Regresyon analizinde, değişkenler arasındaki ilişki başlangıçta doğrusal olmasa da uygun matematiksel dönüşümlerle doğrusal hale getirilebilen modeller (logaritmik, yarı-logaritmik, ters modeller vb.) yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu tür modellerin tahmin süreci ve sonuçlarının değerlendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Bağımlı değişkenin olduğu bir model ile olduğu bir modelin belirtme katsayıları doğrudan karşılaştırılamaz; çünkü her iki modelde açıklanmaya çalışılan toplam varyasyon (toplam kareler toplamı) farklı temellere dayanmaktadır.Cevap
- BBağımlı değişkenin formunun değiştiği (örneğin birinin , diğerinin olduğu) modellerde uyum iyiliğini karşılaştırmak için düzeltilmiş belirtme katsayısının kullanılması yeterli ve geçerli bir yöntemdir.
- CBir modelin 'doğrusal regresyon modeli' olarak nitelendirilmesi için hem bağımsız değişkenlerin hem de parametrelerin matematiksel olarak birinci dereceden (doğrusal) olması şarttır.
- DYarı-logaritmik (Log-Lin) bir modelde tahmin edilen katsayısı, bağımsız değişkendeki bir birimlik değişime karşılık bağımlı değişkendeki yüzde değişimi değil, doğrudan esnekliği (elasticity) ifade eder.
- EÇarpımsal (multiplicative) hata terimine sahip üstel bir modelin logaritması alındığında, hata terimi de çarpımsal kalmaya devam eder ve bu durum standart En Küçük Kareler (EKK) varsayımlarını bozmaz.
Cevap
Bağımlı değişkenin formunun değiştiği modellerde belirtme katsayılarının () doğrudan karşılaştırılamayacağı ifadesi doğrudur.
Regresyon analizinde belirtme katsayısı (), bağımlı değişkendeki toplam değişimin ne kadarının model tarafından açıklandığını gösterir. Bağımlı değişkenin seviye değeri () ile logaritması () kullanıldığında, açıklanmaya çalışılan 'toplam değişim' (TKT) kavramsal ve sayısal olarak tamamen farklılaşır. Bu nedenle, bir modelin başarısını diğeriyle üzerinden kıyaslamak 'elmalarla armutları karşılaştırmak' gibidir. Bu tür durumlarda karşılaştırma için genellikle AIC (Akaike Bilgi Kriteri) gibi alternatifler veya bağımlı değişkenleri aynı forma getiren özel dönüşümler kullanılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bağımlı değişkenin formu değiştiğinde (seviye vs. logaritmik) değerlerinin karşılaştırılamazlığı.
Tahmini Süre:1m 30s