Alvin W. Gouldner’in bürokrasi analizinde, kuralların meşruiyeti ve bu kuralların kimin çıkarına hizmet ettiği bürokratik yapının niteliğini belirleyen temel ölçütlerdir. Gouldner, bir örgütte kuralların sadece yasal bir prosedür gereği var olduğu ancak hem yönetimin hem de çalışanların bu kuralların ihlalini 'hoşgörü kalıpları' (indulgency patterns) çerçevesinde sessizce onaylayarak görmezden geldiği bir yapıdan; yönetimin işçiler üzerindeki denetimini artırmak ve örgütsel direnişi kırmak amacıyla aynı kuralları katı birer yaptırım aracı olarak kullanmaya başladığı bir yapıya geçişi incelemiştir. Buna göre, sözü edilen bu süreçte ortaya çıkan bürokratik yapılar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
- Sahte bürokrasi - Cezalandırıcı bürokrasiCevap
- BTemsili bürokrasi - Cezalandırıcı bürokrasi
- CSahte bürokrasi - Temsili bürokrasi
- DRasyonel-yasal bürokrasi - Karizmatik bürokrasi
- EMekanik bürokrasi - Profesyonel bürokrasi
Cevap
Sahte bürokrasi - Cezalandırıcı bürokrasi ayrımı, kuralların taraflarca dışlandığı bir durumdan (sahte), yönetimin kuralları denetim ve disiplin aracı olarak kullandığı bir duruma (cezalandırıcı) geçişi ifade eder.
Gouldner'in analizinde 'sahte bürokrasi', kuralların dış bir otorite tarafından konulduğu ancak ne yönetim ne de çalışanlar tarafından meşru bulunmadığı, bu yüzden de uygulanmadığı yapıdır. Bu süreçteki 'hoşgörü kalıbı', kuralların ihlaline göz yumulmasını ifade eder. Eğer yönetim bu kuralları personeli disipline etmek ve kontrolü ele almak için kullanmaya başlarsa, yapı 'cezalandırıcı bürokrasi'ye dönüşür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gouldner'in Bürokratik Tipolojisi ve Kuralların Meşruiyeti