Soru

Zorluk: OrtaKareler Toplamlarının Hesaplanması

Bir üretim mühendisi, 5 farklı makine ayarının (muamele) üretilen hatalı parça sayısı üzerindeki etkisini incelemek istemektedir. Deneyde, operatörler arasındaki farklılıkların sonuçları etkileyebileceğini düşünerek 4 farklı operatörü blok değişkeni olarak belirlemiş ve rastgele blok tasarımı kurmuştur.

Yapılan varyans analizi (ANOVA) sonucunda aşağıdaki değerler hesaplanmıştır:
- Genel Kareler Toplamı (SSTSST): 240
- Makine Ayarları (Muamele) Kareler Toplamı (SSTrSSTr): 100
- Operatör (Blok) Kareler Toplamı (SSBSSB): 80

Buna göre, bu deney tasarımına ait Hata Kareler Toplamı (SSESSE) değeri kaçtır?

  1. A
    5
  2. B
    140
  3. C
    160
  4. 60Cevap
  5. E
    180

Cevap

Rastgele blok tasarımında Hata Kareler Toplamı (SSESSE) değeri 60'tır.
Rastgele blok tasarımında temel toplanabilirlik kuralı şöyledir: Genel Kareler Toplamı = Muamele Kareler Toplamı + Blok Kareler Toplamı + Hata Kareler Toplamı (SST=SSTr+SSB+SSESST = SSTr + SSB + SSE). Bu kurala göre hata kareler toplamını bulmak için genel toplamdan muamele ve blok toplamlarını çıkarmak gerekir. Denklem çözüldüğünde 240(100+80)=60240 - (100 + 80) = 60 olarak doğru sonuca ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Rastgele blok tasarımı için kareler toplamlarının toplanabilirlik modelini yazın.
SST=SSTr+SSB+SSESST = SSTr + SSB + SSE
Genel kareler toplamı; muamele, blok ve hata kareler toplamlarının birleşiminden oluşur.
2
Soruda verilen değerleri modele yerleştirin.
240=100+80+SSE240 = 100 + 80 + SSE
Genel toplamın (240) içinden açıklanabilen varyanslar (100 ve 80) çıkarılarak açıklanamayan hata varyansı bulunmalıdır.
3
Denklemi çözerek Hata Kareler Toplamını (SSESSE) hesaplayın.
SSE=240180=60SSE = 240 - 180 = 60
Toplam varyanstan muamele ve blok varyansları çıkarıldığında geriye kalan kısım hata varyansıdır.

Anahtar Kavram

Rastgele Blok Tasarımında Kareler Toplamlarının Ayrıştırılması
Bu soruyu puanla