Bir kamu kurumu uzmanı, 81 ilin nüfus yoğunluğu ile kişi başına düşen sağlık harcamaları arasındaki ilişkiyi analiz etmek amacıyla bir çoklu doğrusal regresyon modeli kurmuştur. Uzman, modelin hata terimlerinin varyansının gözlemden gözleme farklılık gösterdiğinden şüphelenmektedir. Hata terimlerinin normal dağıldığına dair bir ön varsayım gerektirmeyen White testini uygulayan uzman, test sonucunda boş hipotezi reddederek değişen varyans (heteroskedastisite) sorununun varlığını tespit etmiştir.
Bu durumun En Küçük Kareler (EKK) tahmin edicileri ve modelin istatistiksel sonuçları üzerindeki etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AModeldeki bağımsız değişkenler arasında güçlü bir doğrusal ilişki doğar, bu sebeple tahmin edicilerin varyansları aşırı büyür ve katsayıların işaretleri teorik beklentilerle çelişebilir.
- BEKK tahmin edicileri yansızlık özelliğini kaybederek sapmalı hale gelir ve bu sorunu tespit etmek için Durbin-Watson veya Breusch-Godfrey testlerinin kullanılması gerekir.
- EKK tahmin edicileri yansız ve tutarlı kalmaya devam ederken minimum varyanslı (etkin) olma özelliğini yitirir; standart hata tahminlerinin sapmalı hale gelmesi nedeniyle ve hipotez testleri güvenilirliğini kaybeder.Cevap
- DKatsayıların standart hataları değişen varyans altında da sapmasız tahmin edildiğinden hipotez testleri ve güven aralıkları geçerliliğini korur, ancak tahmin ediciler tutarlılık özelliğini kaybeder.
- EEKK tahmin edicileri hem yansızlık hem de etkinlik özelliklerini korur, ancak modelin açıklama gücünü ölçen değeri yapay olarak yükseleceği için düzeltilmiş kullanılması zorunlu hale gelir.
Cevap
Değişen varyans durumunda EKK tahmin edicileri yansızlık ve tutarlılık özelliklerini korur ancak minimum varyanslı olma (etkinlik) özelliğini yitirir ve standart hata tahminlerinin sapmalı olması nedeniyle ile testleri geçersiz hale gelir.
Değişen varyans (heteroskedastisite) durumunda, En Küçük Kareler (EKK) tahmin edicileri hala yansız ve tutarlı kalmaya devam eder. Ancak varyansların sabit olmaması, EKK'nın minimum varyanslı (etkin) tahmin edici olma özelliğini kaybetmesine neden olur. Bunun en önemli sonucu, parametrelerin standart hata tahminlerinin sapmalı hale gelmesidir. Standart hatalar sapmalı hesaplandığında, bu değerler üzerinden hesaplanan ve istatistikleri yanlış sonuçlar üretir; dolayısıyla hipotez testleri ve kurulan güven aralıkları güvenilirliğini kaybederek geçersiz hale gelir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Değişen Varyansın (Heteroskedastisite) Sonuçları