Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bünyesinde çalışan bir uzman, hanehalkı tüketim harcamalarındaki aylık oransal değişimlerin (sürekli bir rassal değişken), parametreleri ve olarak önceden kesin bir şekilde tanımlanmış standart normal dağılıma () uyup uymadığını Tek Örneklem Kolmogorov-Smirnov testi ile araştırmaktadır. Bu analize göre kurulan yokluk hipotezi (), örneklemin çekildiği evrenin birikimli dağılım fonksiyonu ile teorik standart normal birikimli dağılım fonksiyonunun birebir aynı olduğunu varsaymaktadır.
Testin mekanizması, test istatistiğinin () matematiksel doğası ve testin temel uygulama varsayımları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi istatistiksel olarak kesinlikle doğrudur?
- Test istatistiği (), ampirik birikimli dağılım fonksiyonu ile teorik standart normal birikimli dağılım fonksiyonu arasındaki mutlak farkların en büyük (supremum) değeri bulunarak elde edilir; şayet dağılım parametreleri önceden bilinmeyip doğrudan örneklemden tahmin edilseydi, standart kritik değerler geçerliliğini yitireceğinden bu test yerine Lilliefors düzeltmesinin kullanılması gerekirdi.Cevap
- BTest istatistiği (), ampirik dağılım ile teorik dağılım arasındaki mutlak farkların aritmetik ortalamasını ifade eder ve örneklem hacmi küçüldükçe () normalliğin sınanmasında Kolmogorov-Smirnov testi, Shapiro-Wilk testine kıyasla daima daha yüksek istatistiksel güce sahiptir.
- CKolmogorov-Smirnov testinin asimptotik olarak geçerli olabilmesi için, Ki-kare uyum iyiliği testine benzer şekilde, verilerin sınıflandırıldığı frekans tablosundaki her bir sınıf aralığına düşen beklenen teorik gözlem sayısının en az 5 olması zorunluluğu bulunmaktadır.
- DSürekli dağılımların uygunluk testlerinde evren parametrelerinin örneklem istatistikleri üzerinden tahmin edilmesi Kolmogorov-Smirnov testinin gücünü artırdığından, normallik sınamalarında evren parametreleri bilinse dahi ampirik örneklem tahmincilerinin kullanılması teorik olarak tercih edilmelidir.
- EYokluk hipotezi () reddedildiğinde, örneklemin çekildiği evrenin sadece normal dağılıma değil, aynı zamanda çarpıklık katsayısı sıfır olan tüm teorik simetrik dağılımlara da istatistiksel olarak uymadığı sonucuna kesin olarak varılır.
Cevap
Doğru ifade, D istatistiğinin ampirik ve teorik dağılım arasındaki en büyük mutlak fark (supremum) olduğunu ve parametrelerin örneklemden tahmin edilmesi durumunda standart Kolmogorov-Smirnov (K-S) testi yerine Lilliefors düzeltmesinin kullanılması gerektiğini belirten seçenektir.
İstatistiksel olarak, standart Tek Örneklem Kolmogorov-Smirnov testinin en temel bileşeni, test istatistiği ()'nin formülüyle hesaplanmasıdır; yani mutlak farkların en büyüğüdür. Bununla beraber K-S testinin temel şartı teorik dağılımın ve parametrelerinin (örneğin ve ) tam olarak bilinmesidir. Parametreler örneklemden hesaplanıp yerine konursa, dağılımın kuyruk olasılıkları değişeceğinden standart tablo değerleri kullanılamaz; bu sorunu çözmek için Kolmogorov-Smirnov'un modifikasyonu olan Lilliefors testi geliştirilmiştir. Doğru seçenek bu iki kritik akademik bilgiyi eş zamanlı olarak ve eksiksiz biçimde ifade etmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kolmogorov-Smirnov Test İstatistiğinin Hesaplanması ve Parametre Tahmininin Test Üzerindeki Etkisi