Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİstatistiksel Kalite Kontrol Temel Kavramları

Bir petrokimya tesisinde endüstriyel yağ dolumu yapan tam otomatik bir hattın performansı istatistiksel olarak incelenmektedir. Sistemden alınan örneklemlerle oluşturulan kalite kontrol grafiklerinde, sürecin yalnızca şansa bağlı (genel) nedenler barındırdığı ve örneklem ortalamalarının Alt Kontrol Sınırı (LCLLCL) ile Üst Kontrol Sınırı (UCLUCL) arasında rastgele dağıldığı tespit edilmiştir.

Ancak yapılan detaylı analizde, bu dolum işlemi için müşterinin belirlediği Alt Spesifikasyon Sınırı (LSLLSL) ile Üst Spesifikasyon Sınırı (USLUSL) arasındaki mesafenin, sürecin doğal kontrol sınırları arasındaki mesafeden daha dar olduğu (yani spesifikasyon aralığının, kontrol aralığının tam içinde yer aldığı) görülmüştür.

Buna göre, söz konusu dolum süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Süreç istatistiksel olarak kontrol altındadır ancak doğal değişkenliği yüksek olduğu için spesifikasyon dışı (kusurlu) ürün üretmesi kaçınılmazdır.Cevap
  2. B
    Müşteri taleplerinin karşılanabilmesi için, kalite kontrol grafiklerindeki kontrol sınırları daraltılarak derhal spesifikasyon sınırlarına eşitlenmelidir.
  3. C
    Spesifikasyon sınırlarının aşılma riski, süreçte acilen müdahale gerektiren özel (atanabilir) bir nedenin varlığını kanıtlar.
  4. D
    Süreç istatistiksel olarak kontrol sınırları içerisinde yer aldığından, üretilen tüm birimler müşteri spesifikasyonlarını da eksiksiz olarak karşılayacaktır.
  5. E
    Sürecin spesifikasyonları karşılayamaması, kalite kontrol grafiğinin oluşturulması aşamasında Tip 2 (sürecin kontrolden çıktığını fark edememe) hatası yapıldığını gösterir.

Cevap

Süreç istatistiksel olarak kontrol altındadır ancak doğal değişkenliği yüksek olduğu için spesifikasyon dışı (kusurlu) ürün üretmesi kaçınılmazdır.
İstatistiksel kalite kontrolde 'kontrol sınırları' sürecin doğal değişkenliğini yansıtırken, 'spesifikasyon sınırları' müşteri toleranslarını yansıtır. Sürecin sadece şansa bağlı nedenler barındırarak LCLLCL ve UCLUCL arasında seyretmesi onun kararlı ve 'kontrol altında' olduğunu gösterir. Ancak soruda spesifikasyon aralığının, kontrol aralığından daha dar olduğu belirtilmiştir. Bu durum, sürecin doğal yayılımının müşteri beklentilerini aştığı anlamına gelir. Sonuç olarak süreç kendi normal standartlarında çalışsa bile, üretimin doğal bir kısmı LSLLSL ve USLUSL sınırlarının dışına (yani kusurlu bölgeye) düşecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Kontrol grafiğindeki noktaların LCLLCL ve UCLUCL arasında rastgele dağılması durumunu değerlendirme
Süreçte sadece genel (şansa bağlı) nedenler vardır. Bu durum sürecin 'istatistiksel olarak kontrol altında' olduğunu ispatlar.
Kontrol grafiklerinin temel işlevi özel (atanabilir) nedenlerin varlığını tespit etmektir.
2
Spesifikasyon aralığının (LSLLSL - USLUSL), kontrol aralığının (LCLLCL - UCLUCL) içinde kalması durumunu analiz etme
Sürecin doğal dalgalanma aralığı (yayılımı), müşterinin izin verdiği tolerans aralığından daha geniştir.
Kontrol sınırları (ne olduğu), spesifikasyon sınırları (ne olması gerektiği) kıyaslanarak süreç yeterliliği (process capability) ölçülür.
3
Kontrol durumu ile yeterlilik durumunu birleştirerek sonuca varma
Süreç kontrol altındadır ancak yeterli (capable) değildir. Bu nedenle istikrarlı bir şekilde spesifikasyon dışı ürün üretecektir.
Bir sürecin sadece tutarlı olması, müşteri beklentilerini karşılayacağı anlamına gelmez.

Anahtar Kavram

İstatistiksel Kontrol ile Süreç Yeterliliği Arasındaki Fark

Alternatif Yöntem

Olayı günlük bir örnekle düşünebilirsiniz: Aracınızı otoyolda şeridin tam ortasından hiç sağa sola sapmadan mükemmel bir şekilde sürebilirsiniz (kontrol altındasınızdır). Ancak aracınız otoyoldaki şeritten daha genişse, siz ne kadar istikrarlı sürerseniz sürün, aracın bir kısmı daima şerit çizgilerinin (spesifikasyonların) dışına taşacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İstatistiksel Kalite Kontrol Temel Kavramları

Bu konudan daha fazla soru