Soru

Zorluk: OrtaWard Yöntemi

Bir bölge kalkınma ajansı uzmanı, ilçeleri sosyoekonomik gelişmişlik göstergelerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik kümeleme analizi uygulamaktadır. Uzman, kümeler arası uzaklığı hesaplarken tek tek gözlemler arasındaki en kısa mesafeyi dikkate alan yaklaşımın yaratabileceği zincirleme (chaining) etkisinden veya en uzun mesafeyi temel alan yaklaşımın aykırı değerlere olan aşırı hassasiyetinden kaçınmak istemektedir. Bunun yerine, her adımda birleştirilecek iki kümenin, toplam küme içi hata kareler toplamındaki (ESSESS) artışı en aza indirecek şekilde seçilmesi prensibine dayanan algoritmayı kullanmaya karar vermiştir.

Buna göre, uzmanın uygulamasında tercih ettiği kümeleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tek bağlantı (Single linkage) yöntemi
  2. B
    Tam bağlantı (Complete linkage) yöntemi
  3. Ward yöntemiCevap
  4. D
    Ortalama bağlantı (Average linkage) yöntemi
  5. E
    Ağırlık merkezi (Centroid) yöntemi

Cevap

Ward yöntemi, küme içi hata kareler toplamındaki (ESS) artışı minimize etmeye dayanan algoritmadır.
Doğru yanıt olan Ward yöntemi, yığılmalı hiyerarşik kümeleme analizinde varyans temelli bir yaklaşımdır. Her adımda, olası tüm küme birleşimleri değerlendirilir ve küme içi hata kareler toplamında (ESSESS - Error Sum of Squares) en az artışa neden olan iki küme birleştirilir. Bu sayede, oluşan kümelerin içsel olarak yüksek derecede homojen olması sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki birleştirme kriterini belirle.
Araştırmacının, her birleştirme aşamasında 'toplam küme içi hata kareler toplamındaki (ESSESS) artışı en aza indiren' algoritmayı aradığı tespit edilir.
Hiyerarşik kümeleme yöntemleri, kümeleri hangi uzaklık veya benzerlik kriterine göre birleştirecekleri noktasında birbirinden ayrılır.
2
Diğer yöntemlerin dezavantajları ile eşleşen özellikleri ele.
Metinde bahsedilen zincirleme etkisine (chaining) yol açan yöntem 'Tek bağlantı', aykırı değerlere hassas olan yöntem ise 'Tam bağlantı' yöntemidir.
Soru metni bu yöntemlerin neden tercih edilmediğini açıklayarak analistin aradığı yöntemin ayırt edici özelliğini vurgulamaktadır.
3
Kriter ile doğru yöntemi eşleştir.
Küme içi varyansı (veya hata kareler toplamı olan ESSESS'yi) minimum yapacak kümeleri birleştirme mantığına dayanan algoritmanın Ward yöntemi olduğu sonucuna varılır.
Ward yönteminin matematiksel amacı, oluşan kümelerin kendi içlerinde maksimum homojenliğe sahip olmasını sağlamaktır.

Anahtar Kavram

Ward Yöntemi ve Hata Kareler Toplamı (ESS) Minimizasyonu
Bu soruyu puanla