Soru

Zorluk: OrtaSonlu Kitle Düzeltme Çarpanı (SKD)

Bir il özel idaresine bağlı N=200N=200 adet köyün yıllık asfaltlama maliyetleri üzerine bir çalışma yürütülmektedir. İncelenen köylerin asfaltlama maliyetlerine ilişkin kitle varyansı σ2=199\sigma^2 = 199 (bin TL 2^2) olarak hesaplanmıştır. Bu kitle içerisinden iadesiz basit rastgele örnekleme yöntemiyle n=40n=40 köy seçilmiştir.

Buna göre, kitle toplam maliyetinin tahmini için hesaplanacak varyans değeri kaçtır?

  1. A
    199.000
  2. 160.000Cevap
  3. C
    159.200
  4. D
    800
  5. E
    160

Cevap

İadesiz basit rastgele örneklemede sonlu kitle düzeltme çarpanı kullanılarak hesaplanan kitle toplamı varyansı 160.000'dir.
Verilen kitle büyüklüğü (N=200N=200) ve örneklem hacmi (n=40n=40) dikkate alındığında örnekleme oranı 0,20'dir. İadesiz seçimde kitle varyansı σ2\sigma^2 kullanıldığında ortalamanın varyansı V(yˉ)=(199/40)×(160/199)=4V(\bar{y}) = (199/40) \times (160/199) = 4 bulunur. Kitle toplamının varyansı için bu değer N2=40.000N^2=40.000 ile çarpılarak 160.000 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme oranının kontrol edilmesi ve SKD gerekliliğinin saptanması
n/N=40/200=0,20>0,05n/N = 40/200 = 0,20 > 0,05
Örnekleme oranı %5'i geçtiği için sonlu kitle düzeltme çarpanı (SKD) kullanılmalıdır.
2
Örneklem ortalamasının varyansının (V(yˉ)V(\bar{y})) hesaplanması
V(yˉ)=σ2n×NnN1=19940×160199=4V(\bar{y}) = \frac{\sigma^2}{n} \times \frac{N-n}{N-1} = \frac{199}{40} \times \frac{160}{199} = 4
Kitle varyansı σ2\sigma^2 verildiğinde iadesiz seçim için geçerli formül uygulanır.
3
Kitle toplamı tahmini varyansının (V(Y^)V(\hat{Y})) hesaplanması
V(Y^)=N2×V(yˉ)=2002×4=40.000×4=160.000V(\hat{Y}) = N^2 \times V(\bar{y}) = 200^2 \times 4 = 40.000 \times 4 = 160.000
Kitle toplamının varyansı, ortalamanın varyansının kitle büyüklüğünün karesi ile çarpılmasına eşittir.

Anahtar Kavram

İadesiz basit rastgele örneklemede kitle varyansı σ2\sigma^2 bilindiğinde kitle toplamı varyansı V(Y^)=N2σ2nNnN1V(\hat{Y}) = N^2 \frac{\sigma^2}{n} \frac{N-n}{N-1} formülü ile hesaplanır.
Bu soruyu puanla