Anayasası’nın Cumhuriyetin temel niteliklerini düzenleyen . maddesinde yer alan "insan haklarına saygılı devlet" ilkesi, Anayasası’ndaki "insan haklarına dayalı devlet" ibaresinden farklı bir felsefi yaklaşımı yansıtmaktadır. Bu iki ibare arasındaki kavramsal fark ve Anayasası'nın öngördüğü devlet-birey ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- "Saygılı" ifadesi, hakları devletin kurucu unsuru veya asli kaynağı olarak değil, devletin faaliyetleri sırasında riayet etmesi gereken dışsal bir sınır olarak konumlandırarak devlet otoritesini merkeze alan bir yaklaşımı yansıtır.Cevap
- B"Saygılı" ibaresi, hakların mutlaklığını ve devletin bu hakları hiçbir koşulda sınırlayamayacağını ifade ederek metnine göre bireyi devlet karşısında daha dokunulmaz bir konuma getirmiştir.
- CAnayasası'ndaki bu ilke, metnindeki "dayalı" ibaresiyle özdeş bir hukuki ağırlığa sahip olup her iki anayasa da devletin meşruiyetini temelden insan haklarına borçlu olduğunu kabul eder.
- Dİnsan haklarına saygılı devlet ilkesi, sadece başlangıç metninde yer alan bir temenni niteliğinde olup Anayasa'nın değiştirilemez hükümleri kapsamında bir güvence teşkil etmez.
- EBu ilke, sosyal devlet anlayışının bir gereği olarak devletin bireyler arasındaki ekonomik eşitsizlikleri gidermek amacıyla mülkiyet hakkına aktif müdahalesini zorunlu kılan hukuki zemini oluşturur.
Cevap
Saygılı ifadesi, hakları devletin kurucu unsuru değil, faaliyetleri sırasında uyması gereken bir sınır olarak konumlandırır.
Doğru yanıt olan seçenek, Anayasası'nın hazırlık aşamasındaki felsefeyi yansıtmaktadır. "Dayalı" ibaresi hakları devletin meşruiyet kaynağı ve temeli yaparken; "saygılı" ibaresi hakları devletin egemenliğini kullanırken çarpışmaması gereken bir dış sınır (limitation) olarak tanımlar. Bu durum devlet otoritesinin haklardan önce geldiği bir anlayışı işaret eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1982 Anayasası'nda İnsan Haklarına Saygılı Devlet İlkesi ve 1961 Farkı
Tahmini Süre:2m 30s