistemi için hedeflenen çevrim hizmet düzeyini sağlamak amacıyla belirlenmesi gereken "hedef stok düzeyi (SS)" ve sistemde oluşacak "beklenen ortalama stok miktarı" sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 10401040 ve 440440Cevap
  2. B
    270270 ve 4545
  3. C
    12001200 ve 600600
  4. D
    10401040 ve 840840
  5. E
    240240 ve 440440

Cevap

Hedef stok düzeyinin 10401040 ve beklenen ortalama stok miktarının 440440 olduğunu belirten seçenektir.
Çözümde öncelikle yıllık veriler kullanılarak EOQ (800800 birim) ve ardından gözden geçirme periyodu T=20T = 20 gün hesaplanır. Periyodik (T,S)(T, S) modelinde hedef stok düzeyi, riskli süre olan T+L=25T+L = 25 gün baz alınarak bulunur. Beklenen talep 10001000 birim, standart sapma ise karekök kuralıyla 2020 birimdir. Z=2Z=2 için güvenlik stoku 4040 olur ve S=1000+40=1040S = 1000 + 40 = 1040 birim bulunur. Ortalama stok ise döngü stokunun yarısının (800/2=400800/2=400) güvenlik stoku ile toplanmasıyla elde edilir (440440 birim). Bu sonuçlar sırasıyla 10401040 ve 440440'ı göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük talep miktarını ve ekonomik sipariş miktarını (EOQ) hesaplamak.
μd=10.000/250=40\mu_d = 10.000 / 250 = 40 birim/gün. EOQ=210.00032010=640.000=800EOQ = \sqrt{\frac{2 \cdot 10.000 \cdot 320}{10}} = \sqrt{640.000} = 800 birim.
Sistemin gözden geçirme periyodunu (TT) bulabilmek için temel sipariş büyüklüğüne (EOQ) ihtiyaç vardır.
2
Optimum gözden geçirme periyodunu (TT) gün cinsinden belirlemek.
T=EOQμd=80040=20T = \frac{EOQ}{\mu_d} = \frac{800}{40} = 20 gün.
Periyodik gözden geçirme sisteminde stok durumunun kontrol edileceği aralığın (T) tespit edilmesi gerekir.
3
Riskli süre (T+LT+L) için beklenen talebi ve standart sapmayı hesaplamak.
Riskli süre = 20+5=2520 + 5 = 25 gün. μT+L=40×25=1000\mu_{T+L} = 40 \times 25 = 1000 birim. σT+L=4×25=4×5=20\sigma_{T+L} = 4 \times \sqrt{25} = 4 \times 5 = 20 birim.
Sistemin stoksuz kalma riskine açık olduğu toplam süre tedarik süresi ile gözden geçirme periyodunun toplamıdır.
4
Güvenlik stokunu (SSSS) ve hedef stok düzeyini (SS) bulmak.
SS=Z×σT+L=2×20=40SS = Z \times \sigma_{T+L} = 2 \times 20 = 40 birim. S=μT+L+SS=1000+40=1040S = \mu_{T+L} + SS = 1000 + 40 = 1040 birim.
Sistem, T+LT+L süresindeki değişkenliklere karşı korunmalıdır; maksimum seviye bu ihtiyaca göre belirlenir.
5
Sistemdeki beklenen ortalama stok miktarını hesaplamak.
Ortalama Stok =SS+EOQ2=40+8002=440= SS + \frac{EOQ}{2} = 40 + \frac{800}{2} = 440 birim.
Siparişler ulaştıktan sonra stok SS'ye çıkar, dönem sonunda ortalama SSSS'ye iner. Ortalama döngü stoku sipariş miktarının yarısıdır.

Anahtar Kavram

Çok Dönemli Olasılıklı Envanter Sistemlerinde Periyodik Gözden Geçirme (T,S)(T, S) Modeli
Tahmini Süre:4m 0s
Bu soruyu puanla