İdare hukukunda kamu düzenini sağlamaya yönelik yürütülen kolluk faaliyetleri, üstlendikleri işlevler, amaçları ve tabi oldukları hukuki rejim bakımından "idari kolluk" ve "adli kolluk" olarak ikiye ayrılmaktadır.
Bu iki kolluk türü arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İdari kolluk faaliyetleri suçun işlenmesini önlemeyi amaçlayan 'önleyici' nitelikteyken; adli kolluk faaliyetleri işlenmiş bir suçtan sonra faillerin ve delillerin tespiti amacını taşıyan 'bastırıcı' niteliktedir.Cevap
- Bİdari kolluk makamlarının işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar kural olarak adli yargıda, adli kolluk işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ise idari yargıda görülür.
- Cİdari kolluk personeli görevini yerine getirirken doğrudan Cumhuriyet savcısının emir ve talimatlarına bağlıyken; adli kolluk personeli hiyerarşik olarak sadece valiye bağlıdır.
- Dİdari kolluk yetkisi sadece devletin merkezi idare teşkilatı tarafından kullanılırken; adli kolluk yetkisi belediyeler ve diğer mahalli idareler tarafından da kullanılabilir.
- EAdli kolluk faaliyetleri kamu düzeninin 'genel ahlak' ve 'genel sağlık' unsurlarını korumayı hedeflerken; idari kolluk faaliyetleri sadece suç delillerini korumakla sınırlıdır.
Cevap
İdari kolluğun suçun işlenmesini önlemeyi amaçlayan önleyici, adli kolluğun ise suçtan sonra failleri ve delilleri bulmayı amaçlayan bastırıcı nitelikte olduğu ifadesi doğrudur.
İdari kolluk, kamu düzeninin bozulmasını engellemek için henüz bir suç veya hukuka aykırılık oluşmadan önce devreye giren 'önleyici' bir mekanizmadır. Adli kolluk ise bir suçun işlendiği şüphesiyle başlayan, delillerin karartılmasını önlemeyi ve şüphelileri yargı önüne çıkarmayı amaçlayan 'bastırıcı' bir faaliyettir. Bu amaç farkı, ayrımın en temel kriteridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari kolluğun önleyici (preventive), adli kolluğun ise bastırıcı (repressive) nitelikte olması.