Türkiye'de Cumhuriyet sonrası dönemde eğitim, alt sınıflardan gelen bireylerin dikey hareketliliği için en önemli kanal olarak görülmüştür. Yapısal işlevselci yaklaşım bu durumu liyakat esasına dayalı bir başarı sistemi olarak değerlendirirken, çatışmacı kuramcılar bu sürece daha eleştirel yaklaşmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki eğitim sistemi ve toplumsal hareketlilik ilişkisine yönelik çatışmacı kuramın temel argümanlarından biridir?
- AEğitim sisteminin, yetenekli bireyleri toplumsal ihtiyaçlara göre seçerek uygun statülere yerleştirmesi.
- Okulların, egemen sınıfların kültürel sermayesini ödüllendirerek sınıfsal eşitsizlikleri meşrulaştırması ve yeniden üretmesi.Cevap
- CEğitimde fırsat eşitliğinin sağlanmasının, toplumsal tabakalaşma sistemindeki katılıkları tamamen ortadan kaldırması.
- DEğitim kurumlarının, bireylerin sadece aynı sosyal tabaka içinde yer değiştirmesini (yatay hareketlilik) hedeflemesi.
- EBireysel çaba ve başarının, ailevi geçmişten bağımsız olarak dikey hareketliliğin tek belirleyicisi olması.
Cevap
Okulların, egemen sınıfların kültürel sermayesini ödüllendirerek sınıfsal eşitsizlikleri meşrulaştırması ve yeniden üretmesi görüşü çatışmacı kuramın temel argümanıdır.
Çatışmacı kuramcılar (özellikle Pierre Bourdieu), eğitim sisteminin tarafsız bir liyakat mekanizması olmadığını savunurlar. Onlara göre okullar, üst sınıfların sahip olduğu 'kültürel sermaye'yi (dil kullanımı, genel kültür, estetik beğeniler) ödüllendirir. Bu durum, alt sınıflardan gelen çocukların dezavantajlı başlamasına ve toplumsal eşitsizliklerin 'eğitimsel başarı' adı altında meşrulaştırılarak nesiller boyu yeniden üretilmesine yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Eğitim Sosyolojisi: Çatışmacı Kuram ve Kültürel Sermaye
Tahmini Süre:1m 30s