Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorOrta Malları

İdare hukukunda kamu mallarının tasnifi içerisinde yer alan 'orta malları' (meralar, yaylaklar, kışlaklar, harman yerleri, meydanlar ve yollar) ile bu malların tabi olduğu hukuki rejime ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, 43424342 sayılı Mera Kanunu ve genel idare hukuku ilkeleri uyarınca doğrudur?

  1. Orta malları devletin mülkiyetinde olup, tahsis amacı usulünce değiştirilip tapu kütüğünde Hazine adına tescil gerçekleşmedikçe; bu mallar üzerinde kazandırıcı zamanaşımı hükümleri uygulanamaz, mülkiyetleri devredilemez ve haczedilemezler.Cevap
  2. B
    Orta mallarının mülkiyeti, yararlanma hakkına sahip olan ilgili köy veya belediye tüzel kişiliğine ait olduğundan; bu taşınmazlar üzerindeki tasarruf yetkisi tamamen mahalli idare organlarının takdirindedir.
  3. C
    Bir taşınmazın 'orta malı' statüsü, idare tarafından alınan bir 'kamu yararı' kararı ile herhangi bir tescil veya terkin işlemine gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer ve taşınmaz doğrudan özel hukuk hükümlerine tabi olur.
  4. D
    Tapu kütüğünde tescilli olmayan veya 'kadimden beri' kullanılan orta malları üzerinde, 2020 yıl süreyle nizasız ve fasılasız zilyetlik sürdüren kişiler adına mülkiyet tescili yapılması mümkündür.
  5. E
    Orta malları, idare tarafından bir kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla bir kamu kurumuna tahsis edildikleri an kendiliğinden 'hizmet malı' statüsüne geçer ve özel mülkiyete konu edilebilir hale gelir.

Cevap

Orta malları devletin mülkiyetinde olup, tahsis amacı usulünce değiştirilip tapu kütüğünde Hazine adına tescil gerçekleşmedikçe; bu mallar üzerinde kazandırıcı zamanaşımı hükümleri uygulanamaz, mülkiyetleri devredilemez ve haczedilemezler.
Orta malları (meralar, harman yerleri vb.), mülkiyeti devlete ait olan ancak kamunun veya belirli bir topluluğun ortak kullanımına ayrılmış kamu mallarıdır. Bu mallar, kamu malı statüsünde kaldıkları sürece özel hukuk işlemlerine (satış, haciz, zamanaşımı ile iktisap) konu edilemezler. Statülerinin değişmesi için mutlaka idari bir işlemle tahsis amaçlarının değiştirilmesi ve taşınmazın tapu kütüğünde 'Hazine özel malı' olarak tescil edilmesi gerekir. Bu tescil gerçekleşmeden yapılan her türlü özel mülkiyet iddiası veya tasarrufu hukuken geçersizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Orta mallarının mülkiyet yapısını belirleme
Meralar, yaylaklar ve harman yerleri gibi orta malları devletin mülkiyetindedir; ancak kullanımı bir veya birden fazla köy veya belediye halkına tahsis edilmiştir.
Mülkiyet ile yararlanma hakkı arasındaki ayrımı yapmak, idarenin tasarruf yetkisinin sınırlarını anlamak için temeldir.
2
Kamu malı statüsünün korunma yollarını analiz etme
Bu mallar 'kamu malı' niteliğinde oldukları sürece devredilemezlik, haczedilemezlik ve zamanaşımı ile kazanılamama (prescriptio) ilkelerine tabidirler.
Kamu hukukunun sağladığı özel koruma rejiminin kapsamını belirlemek gerekir.
3
Statü değişikliği (tahsisin kaldırılması) sürecini değerlendirme
Bir orta malının bu özel statüsünü kaybedip idarenin 'özel malı' haline gelmesi için yetkili merci (Valilik/Bakanlık) tarafından tahsis amacının değiştirilmesi ve ardından tapuda Hazine adına tescil edilmesi şarttır.
Statü değişikliğinin 'kendiliğinden' değil, 'kurucu bir idari işlemle' gerçekleştiğini teyit etmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Orta Mallarının Hukuki Rejimi ve Tahsisin Kaldırılması Usulü

Daha Fazla Pratik

Sahipsiz mallar (dağlar, kayalıklar, tepeler) ile orta malları arasındaki tahsis ve tescil farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Orta Malları

Bu konudan daha fazla soru