Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Eğitim Sistemi ve Toplumsal Hareketlilik

Türkiye'de eğitim sisteminin en önemli toplumsal işlevlerinden biri, bireylere yetenekleri ve başarıları doğrultusunda liyakat esasına dayalı olarak toplumsal hiyerarşide yükselme imkânı sunmasıdır. Örneğin, dar gelirli bir ailenin çocuğu olan bir bireyin, aldığı nitelikli eğitim sayesinde tıp doktoru ya da üst düzey bir bürokrat olması sosyolojik olarak aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. Dikey hareketlilikCevap
  2. B
    Yatay hareketlilik
  3. C
    Toplumsal tabakalaşma
  4. D
    Statü rol çatışması
  5. E
    Yapısal işlevselcilik

Cevap

Bireyin eğitim yoluyla bir toplumsal sınıftan daha üst bir sınıfa geçmesi 'dikey hareketlilik' olarak tanımlanır.
Dikey hareketlilik, bireylerin veya grupların toplumsal hiyerarşideki bir tabakadan diğerine geçişini ifade eder. Soruda belirtilen eğitim yoluyla sınıf atlama (yükselme) durumu, dikey hareketliliğin tipik bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Durumu analiz etme
Bireyin ekonomik ve sosyal kökeninden daha yüksek bir statüye ulaştığı görülmektedir.
Soruda verilen 'dar gelirli aileden üst düzey bürokratlığa geçiş' ifadesi bir değişim sürecini anlatır.
2
Yön tayini yapma
Değişim, hiyerarşik katmanlar arasında (aşağıdan yukarıya doğru) gerçekleşmektedir.
Eğitim, bireyin toplumsal basamaklarda yükselmesini sağlayan bir araç olarak kullanılmıştır.
3
Kavramsal eşleştirme
Hiyerarşik katmanlar arasındaki bu geçiş sosyolojide dikey hareketlilik kavramıyla karşılanır.
Yatay hareketlilikte tabaka değişikliği olmazken, dikey hareketlilikte sınıf/tabaka değişikliği esastır.

Anahtar Kavram

Dikey Hareketlilik
Bu soruyu puanla