Soru

Zorluk: KolayRastgele Blok Tasarımının Amacı ve Temel İlkeleri

Bir kamu laboratuvarında görevli araştırmacı, yeni geliştirilen üç farklı ölçüm cihazının doğruluğunu test etmek istemektedir. Ölçüm yapacak teknisyenlerin el becerileri arasındaki farkların sonuçlara yansıyabileceğini düşünen araştırmacı, her teknisyeni birer blok olarak ele alarak deneyi "Rastgele Blok Tasarımı" prensiplerine göre planlamıştır. Bu araştırmacının deneyde bloklama yaparak ulaşmayı hedeflediği temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Deneme birimlerini kendi içinde homojen bloklar halinde düzenleyerek deneysel hata varyansını azaltmakCevap
  2. B
    Deneydeki cihaz (muamele) sayısını artırarak ölçümlerin kapsamını genişletmek
  3. C
    Teknisyenlerin el becerilerinin cihazlarla olan etkileşimini ana faktör olarak analiz etmek
  4. D
    Hata serbestlik derecesini artırarak testin istatistiksel gücünü doğrudan yükseltmek
  5. E
    Deneme birimlerinin cihazlara atanmasında kullanılan rastgelelik ilkesine olan ihtiyacı tamamen kaldırmak

Cevap

Bloklamanın temel amacı, deneme birimlerini kendi içinde homojen bloklar halinde düzenleyerek deneysel hata varyansını azaltmaktır.
Doğru seçenek, bloklamanın 'yerel kontrol' ilkesine dayanarak deneme birimlerini homojen gruplara ayırdığını ve bu sayede hata terimi içinde yer alacak olan sistematik değişkenliği bloklar arası farklara aktararak hata varyansını küçülttüğünü ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Deneydeki sistematik hata kaynağını belirleyin.
Teknisyenlerin el becerisi farklılıkları ölçüm sonuçlarını etkileyebilecek bilinen bir varyasyon kaynağıdır.
Bloklama yapabilmek için deneme birimleri üzerinde etkili olduğu bilinen ancak araştırma konusu olmayan bir değişkenin varlığı gerekir.
2
Varyansın ayrıştırılma mantığını uygulayın.
Bloklama sayesinde 'Teknisyenler' arasındaki farklar (blok varyansı), 'Hata' varyansından çıkarılır.
Hata varyansı küçüldüğünde, muameleler (cihazlar) arasındaki farkları tespit etmek kolaylaşır.
3
Rastgele Blok Tasarımının (RBT) temel amacını doğrulayın.
Yerel kontrol (bloklama) ile hata varyansı minimize edilerek deneyin hassasiyeti artırılır.
Deneysel tasarım ilkeleri gereği bloklama, hata varyansını kontrol altına almanın en etkili yoludur.

Anahtar Kavram

Yerel Kontrol (Bloklama)

Daha Fazla Pratik

Rastgele Blok Tasarımında hata serbestlik derecesinin nasıl hesaplandığını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla