Soru

Zorluk: ZorNokta Tahmin Edici Kavramı ve İstatistik

İstatistiksel çıkarım teorisinde, kitleye ait bilinmeyen parametrelerin tahmin edilmesi sürecinde 'istatistik' ve 'nokta tahmin edici' kavramları temel bir role sahiptir. Bir araştırmacı, rastgele bir örneklem üzerinden elde edilen tahmin edicilerin matematiksel ve asimptotik özelliklerini incelemektedir.

Bu araştırmacının değerlendirmeleri dikkate alındığında, nokta tahmin ediciler ve istatistik kavramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Bir fonksiyonun nokta tahmin edicisi (istatistik) olabilmesi için kitleye ait hiçbir bilinmeyen parametre içermemesi gerekir; aksi takdirde örneklem verilerinden tekil bir sayısal değer elde edilemez.Cevap
  2. B
    Yansızlık (unbiasedness) özelliğine sahip olan her nokta tahmin edicisi, örneklem çapı sonsuza yaklaşırken otomatik olarak tutarlılık (consistency) özelliğini de sağlar.
  3. C
    Herhangi bir tahmin edicinin varyansı ile hata kareler ortalaması (MSE) birbirine daima eşittir; bu nedenle varyansı en küçük olan tahmin edici her zaman en küçük hata payına sahiptir.
  4. D
    Bir tahmin edicinin UMVUE (Düzgün En Küçük Varyanslı Yansız Tahmin Edici) olabilmesi için yalnızca yeterli (sufficient) bir istatistiğin fonksiyonu olması yeterlidir, ilgili istatistiğin tam (complete) olma şartı aranmaz.
  5. E
    İçerisinde bilinmeyen θ\theta parametresini barındıran n(Xˉθ)S\frac{\sqrt{n}(\bar{X} - \theta)}{S} gibi bir fonksiyon, örneklem değişkenlerini içerdiği için θ\theta adına doğrudan bir nokta tahmin edicisi olarak kullanılabilir.

Cevap

Bir fonksiyonun nokta tahmin edicisi (istatistik) olabilmesi için kitleye ait hiçbir bilinmeyen parametre içermemesi gerekir.
İstatistik (ve dolayısıyla nokta tahmin edicisi), salt olarak örneklem verilerinden ve bilinen sabitlerden oluşan bir fonksiyondur. Kitleye ait ilgilenilen veya ilgilenilmeyen (rahatsız edici) hiçbir bilinmeyen parametreyi barındıramaz. Eğer barındırsaydı, hesaplanabilir, somut ve tekil bir sayısal değer (tahmin) elde edilemezdi.

Adım Adım Çözüm

1
İstatistik ve nokta tahmin edici kavramlarının temel tanımlarını hatırlamak.
İstatistik, sadece örneklem değerlerinin ve bilinen sabitlerin bir fonksiyonudur; kitleye ait hiçbir bilinmeyen parametre içeremez.
Bir fonksiyon tahmin edici olarak kullanılacaksa, örneklem çekildikten sonra sadece gözlemlenen değerler yerine konduğunda hesaplanabilir sayısal bir değer (tahmin) üretebilmelidir.
2
Seçeneklerdeki ileri düzey teorik özellikleri (yansızlık, tutarlılık, MSE, UMVUE) analiz etmek.
Yansızlığın asimptotik tutarlılığı tek başına garanti etmediği, MSE'nin varyansa her zaman eşit olmadığı ve Lehmann-Scheffe teoreminin tamlık koşulu gerektirdiği tespit edilir.
Çeldirici seçeneklerdeki kavramsal hataları tespit ederek elemeyi sağlamak.
3
Parametre içeren fonksiyonların (pivot fonksiyonlar) durumunu değerlendirmek.
İçinde tahmin edilecek veya ilgilenilmeyen parametreyi barındıran fonksiyonların tahmin edici olarak kullanılamayacağı belirlenir.
Tahmin edici tanımının kesin sınırlarını belirlemek.

Anahtar Kavram

İstatistik ve Tahmin Edici Tanımı
Bu soruyu puanla