Soru

Zorluk: OrtaKusursuz Sorumluluk: Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi (Fedakarlığın Denkleştirilmesi)

Orman Genel Müdürlüğüne bağlı ekipler, geniş çaplı bir orman yangınının yakınlardaki bir yerleşim yerine sıçramasını engellemek amacıyla yürüttükleri söndürme çalışmaları kapsamında, bütünüyle hukuka uygun hareket ederek yangının ilerleme yönünde bulunan özel mülkiyete ait bir meyve bahçesindeki ağaçları kesmek suretiyle bir emniyet şeridi oluşturmuştur. Bu acil müdahale sonucunda yangının kasabaya ulaşması engellenmiş ve üstün bir kamu yararı sağlanmış; ancak bahçe sahibi tüm ağaçlarını kaybederek özel ve olağandışı bir zarara uğramıştır.

Buna göre, bahçe sahibinin uğradığı zararın idare tarafından tazmin edilmesi, idari sorumluluk hukukuna hâkim olan aşağıdaki ilkelerden hangisinin bir gereğidir?

  1. Kamu külfetleri karşısında eşitlik (Fedakarlığın denkleştirilmesi) ilkesiCevap
  2. B
    Sosyal risk ilkesi
  3. C
    Tehlike (Risk) ilkesi
  4. D
    Hizmet kusuru ilkesi
  5. E
    Kişisel kusur

Cevap

Kamu külfetleri karşısında eşitlik (Fedakarlığın denkleştirilmesi) ilkesi
Olayda idarenin eylemi bütünüyle hukuka uygundur ve kasabayı yangından kurtarmak gibi üstün bir kamu yararı taşımaktadır. Ancak bu kamu yararı sağlanırken, belirli bir kişi (bahçe sahibi) diğer vatandaşların katlanmadığı özel ve olağandışı bir zarara (fedakarlığa) katlanmak zorunda kalmıştır. İdare hukukunda, kamu yararı için yapılan hukuka uygun faaliyetlerin yol açtığı bu tür özel zararların toplumun geneline yayılarak idarece tazmin edilmesi 'Kamu külfetleri karşısında eşitlik (Fedakarlığın denkleştirilmesi)' ilkesi ile açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki idari eylemin niteliğini belirlemek.
İdare, orman yangınını durdurmak için hukuka uygun bir şekilde emniyet şeridi oluşturmuştur.
Sorumluluk türünü tespit etmek için idarenin eyleminde kusur olup olmadığı saptanmalıdır.
2
Zararın niteliğini ve kimin üzerinde kaldığını değerlendirmek.
Zarar, kasabayı kurtarmak (kamu yararı) uğruna yalnızca bahçe sahibinin malvarlığı üzerinde kalmış özel ve olağandışı bir zarardır.
Zararın türü ve yaygınlığı, kusursuz sorumluluk hallerinden hangisinin uygulanacağını gösterir.
3
Uygun idari sorumluluk ilkesini tespit etmek.
Hukuka uygun idari eylemden doğan özel zararların tazmini, kamunun faydalandığı külfetin toplumla paylaşılması kuralına dayanır.
Bu durum idare hukukunda fedakarlığın denkleştirilmesi (kamu külfetleri karşısında eşitlik) ilkesinin temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

İdarenin hukuka uygun eylemlerinden doğan zararların kusursuz sorumluluk kapsamında tazmini
Bu soruyu puanla