Soru

Zorluk: Ortaİnsan Haklarına Saygılı Devlet İlkesi

1982 Anayasası'nın 2. maddesinde Cumhuriyetin temel nitelikleri arasında sayılan "insan haklarına saygılı devlet" ilkesi, 1961 Anayasası'ndaki "insan haklarına dayalı devlet" ibaresinden farklı bir yaklaşımı temsil etmektedir. Buna göre, 1982 Anayasası'ndaki "insan haklarına saygılı devlet" ilkesinin içeriğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Devletin temel hak ve hürriyetleri kurucu bir unsur olarak değil, faaliyetlerinde uyması gereken objektif bir sınır ve değer olarak kabul etmesini ifade eder.Cevap
  2. B
    Devletin meşruiyetinin yegane kaynağının insan hakları olduğunu ve tüm hukuk sisteminin bu haklar üzerine inşa edildiğini öngörür.
  3. C
    Toplumdaki ekonomik eşitsizlikleri gidermek amacıyla devletin sosyal yardımlar ve vergi adaleti mekanizmalarını işletmesini zorunlu kılar.
  4. D
    Hukuk kurallarının üstünlüğünü ve idari işlemlerin yargısal denetimini kapsayan, devletin hukukla sınırlanması gerekliliğini vurgulayan tek ilkedir.
  5. E
    Cumhuriyetin temel niteliklerinden biri olmasına rağmen, Anayasa'nın 4. maddesi uyarınca değiştirilemez hükümler arasında yer almamaktadır.

Cevap

İnsan haklarına saygılı devlet ilkesi, temel hakları devletin varlık sebebi olan kurucu bir unsur olarak değil, devletin faaliyetlerini yürütürken uyması ve hürmet etmesi gereken objektif bir değer ve sınır olarak kabul eder.
Doğru yanıt olan seçenek, 1982 Anayasası'ndaki terminolojik değişikliğin hukuki sonucunu açıklar. 'Saygılı' ifadesi, insan haklarını devletin önünde veya üzerinde bir değer olarak kabul ederken, devletin meşruiyetini doğrudan bu haklara borçlu olduğu 'dayalı' anlayıştan uzaklaşır. Bu modelde devlet, hakları tanıyan ve onlara hürmet eden objektif bir konumdadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 2. maddesindeki terminolojiyi inceleyin.
1982 Anayasası'nda 'saygılı devlet' ifadesinin kullanıldığı tespit edilir.
İlkenin anayasal dayanağını belirlemek.
2
1961 ve 1982 Anayasaları arasındaki kavramsal farkı analiz edin.
1961'deki 'dayalı' (sübjektif/kurucu) ifadesinden, 1982'de 'saygılı' (objektif/sınırlayıcı) ifadesine geçildiği görülür.
İlkenin felsefi ve hukuki kapsamını ayırt etmek.
3
Seçeneklerdeki diğer anayasal ilkeleri (sosyal devlet, hukuk devleti) eleyin.
Ekonomik müdahale ve yargısal denetim gibi unsurların farklı ilkelere ait olduğu belirlenir.
Kavram kargaşasını önlemek ve doğru tanıma ulaşmak.

Anahtar Kavram

İnsan haklarına saygılı devlet ilkesi, devletin haklar karşısındaki konumunu 'dayanma'dan 'saygı duyma'ya (hürmet etme) dönüştüren objektif bir ödev anlayışıdır.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi kararlarında bu ilkenin hukuk devleti ve demokratik devlet ilkeleriyle nasıl ilişkilendirildiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla