Bir kamu kurumu, personelin teknik becerilerini geliştirmek amacıyla üç farklı eğitim modülünün ( ve ) etkinliğini ölçmek istemektedir. Personelin kurumdaki hizmet süresinin (kıdemin) eğitim çıktıları üzerinde belirleyici bir etkisi olduğu öngörüldüğünden; personel kıdem sürelerine göre 'Düşük', 'Orta' ve 'Yüksek' olmak üzere üç homojen bloğa ayrılmıştır. Her blok içerisinde personel, eğitim modüllerine şansa bağlı olarak atanmıştır.
Bu araştırmada 'Rastgele Blok Tasarımı' (RBT) tercih edilmesinin istatistiksel açıdan temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- Kıdemden kaynaklanan sistematik varyasyonu bloklama yoluyla modelden ayırarak deneysel hata varyansını () küçültmek ve muamele etkilerinin test edilmesindeki hassasiyeti artırmak.Cevap
- BKıdem ile eğitim modülleri arasındaki etkileşim (interaksiyon) etkisini analiz ederek her kıdem grubuna özel eğitim stratejisi geliştirmek.
- CHata serbestlik derecesini (sd) artırarak testinin gücünü yükseltmek ve anlamlılık düzeyini korumak.
- DHer personele her üç eğitim modülünü de sırayla uygulayarak deneme birimleri arasındaki varyasyonu tamamen yok etmek.
- EHata kareler toplamı ile blok kareler toplamını tek bir parametrede birleştirerek genel model varyansını maksimize etmek.
Cevap
Rastgele Blok Tasarımının temel amacı, bilinen bir varyasyon kaynağını (kıdem) bloklama yoluyla hata teriminden ayırarak hata varyansını küçültmek ve testin hassasiyetini artırmaktır.
Doğru yanıt olan kıdemden kaynaklanan sistematik varyasyonun ayrıştırılması, RBT'nin varlık sebebidir. Yerel kontrol ilkesine dayanarak, homojen bloklar oluşturulur ve bloklar arası farklılıklar modelden ayıklanarak hata terimi 'temizlenir'. Bu sayede muameleler (eğitim modülleri) arasındaki gerçek farklar daha net bir şekilde ortaya çıkar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yerel Kontrol (Local Control) ve Hata Varyansının Azaltılması
Daha Fazla Pratik
RBT'nin etkinliğini ölçmek için kullanılan 'Göreli Etkinlik' (Relative Efficiency) hesaplamalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s