Soru

Zorluk: OrtaKısmi Regresyon Katsayılarının Yorumlanması

Bir tarım ekonomisti, belirli bir tarım havzasındaki buğday rekoltesini (YY, ton/hektar) tahmin etmek amacıyla, dekar başına kullanılan gübre miktarını (X1X_1, kg) ve büyüme sezonunda düşen yağış miktarını (X2X_2, mm) açıklayıcı değişkenler olarak ele alıp bir çoklu doğrusal regresyon modeli kurmuştur. En küçük kareler (EKK) yöntemiyle tahmin edilen denklem aşağıda verilmiştir:

Y^=2.40+0.15X1+0.08X2\hat{Y} = 2.40 + 0.15 X_1 + 0.08 X_2

Buna göre, tahmin edilen bu modeldeki 0.150.15 katsayısının doğru istatistiksel yorumu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dekar başına kullanılan gübre miktarındaki 1 kg'lık artışın, beklenen buğday rekoltesini ortalama 0.150.15 ton/hektar artırması.
  2. B
    Büyüme sezonunda düşen yağış miktarı sabit tutulduğunda, dekar başına kullanılan gübre miktarındaki %1'lik artışın, beklenen buğday rekoltesini ortalama %0.15 artırması.
  3. C
    Dekar başına kullanılan gübre miktarı sıfır olduğunda, yağış miktarı sabitken elde edilecek ortalama buğday rekoltesinin 0.150.15 ton/hektar olması.
  4. Büyüme sezonunda düşen yağış miktarı sabit tutulduğunda, dekar başına kullanılan gübre miktarındaki 1 kg'lık artışın, beklenen buğday rekoltesini ortalama 0.150.15 ton/hektar artırması.Cevap
  5. E
    Büyüme sezonunda düşen yağış miktarı sabit tutulduğunda, buğday rekoltesindeki 1 ton/hektarlık artışın, dekar başına kullanılan gübre miktarını ortalama 0.150.15 kg artıracağının tahmin edilmesi.

Cevap

Doğru yorum, 'Büyüme sezonunda düşen yağış miktarı sabit tutulduğunda, dekar başına kullanılan gübre miktarındaki 1 kg'lık artışın, beklenen buğday rekoltesini ortalama 0.150.15 ton/hektar artırması.' şeklindedir.
Çoklu doğrusal regresyon modellerinde bir bağımsız değişkenin eğim katsayısı (kısmi regresyon katsayısı), modeldeki diğer bağımsız değişkenler sabit tutulduğunda (ceteris paribus), o değişkendeki 1 birimlik artışın bağımlı değişkenin beklenen değerinde (ortalamasında) yaratacağı değişimi ifade eder. Bu nedenle β^1=0.15\hat{\beta}_1 = 0.15 katsayısı, yağış miktarı sabitken gübre miktarındaki 1 kg'lık artışın buğday rekoltesini ortalama 0.150.15 ton/hektar artıracağını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Çoklu doğrusal regresyon modelinde incelenecek katsayının hangi değişkene ait olduğunu belirle.
0.150.15 katsayısı, X1X_1 (gübre miktarı) değişkeninin eğim katsayısıdır (β^1\hat{\beta}_1).
Yorum yapılacak parametrenin bağımlı değişken üzerindeki spesifik etkisini tanımlamak için.
2
Çoklu regresyon modelindeki 'kısmi' katsayı mantığını (ceteris paribus) uygula.
Yoruma mutlaka 'diğer bağımsız değişkenler (bu modelde X2X_2 - yağış miktarı) sabit tutulduğunda' veya 'sabitken' ifadesi eklenmelidir.
Basit regresyondan farklı olarak, çoklu regresyonda bir katsayı yalnızca diğer değişkenlerin etkisi arındırıldığında o değişkenin net etkisini gösterir.
3
Katsayının birimsel etkisini bağımsız ve bağımlı değişkenlerin ölçü birimlerini kullanarak ifade et.
X1X_1'deki (gübre) 1 birimlik (kg) artışın, Y^\hat{Y} (rekolte) üzerinde ortalama 0.150.15 birimlik (ton/hektar) artış yaratacağı sonucuna varılır.
Doğrusal (lineer-lineer) modellerde katsayılar oransal veya yüzdesel değil, doğrudan kendi orijinal ölçü birimleri cinsinden marjinal değişimi yansıtır.

Anahtar Kavram

Kısmi Regresyon Katsayılarının Yorumlanması (Ceteris Paribus)
Bu soruyu puanla