Soru

Zorluk: Zorİdari Kolluk ile Adli Kolluk Ayrımı

Bir ilde gerçekleştirilmesi planlanan geniş katılımlı bir açık hava toplantısının, kamu düzenini ve genel sağlığı tehlikeye düşüreceği yönündeki somut bilgiler üzerine Vali tarafından yasaklanması ve toplantı alanında önleyici aramaların yapılması talimatı verilmiştir. Ancak yasak kararına rağmen toplanan grubun dağılmaması üzerine çıkan arbedede, bazı kişilerin yaralanmasıyla birlikte suç delillerinin toplanması ve şüphelilerin yakalanması süreci başlatılmıştır.

Bu olaydaki kolluk faaliyetlerinin hukuki niteliği ve yargısal denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Valinin yasaklama kararı ve önleyici arama talimatı idari kolluk faaliyeti olup idari yargı denetimine tabidir; arbede sonrası suç delillerinin toplanması ise adli kolluk faaliyeti olup adli yargı rejimine tabidir.Cevap
  2. B
    Mülki amirler hem idari hem de adli kolluk makamı sayıldıklarından, olaydaki tüm işlemler tek bir hukuki rejime ve doğrudan Danıştay denetimine tabidir.
  3. C
    Önleyici aramalar adli kolluk faaliyeti kapsamında değerlendirildiği için Valinin bu talimatına karşı açılacak davalar ağır ceza mahkemelerinde görülür.
  4. D
    Suç işlendikten sonraki yakalama ve delil toplama işlemleri kamu düzenini sağlamaya yönelik olduğu için 'idari kolluk' sayılır ve uyuşmazlıklar İdare Mahkemesinde çözümlenir.
  5. E
    İdari ve adli kolluk ayrımı sadece personelin bağlı olduğu bakanlığa göre yapılır; Polis tarafından yapılan tüm işlemler idari yargıda, Jandarma tarafından yapılanlar adli yargıda denetlenir.

Cevap

Valinin toplantıyı yasaklaması ve önleyici arama talimatı vermesi idari kolluk faaliyetidir ve idari yargı denetimine tabidir; suç sonrası delil toplama ve yakalama işlemleri ise adli kolluk faaliyeti olup adli yargı rejimine tabidir.
İdari ve adli kolluk ayrımında temel ölçüt 'suç' olgusudur. Suç işlenmeden önce kamu düzenini korumak, tehlikeleri önlemek amacıyla yapılan işlemler (yasaklama, önleyici arama) idari kolluktur ve idari yargı denetimine tabidir. Bir suç işlendikten sonra delillerin tespiti ve şüphelilerin yakalanması gibi işlemler ise adli kolluk faaliyetidir ve adli yargı rejimine (CMK hükümleri) tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın safhalarını analiz etme
Olay iki aşamadan oluşmaktadır: Suç öncesi (yasaklama ve önleme) ve suç sonrası (delil toplama ve yakalama).
İdari ve adli kolluk ayrımındaki en temel kriter, faaliyetin bir suçun işlenmesinden önce mi yoksa sonra mı yapıldığıdır.
2
Faaliyetlerin amacını belirleme
Yasaklama ve önleyici arama 'önleyici' (idari), suç delillerini toplama 'bastırıcı' (adli) niteliktedir.
İdari kolluk kamu düzeninin bozulmasını engellemeyi, adli kolluk ise işlenmiş bir suçun aydınlatılmasını hedefler.
3
Yargı yolunu tespit etme
İdari kolluk işlemleri için idari yargı (İdare Mahkemesi/Danıştay), adli kolluk işlemleri için adli yargı (Ceza Mahkemeleri) görevlidir.
Türk hukuk sisteminde kolluk faaliyetlerinin denetimi, faaliyetin niteliğine göre yargı kolları arasında bölüştürülmüştür.

Anahtar Kavram

İdari kolluk önleyicidir ve idari yargıya tabidir; adli kolluk bastırıcıdır (suç sonrası) ve adli yargıya tabidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla