Soru

Zorluk: ZorTabakalı Örnekleme Kavramı ve Temel Özellikleri

Bir kamu kurumu, ülke genelindeki tüm il müdürlüklerinde görev yapan personelin "haftalık hizmet içi eğitim platformu kullanım süreleri"nin kitle ortalamasını tahmin etmek istemektedir. Yapılan ön incelemede, personelin unvanlarına (yönetici, uzman, memur, teknik personel) göre eğitim platformunu kullanım alışkanlıklarının belirgin şekilde farklılaştığı, ancak aynı unvana sahip personelin kullanım sürelerinin birbirine çok yakın olduğu tespit edilmiştir. Kurum, bu bilgiyi kullanarak kitleyi personelin unvanlarına göre alt gruplara ayırmış ve bir tabakalı rastgele örnekleme tasarımı planlamıştır.

Buna göre, planlanan örnekleme tasarımı ve ilgili kavramlar için,

I. İlgilenilen değişken açısından tabakaların kendi içinde olabildiğince homojen, tabakalar arasında ise olabildiğince heterojen olması, bu tasarımın basit rastgele örneklemeye kıyasla daha etkin (düşük varyanslı) sonuç vermesini sağlar.
II. Bu tasarımda, kitleyi oluşturan alt gruplar (unvanlar) örneklem seçiminin yapıldığı "örnekleme birimi"ni, üzerinden veri derlenen personel ise "gözlem birimi"ni temsil etmektedir.
III. Tabakalı örneklemede istatistiksel verimliliği artırmak için izlenmesi gereken temel ilke; kitleyi tabakaların kendi içinde olabildiğince heterojen, tabakalar arasında ise homojen olacak şekilde kurgulamaktır.
IV. Araştırma sırasında personelin kullanım sürelerini eksik beyan etmesi veya güncel olmayan bir personel listesinin (çerçeve) kullanılması, rassal seçimden kaynaklanan "örnekleme hatası" kapsamında değerlendirilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. Yalnız ICevap
  2. B
    I ve II
  3. C
    I ve III
  4. D
    I ve IV
  5. E
    II, III ve IV

Cevap

Sadece I numaralı ifade doğrudur.
Tabakalı rastgele örneklemede temel amaç, kitledeki değişkenliği tabakalar arasına yansıtarak (tabakalar arası heterojenlik) tabaka içi değişkenliği (homojenlik) minimize etmektir. Kitle unvanlara göre ayrıldığında ve aynı unvandakiler benzer kullanım süresine sahip olduğunda (tabaka içi homojenlik), kitle ortalamasına ilişkin tahminin varyansı basit rastgele örneklemeye göre çok daha küçük olur. Bu sebeple I. öncül tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tabakalı örneklemenin etkinlik koşulunun (I. öncül) değerlendirilmesi.
I. ifade doğrudur.
Tabakalı örneklemenin basit rastgele örneklemeye göre daha etkin (düşük varyanslı) olması için oluşturulan tabakaların içi homojen, tabakalar arası ise heterojen olmalıdır.
2
Örnekleme ve gözlem birimi kavramlarının (II. öncül) değerlendirilmesi.
II. ifade yanlıştır.
Tabakalı örneklemede tabakalar (unvan grupları) üzerinden değil, doğrudan her bir tabaka içindeki elemanlar üzerinden rastgele seçim yapılır. Bu nedenle örnekleme birimi tabaka değil, seçilen personelin kendisidir. Kümelerin (grupların) örnekleme birimi olduğu yöntem küme örneklemesidir.
3
Tabaka oluşturma ilkelerinin (III. öncül) değerlendirilmesi.
III. ifade yanlıştır.
İfade tabakalı örneklemenin değil, küme örneklemesinin ideal yapısını (içi heterojen, arası homojen) tarif etmektedir. Tabakalı örneklemede ilke bunun tam tersidir.
4
Örnekleme ve örnekleme dışı hata kavramlarının (IV. öncül) değerlendirilmesi.
IV. ifade yanlıştır.
Çerçeve eksikliği veya ölçüm (yanlış beyan) hataları örnekleme dışı hatalardır. Örnekleme hatası, kitle yerine örneklem (rassal seçim) kullanılmasından doğan hatayı (varyansı) ifade eder.

Anahtar Kavram

Tabakalı Rastgele Örnekleme Tasarımı ve Temel Kavramlar
Bu soruyu puanla