Examkin

Soru

Zorluk: ZorAlvin W. Gouldner'in Bürokrasi Modeli

Bir yerel yönetim biriminde, üst makamlarca gönderilen 'ayrıntılı günlük faaliyet raporu' doldurma kuralı, yıllardır hem birim amiri hem de memurlar tarafından 'gereksiz bir kırtasiyecilik' olarak görülmüş; raporlar gerçek işleyişi yansıtmasa da karşılıklı rıza ile sembolik olarak doldurulup gönderilmiştir. Ancak kuruma yeni atanan birim amiri, bu raporları memurlar üzerinde bir denetim ve disiplin aracı olarak kullanmaya başlamış, raporlardaki en küçük eksiklikleri dahi soruşturma konusu yapacağını ilan etmiştir.

Alvin W. Gouldner’in bürokrasi analizine göre, bu kurumda yaşanan değişim ve kuralların yeni niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Kurumdaki yapı 'sahte bürokrasi'den 'cezalandırıcı bürokrasi'ye evrilmiş; kuralların her iki tarafça reddedilen meşruiyetsiz hali, yerini yönetimin tek taraflı dayatmasına bırakmıştır.Cevap
  2. B
    Yapı 'temsili bürokrasi'den 'sahte bürokrasi'ye geçmiş; kuralların uzmanlık temelli meşruiyeti kaybolarak yerini dışsal bir otoriteye bırakmıştır.
  3. C
    Kuralların disfonksiyonel hale gelmesiyle birlikte, Robert K. Merton'un belirttiği 'araçların amaca dönüşmesi' durumu Gouldner'in 'temsili bürokrasi' modeline dönüşmüştür.
  4. D
    Başlangıçta 'cezalandırıcı' olan yapı, amirin kuralları titizlikle uygulamaya başlamasıyla 'sahte' bürokrasiye dönüşerek kurumsal çatışmayı azaltmıştır.
  5. E
    Kurumda Weber'in 'ideal tip' modeline tam uyum sağlanmış; kuralların rasyonel doğası sayesinde 'temsili bürokrasi'nin en yüksek verimlilik düzeyine ulaşılmıştır.

Cevap

Kurumdaki yapı 'sahte bürokrasi'den 'cezalandırıcı bürokrasi'ye evrilmiş; kuralların her iki tarafça reddedilen meşruiyetsiz hali, yerini yönetimin tek taraflı dayatmasına bırakmıştır.
Gouldner'in modelinde, eğer bir kural hem yönetim hem de çalışanlar tarafından dışsal/gereksiz görülüp uygulanmıyorsa bu 'Sahte Bürokrasi'dir. Kuralın yönetimin elinde çalışanları kontrol etmek için bir ceza ve baskı aracına dönüşmesi ise 'Cezalandırıcı Bürokrasi'nin temel özelliğidir. Senaryoda bu iki durum arasındaki geçiş betimlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumunu analiz etme
Yönetim ve çalışanların kuralı (rapor doldurma) dışsal bir yük olarak görmesi ve sembolik uygulaması.
Gouldner'e göre her iki tarafın da desteklemediği kurallar 'Sahte Bürokrasi' (Mock Bureaucracy) olarak adlandırılır.
2
Değişim faktörünü belirleme
Yeni amirin kuralı disiplin ve yaptırım aracı olarak kullanmaya başlaması.
Kuralın taraflardan biri (yönetim) tarafından diğeri (çalışanlar) üzerinde bir baskı aracı olarak kullanılması, yapıyı değiştirir.
3
Sonuç yapısını sınıflandırma
Tek taraflı dayatma ve meşruiyet eksikliği nedeniyle oluşan 'Cezalandırıcı Bürokrasi' (Punishment-centered Bureaucracy).
Gouldner'in modelinde çatışmanın ve yaptırımın esas olduğu, kuralın rıza dışı uygulandığı yapı budur.

Anahtar Kavram

Gouldner'in Bürokratik Meşruiyet ve Çatışma Matrisi

Daha Fazla Pratik

Gouldner'in sanayi işletmelerindeki (Wildcat Strike çalışması) gözlemlerini ve 'temsili bürokrasi'de kuralların uzmanlık (expertise) ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Alvin W. Gouldner'in Bürokrasi Modeli

Bu konudan daha fazla soru