Soru

Zorluk: OrtaDiskriminant Analizinin Amacı ve Varsayımları

Ticaret Bakanlığına bağlı bir bölge gümrük müdürlüğünde görevli risk analisti, gümrükten geçen ticari kargoları geçmiş denetim verilerine dayanarak "Rutin İşlem", "Fiziki Kontrol" ve "Detaylı İnceleme" olmak üzere üç ayrı kategoriye ayırmak istemektedir. Analist, bu sınıflandırma işlemi için kargonun ağırlığı, hacmi ve beyan edilen faturadaki birim değeri gibi sayısal değişkenleri baz alan bir Diskriminant (Ayırma) Analizi modeli kurmayı planlamaktadır.

Bu analizin temel amacı, varsayımları ve değerlendirme kriterleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sınıflandırma işleminin yapılacağı kategorileri temsil eden bağımlı değişkenin kategorik yapıda, tahmin edici olarak modele dahil edilen değişkenlerin ise aralık veya oran ölçeğinde sürekli veriler olması gerekir.Cevap
  2. B
    Modelin normallik varsayımını tam olarak sağlayabilmesi için tahmin edici değişkenlerin her birinin tek başına (marjinal olarak) normal dağılması yeterli bir koşuldur.
  3. C
    Değişkenlerin grupları birbirinden ayırt etme yeteneğini ölçen Wilks' Lambda (Λ\Lambda) istatistiğinin değerinin 11'e doğru yaklaşması, modelin ayırma gücünün oldukça yüksek olduğunu kanıtlar.
  4. D
    Gruplara ait varyans-kovaryans matrislerinin eşitliği varsayımını inceleyen Box's M testi sonucunun p<0.05p < 0.05 bulunması, her durumda standart doğrusal diskriminant katsayılarının sorunsuzca yorumlanabileceğini gösterir.
  5. E
    Kurulan istatistiksel modelin sınıflandırma başarımını maksimize etmek amacıyla, grupları tanımlayan bağımlı değişkenin mutlaka sürekli bir sayısal ölçekle ölçülmesi zorunludur.

Cevap

Sınıflandırma işleminin yapılacağı kategorileri temsil eden bağımlı değişkenin kategorik yapıda, tahmin edici olarak modele dahil edilen değişkenlerin ise aralık veya oran ölçeğinde sürekli veriler olması gerektiği ifadesi doğrudur.
Diskriminant analizinin birincil amacı, gözlemleri önceden belirlenmiş (bilinen) gruplara (kategorilere) ayırmak için bağımsız değişkenlerin doğrusal kombinasyonlarını elde etmektir. Analizin matematiksel doğası gereği, tahmin edilecek grubun (bağımlı değişkenin) kategorik (isimsel veya sıralı) ölçekte olması, bu ayrımı yapmada kullanılacak tahmin edici (bağımsız) değişkenlerin ise aralık veya oran düzeyinde sürekli değişkenler olması zorunludur. Doğru seçenek, analizin bu temel veri yapısı kuralını eksiksiz ve doğru biçimde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Araştırmanın amacı doğrultusunda değişken türlerini belirleme
Gümrük kargolarının üç farklı kategoriye (Rutin, Fiziki, Detaylı) ayrılması istendiği için bağımlı değişken kategoriktir. Ağırlık, hacim gibi belirleyici değişkenler ise süreklidir.
Diskriminant analizinde doğru analiz tipinin seçildiğini teyit etmek için değişkenlerin ölçüm seviyeleri kontrol edilmelidir.
2
Analizin veri yapısı varsayımlarını değerlendirme
Çok değişkenli normallik ve varyans-kovaryans matrislerinin homojenliği varsayımları gereklidir.
Sadece marjinal normallik yeterli değildir ve Box's M testi homojenliği doğrulamalıdır (p>0.05p > 0.05 olmalıdır).
3
Test istatistiklerinin yorumlanma kurallarını kontrol etme
Wilks' Lambda (Λ\Lambda) test istatistiği 00'a yaklaştıkça ayrım gücünün arttığı bilgisi teyit edilir.
Model başarı kriterlerinin doğru bilinip bilinmediğini test etmek için.

Anahtar Kavram

Diskriminant Analizinin Temel Amacı ve Varsayımları
Bu soruyu puanla