Sağlık Bakanlığı, tespit edilen oldukça bulaşıcı ve ölümcül bir virüsün ülke geneline yayı… — KPSS Kamu Yönetimi

Sağlık Bakanlığı, tespit edilen oldukça bulaşıcı ve ölümcül bir virüsün ülke geneline yayılmasını engellemek maksadıyla, yasal yetkilerine dayanarak bir uluslararası havalimanını ve çevresindeki alanı belirli bir süreliğine mutlak karantina bölgesi ilan etmiştir. İdarenin aldığı bu tedbir kararında ve eylemin yürütülmesinde hiçbir yasal eksiklik veya ihmal bulunmamaktadır. Ancak, karantina kordonu içinde yer alan ve raf ömrü çok kısa olan taze tarım ürünleri ihracatı yapan bir firmanın tüm mahsulü, gümrükleme ve sevkiyat işlemlerinin durdurulması nedeniyle çürümüş; firma telafisi imkânsız, olağandışı ve ağır bir ekonomik kayba uğramıştır.

İdare hukukunun genel esasları çerçevesinde, firmanın uğradığı bu özel zararın tazmin edilmesini gerektiren dayanak ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu külfetleri karşısında eşitlik (fedakârlığın denkleştirilmesi) ilkesiCevap
B
Sosyal risk ilkesi
C
Tehlike (risk) ilkesi
D
Hizmet kusuru ilkesi
E
Beklenmeyen hâl (kaza) kuramı

Cevap

Kamu külfetleri karşısında eşitlik (fedakârlığın denkleştirilmesi) ilkesi

Doğru yanıt olan ilke, idarenin kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla giriştiği ve tamamen hukuka uygun olan bir faaliyet sonucunda, belirli kişi veya kişilerin mal varlığında özel, olağandışı ve fedakârlık boyutuna varan bir eksilme meydana gelmesi durumunda devreye girer. Olayda karantina kararı kamu sağlığı için alınmış hukuka uygun bir işlemdir ancak bedelini yalnızca çiçekleri çürüyen ihracatçı firma çok ağır biçimde ödemiştir. Adalet gereği bu fedakârlık devlet tarafından tazminat yoluyla denkleştirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

İdari işlemin niteliğini ve hukuka uygunluğunu tespit et

Karantina kararı, kanunun verdiği yetkiyle ve kamu sağlığını korumak amacıyla alınmış bütünüyle hukuka uygun bir işlemdir. Olayda ihmal veya yasal eksiklik yoktur, bu nedenle hizmet kusuru ihtimali elenir.

Sorumluluğun türünü (kusurlu/kusursuz) belirlemek için idarenin hukuka aykırı davranıp davranmadığı kontrol edilmelidir.

Oluşan zararın kaynağını ve niteliğini değerlendir

Zarar üçüncü kişilerin terör eylemlerinden değil (sosyal risk elenir), idarenin tehlikeli bir fiziki faaliyetinden de değil (tehlike riski elenir); bizzat idarenin hukuka uygun idari kararından doğmuştur. İhracatçı firma 'olağandışı ve ağır' bir kayıp yaşamıştır.

Kusursuz sorumluluk hallerinden hangisinin olaya uygulanacağını kesinleştirmek için illiyet bağı ve zararın ağırlığı incelenmelidir.

Doğru idare hukuku ilkesini uygula

Tüm toplumun menfaati için alınan hukuka uygun bir karar yüzünden tek bir kişinin veya grubun ağır bir bedel ödemesi adaletsizlik yaratır. Bu olağandışı külfetin toplumca (devlet hazinesi aracılığıyla) paylaşılması gerekir. Bu da kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesidir.

Toplumun faydalandığı bir hizmetin külfetinin sadece zarar gören şahıs üzerinde bırakılamayacağı kuralı bu sonuca götürür.

Anahtar Kavram

İdarenin Hukuka Uygun İşlemlerinden Doğan Kusursuz Sorumluluğu

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru