Examkin

Soru

Zorluk: Zorİdari Kolluk ile Adli Kolluk Ayrımı

İdare hukukunda kolluk faaliyetleri; kamu düzenini korumayı amaçlayan 'idari kolluk' ve işlenmiş bir suçun delillerini toplayarak failleri yargıya sevk etmeyi amaçlayan 'adli kolluk' olarak ikiye ayrılmaktadır. Bir mülki idare amirinin emriyle, çevre sağlığını korumak ve kaçak yapılaşmayı önlemek amacıyla bir bölgede rutin denetim yapan kolluk görevlilerinin, inceleme yaptıkları bir depoda ruhsatsız silah deposu ve yasa dışı mühimmat tespit ederek bu eşyalara el koymaları ve ilgili şahısları yakalamaları süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Denetimin başlangıcı 'önleyici' nitelikte bir idari kolluk faaliyeti iken, suçun tespitiyle birlikte süreç 'bastırıcı' nitelikteki adli kolluk faaliyetine dönüşmüştür ve bu aşamadan sonraki uyuşmazlıklar adli yargı kolunda çözülür.Cevap
  2. B
    Faaliyet mülki idare amirinin (Vali/Kaymakam) emriyle başladığı için, mühimmatın tespiti ve sonrasındaki işlemler de idari işlem niteliği taşır ve bu işlemlerin iptali için İdare Mahkemesinde dava açılmalıdır.
  3. C
    Kolluk görevlileri organik bakımdan her zaman İçişleri Bakanlığına bağlı oldukları için, icra edilen faaliyetin türüne bakılmaksızın tüm işlemler her durumda idare hukuku rejimine tabidir.
  4. D
    Yasa dışı mühimmatın tespiti 'suç öncesi' bir koruma faaliyeti olduğundan, el koyma işlemi kamu düzenini tesis etmeye yönelik bir idari yaptırımdır ve doğrudan Danıştay denetimine tabidir.
  5. E
    İdari kolluk personeli ile adli kolluk personelinin görev alanları anayasal düzeyde kesin çizgilerle ayrıldığı için, rutin denetim yapan bir ekibin suç tespiti sonrası işlem yapması yetki gaspı teşkil eder.

Cevap

Denetimin başlangıcındaki önleyici aşama idari kolluk, suçun tespitiyle başlayan bastırıcı aşama ise adli kolluktur; bu ikinci aşama adli yargı denetimine tabidir.
Kolluk faaliyetlerinin nitelendirilmesinde 'maddi ölçüt' esas alınır. Olayda rutin denetim kamu düzenini bozucu halleri önlemeye yönelik olduğu için idari kolluk niteliğindedir. Ancak suç teşkil eden mühimmatın bulunmasıyla beraber, amaç 'suçun aydınlatılması ve bastırılması' halini almış, yani adli kolluğa dönüşmüştür. Adli kolluk faaliyetleri ceza hukuku rejimine ve adli yargı denetimine tabi olduğu için bu değerlendirmeyi içeren ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Faaliyetin başlangıç amacını analiz et.
Rutin denetim (sağlık ve yapılaşma kontrolü), henüz bir suç şüphesi yokken kamu düzenini korumaya yönelik olduğu için 'idari kolluk' faaliyetidir.
İdari kolluk, suç işlenmeden önce toplumsal düzeni sağlamak için yapılan önleyici bir faaliyettir.
2
Süreçteki dönüm noktasını tespit et.
Yasa dışı mühimmatın (suç delilinin) bulunması, faaliyetin amacını kamu düzeninden suçun soruşturulmasına kaydırmıştır.
Suçun tespitiyle birlikte kolluk artık idarenin değil, Cumhuriyet savcısının talimatları doğrultusunda hareket etmeye başlar.
3
Uygulanacak hukuk rejimini ve yargı yolunu belirle.
İdari kolluk aşamasında idare hukuku ve idari yargı geçerliyken, adli kolluk aşamasında ceza hukuku ve adli yargı (Sulh Ceza Hakimliği vb.) geçerlidir.
Maddi ölçüt gereği faaliyetin niteliği, uyuşmazlığı çözecek yargı kolunu belirleyen temel faktördür.

Anahtar Kavram

Maddi Ölçüt (Amaçsal Ayrım)
Bu soruyu puanla

Konular

İdari Kolluk ile Adli Kolluk Ayrımı

Bu konudan daha fazla soru