Examkin

Soru

Zorluk: ZorMANOVA Varsayımları ve Box's M Testi

Bir araştırmacı, 4 farklı sosyoekonomik grubun aylık gıda, giyim ve eğitim harcamaları (bağımlı değişkenler) arasındaki farklılıkları incelemek amacıyla Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA) uygulamaktadır. Modelde yer alan gruplardaki gözlem sayıları eşittir (n1=n2=n3=n4=300n_1 = n_2 = n_3 = n_4 = 300).

Analiz öncesi yapılan varsayım kontrollerinde, verilerin çok değişkenli normal dağılım varsayımını sağladığı görülmüştür. Varyans-kovaryans matrislerinin homojenliği için yapılan Box's M testi sonucunda ise p=0.015p = 0.015 bulunmuş ve α=0.05\alpha = 0.05 anlamlılık düzeyinde test istatistiği anlamlı çıkmıştır.

Bu sonuçlar ve örneklem yapısı göz önüne alındığında, analizin devamı için istatistiksel olarak en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Box's M testi büyük örneklemlerde aşırı hassasiyet gösterdiğinden testin anlamlı çıkması muhtemeldir; grup büyüklükleri eşit olduğundan Pillai İzi (Pillai's Trace) istatistiği kullanılarak MANOVA'ya güvenle devam edilebilir.Cevap
  2. B
    Box's M testinde p<αp < \alpha (0.015<0.050.015 < 0.05) bulunması, sıfır hipotezinin kabul edildiğini ve varyans-kovaryans matrislerinin tam homojen olduğunu gösterdiğinden herhangi bir düzeltmeye gerek yoktur.
  3. C
    Kovaryans matrislerinin homojenliği varsayımı ihlal edildiğinden, Tip I (Alpha) hata payını kontrol altında tutmak adına MANOVA modeli iptal edilmeli ve her bağımlı değişkene ayrı ayrı tek yönlü ANOVA uygulanmalıdır.
  4. D
    Değişkenlerin her biri marjinal olarak normal dağıldığı için çok değişkenli ortak normal dağılım varsayımı da otomatik olarak sağlanmıştır; dolayısıyla Box's M testinin anlamlılığı istatistiksel bir hatadan ibarettir.
  5. E
    Varyans-kovaryans matrislerinin homojenliği bozulduğunda en sağlam ve her koşulda en güçlü test olan Wilks' Lambda (Wilks' Λ\Lambda) istatistiği seçilerek varsayım ihlalinin etkileri ortadan kaldırılmalıdır.

Cevap

Box's M testi büyük örneklemlerde aşırı hassasiyet gösterdiğinden testin anlamlı çıkması muhtemeldir; grup büyüklükleri eşit olduğundan Pillai İzi (Pillai's Trace) istatistiği kullanılarak MANOVA'ya güvenle devam edilebilir.
Doğru yaklaşımda, Box's M testinin doğası (büyük örneklemlerdeki aşırı hassasiyeti) ve MANOVA'nın dayanıklılık (robustness) özellikleri dikkate alınmıştır. Grup büyüklükleri birbirine eşitse, varyans-kovaryans matrislerinin homojenlik varsayımı ihlal edilse dahi MANOVA analizine Pillai İzi (Pillai's Trace) kullanılarak güvenle devam edilebilir. Pillai İzi, bu tür ihlallere karşı en dirençli test istatistiğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Box's M testinin p değerini alfa düzeyiyle karşılaştırmak ve hipotez sonucunu belirlemek.
p=0.015<0.05p = 0.015 < 0.05 olduğu için varyans-kovaryans matrislerinin homojen olduğu yönündeki sıfır hipotezi (H0H_0) reddedilmiştir.
Test istatistiklerinde p değeri belirlenen anlamlılık düzeyinden küçükse, test edilen varsayımın reddedildiği istatistiksel bir kuraldır.
2
Box's M testinin örneklem büyüklüğü ile ilişkisini ve kısıtlarını değerlendirmek.
Grup başına n=300n = 300 gibi büyük bir örneklemde, Box's M testi aşırı hassaslaşır ve önemsiz sapmalarda bile H0H_0'ı reddedebilir.
Bu test çok değişkenli normalliğe ve büyük örneklem hacmine karşı son derece duyarlıdır.
3
Grup büyüklüklerinin analiz gücüne ve test istatistiklerinin seçimine etkisini yorumlamak.
Gruplar eşit büyüklükte (n1=n2=n3=n4n_1 = n_2 = n_3 = n_4) olduğunda, varyans-kovaryans matrislerinin homojenliği bozulsa bile MANOVA oldukça dirençli (robust) bir analizdir. Bu direncin en yüksek olduğu istatistik Pillai İzi'dir.
Eşit grup hacimleri, varsayım ihlallerinin Tip I hata üzerindeki olumsuz etkisini minimize eder.

Anahtar Kavram

MANOVA Varsayımları, Box's M Testi ve Test İstatistiklerinin Sağlamlığı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

MANOVA Varsayımları ve Box's M Testi

Bu konudan daha fazla soru