Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDuncan Çoklu Aralık Testi

Bir klinik psikolog, 6 farklı terapi yönteminin anksiyete skorları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla tamamen rastgele tasarıma uygun bir araştırma yürütmüştür. Varyans analizi (ANOVA) sonucunda uygulanan terapi yöntemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p<0.05p < 0.05). Araştırmacı, gruplar arasındaki farklılıkların kaynağını belirlemek için post-hoc test olarak Duncan Çoklu Aralık Testi'ni (Duncan Multiple Range Test) uygulamıştır.

Buna göre, Duncan Çoklu Aralık Testi'nin istatistiksel özellikleri ve hesaplama prensipleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ortalamalar büyüklük sırasına dizildiğinde, karşılaştırılan iki ortalama arasındaki adım sayısı (pp) arttıkça, bu ortalamalar arasındaki farkın anlamlı bulunabilmesi için aşılması gereken En Kısa Anlamlı Aralık (SSR) değeri de büyür.Cevap
  2. B
    Veri setinde terapi gruplarına ait varyansların homojen olmadığı kanıtlansaydı bile, araştırmacının Tip I hatayı kontrol etmek için başvurması gereken en uygun test Duncan testidir.
  3. C
    Varyans analizi sonucunda hesaplanan genel F istatistiği anlamsız bulunmuş olsaydı dahi, araştırmacı bu testi uygulayarak gruplar arasındaki gizli farklılıkları güvenle tespit edebilirdi.
  4. D
    Bu yöntem, tüm grupların ikili kombinasyonlarını karşılaştırmak yerine, yalnızca önceden belirlenmiş bir kontrol grubunun diğer deney gruplarıyla karşılaştırılmasını sağlar.
  5. E
    Testin kritik aralık değerleri hesaplanırken hata kareler ortalamasının serbestlik derecesi (N−kN-k) yerine, her zaman işlemler arası (k−1k-1) serbestlik derecesi dikkate alınmalıdır.

Cevap

Duncan Çoklu Aralık Testinde karşılaştırılan ortalamalar arasındaki adım sayısı (p) arttıkça aşılması gereken kritik değer (SSR) de büyür.
Duncan Çoklu Aralık Testi'nin en belirgin teorik özelliği, tüm grup karşılaştırmaları için tek bir sabit kritik değer (örneğin LSD veya Tukey HSD testlerindeki gibi) kullanmak yerine, sıralanmış ortalamalar arasındaki mesafeye (adım sayısı, pp) göre değişen kritik değerler (rpr_p) kullanmasıdır. pp değeri (karşılaştırılan iki ortalama arasına giren ortalama sayısı dahil toplam grup genişliği) ne kadar büyükse, tablodan okunan kritik değer ve buna bağlı hesaplanan En Kısa Anlamlı Aralık (SSR) eşiği de o kadar büyük olur. Test, Tukey testine kıyasla Tip I hatayı deney bazında (family-wise) daha esnek tutarak istatistiksel gücü (fark bulma yeteneğini) artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünden bağlamı ve sorulan analitik yöntemi (Duncan Çoklu Aralık Testi) belirleme.
Sorunun, Duncan testinin varsayımlarını, Tip I hata mantığını ve kritik değer hesaplama prensiplerini ölçtüğü saptanır.
Seçenekleri doğru şekilde değerlendirmek için testin teorik sınırlarının çizilmesi gerekir.
2
Seçeneklerde yer alan ifadeleri ANOVA sonrası çoklu karşılaştırma kuralları ile eşleştirme.
B seçeneği varyans heterojenliğinde yapılan hatayı, C seçeneği F testi anlamsızken post-hoc yapma hatasını, D seçeneği Dunnett testiyle karışıklığı, E seçeneği ise yanlış serbestlik derecesi kullanımını içerir.
Çeldiricilerdeki temel kavram yanılgılarını elemek.
3
Doğru ifadenin Duncan testine özgü SSR mantığı ile örtüşüp örtüşmediğini doğrulama.
A seçeneğindeki adım sayısına (pp) bağlı olarak En Kısa Anlamlı Aralık (SSR) değerinin büyümesi ifadesi, testin Tip I hatayı deney bazında kontrol etme mekanizmasının tam karşılığıdır.
Duncan testini LSD veya Tukey gibi sabit kritik değerli testlerden ayıran en önemli özellik doğrulanmış olur.

Anahtar Kavram

Duncan Çoklu Aralık Testinde En Kısa Anlamlı Aralık (SSR) Hesaplanması ve Testin Varsayımları
Bu soruyu puanla

Konular

Duncan Çoklu Aralık Testi

Bu konudan daha fazla soru