Soru

Zorluk: KolaySabit, Şansa Bağlı ve Karma Etkili Faktöriyel Modeller

Bir beyaz eşya fabrikasında montaj hattındaki hata sayıları üzerine bir araştırma yapılmaktadır. Araştırmacı, "Montaj Hattı" faktörü için fabrikada bulunan 33 farklı hattın her birini özellikle deneye dahil etmiş; "Vardiya" faktörü için ise yıl içindeki tüm vardiyalar arasından 44 farklı vardiyayı rastgele seçmiştir. Bu iki faktörün hata sayıları üzerindeki etkisinin birlikte incelendiği deneyde kullanılan istatistiksel model aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sabit Etkili Model (Model I)
  2. B
    Şansa Bağlı Etkili Model (Model II)
  3. Karma Etkili Model (Model III)Cevap
  4. D
    Latin Karesi Tasarımı
  5. E
    Tek Yönlü Varyans Analizi Modeli

Cevap

Faktörlerden birinin düzeylerinin sabit olarak belirlendiği, diğerinin ise rastgele seçildiği durumlar için kullanılan Karma Etkili Model (Model III) doğru cevaptır.
Deney tasarımında düzeyleri araştırmacı tarafından belirlenen faktörler sabit etkili, bir yığından tesadüfi olarak seçilen faktörler ise şansa bağlı (rastgele) etkili olarak tanımlanır. Soruda montaj hatları özellikle seçildiği için sabit, vardiyalar ise rastgele seçildiği için şansa bağlı etkidir. Bu iki türün aynı modelde yer alması, modelin Karma Etkili Model (Model III) olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Faktörlerin düzey seçim yöntemlerini analiz edin.
Montaj Hattı faktörü için düzeyler araştırmacı tarafından özellikle seçilmiştir (Sabit Etki). Vardiya faktörü için düzeyler büyük bir kümeden rastgele çekilmiştir (Rastgele/Şansa Bağlı Etki).
İstatistiksel modelin türü, faktör düzeylerinin genel bir popülasyonu temsil edip etmediğine veya sadece seçilen düzeylerle sınırlı olup olmadığına göre belirlenir.
2
Elde edilen bilgilere göre model tipini sınıflandırın.
Bir sabit ve bir rastgele faktörün bir arada bulunduğu model 'Karma Etkili Model' olarak adlandırılır.
Varyans analizinde Model I sabit, Model II rastgele ve Model III karma etkileri temsil eder.

Anahtar Kavram

Varyans analizinde (ANOVA) kullanılan modeller; faktör düzeylerinin seçiliş biçimine göre Sabit (Fixed), Şansa Bağlı (Random) veya Karma (Mixed) olarak sınıflandırılır.

İpuçları

1
Faktörlerin düzeylerinin nasıl seçildiğine dikkat edin: Spesifik bir seçim mi var yoksa büyük bir gruptan kura ile mi belirlenmiş?

Daha Fazla Pratik

Karma modellerde F istatistiği hesaplanırken Beklenen Kareler Ortalaması (E(MS)) kurallarının nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla